ΟΛΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ

Κάποτε γνωρίζαμε ότι κάποιος μπορεί να πάσχει από καρδιά και, άρα, να κινδυνεύει από ανακοπή ή να έχει υψηλή πίεση και, άρα, να κινδυνεύει από εγκεφαλικό επεισόδιο. Σήμερα μαθαίνουμε πως οι παραπάνω καταστάσεις, και πολλές ακόμη, συνδέονται μεταξύ τους και είναι επιμέρους κομμάτια ενός πολύ μεγαλύτερου παζλ διαταραχών που ακούει στο όνομα μεταβολικό σύνδρομο.
Από τη Νελλη Καλαμαρά

Όταν στις αρχές της δεκαετίας του '80 έγινε πρώτη φορά λόγος για το μεταβολικό σύνδρομο στις ΗΠΑ, δημιουργήθηκε αρχικά η εντύπωση πως πρόκειται για ένα τοπικό φαινόμενο. Από το 1990 και μετά, όμως, ξεκίνησε μια πιο ευρεία ενημέρωση και εντατική ερευνητική προσέγγιση, με αποτέλεσμα να διαπιστωθεί πως οι διαταραχές του μεταβολισμού που μπορούν να δημιουργήσουν μεταβολικό σύνδρομο υπάρχουν σε ποσοστό 30-33% στους κατοίκους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και 40% στους κατοίκους της Μεσογείου. Ειδικά η χώρα μας κατατάσσεται στους παγκόσμιους πρωταθλητές, με σχεδόν έναν στους δύο Έλληνες να παρουσιάζει μεταβολικές διαταραχές. Τι είναι όμως το μεταβολικό σύνδρομο και τι οι μεταβολικές διαταραχές; Πώς μπορεί να επηρεάσει τη ζωή μας και πώς μπορούμε να προστατευτούμε; Πώς μπορούμε να αναγνωρίσουμε τα συμπτώματα;

Ορισμός και συμπτώματα-κριτήρια
Το μεταβολικό σύνδρομο, ή σύνδρομο Χ, ή σύνδρομο αντίστασης στη δράση της ινσουλίνης (ινσουλινοαντίσταση), είναι μια ασθένεια ή, ακόμη καλύτερα, μια πολυδιαταραχή του μεταβολισμού, που δημιουργεί μια σειρά από νόσους, τις οποίες μέχρι πρότινος θεωρούσαμε ανεξάρτητες και άσχετες μεταξύ τους. Με απλά λόγια, το μεταβολικό σύνδρομο είναι ένα παζλ από παθογόνα νοσήματα που συνυπάρχουν και αυξάνουν κατά πολύ τον κίνδυνο, μεταξύ των άλλων, για καρδιακά επεισόδια και εγκεφαλικά. Τα κύρια συμπτώματα, που συγχρόνως αποτελούν και τα κύρια κριτήρια διάγνωσης του μεταβολικού συνδρόμου, είναι τα εξής:
 

- Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 ή δυσγλυκαιμία.

- Τοπικός λιπώδης ιστός στην κοιλιακή χώρα. Δηλαδή, περιφέρεια μέσης πάνω από 80 εκατοστά για τις γυναίκες και 94 για τους άντρες στην Ευρώπη. Φυσικά, για μεγαλύτερη ασφάλεια καλό είναι να μη μετρηθεί απλώς η μέση με μια μεζούρα, αλλά ο λιπώδης ιστός από κάποιον ειδικό.

- Χαμηλά επίπεδα της HDL («καλής») χοληστερίνης στο αίμα. Συγκεκριμένα, λιγότερο από 40 mg/dl για τους άντρες και λιγότερο από 50 mg/dl για τις γυναίκες.

- Υπέρταση, δηλαδή διαστολική πίεση άνω των 85 mmHg και συστολική άνω των 130 mmHg.

- Αθηρωματική δυσλιπιδαιμία, δηλαδή αυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα (περισσότερα από 150 mg/dl) και αυξημένη apo-B (λιποπρωτεΐνη που μεταφέρει λίπος στους ιστούς), σε συνδυασμό με χαμηλή HDL. Επίσης, λιπώδης διήθηση, δηλαδή συσσώρευση λίπους γύρω από το συκώτι.

- Ύπαρξη του λεγόμενου διχτύου φλεγμονής, το οποίο περιλαμβάνει πάσης φύσεως αυτοάνοσα νοσήματα, καθώς και νοσήματα που σχετίζονται με την πήξη και την κυκλοφορία του αίματος.

Αρκεί κανείς να εμφανίζει τις τρεις από τις παραπάνω διαταραχές, για να διαγνωστεί ότι έχει την ασθένεια. Άλλωστε, κατά τους ειδικούς, αν κάποιος έχει τρία από τα συμπτώματα-κριτήρια, λογικά σε βάθος χρόνου θα εμφανίσει και τα υπόλοιπα. Πρέπει επίσης να γνωρίζουμε πως εν καιρώ το μεταβολικό σύνδρομο είναι σε θέση να επηρεάσει κάθε τομέα της υγείας μας και να προκαλέσει από αναπνευστικά και μυοσκελετικά προβλήματα μέχρι διαταραχές στη στάση του σώματος και ψυχοσωματικά νοσήματα.