ΘΗΛΑΣΜΟΣ: Ο ΠΡΩΤΟΣ ΔΕΣΜΟΣ
Είναι τόσο σημαντικός για το παιδί όσο και για την ίδια τη μητέρα.Ο μητρικός θηλασμός δεν είναι κάτι που συμβαίνει τυχαία στη ζωή σου. Είναι η κατάληξη μιας διαδικασίας που ξεκινά πριν ακόμη εμφανιστεί η περίοδος. Και, όπως ομόφωνα συμφωνούν οι ειδικοί, είναι σημαντικός τόσο για το παιδί όσο και για την ίδια τη μητέρα.
Από την Ευγενία Καλτεζιώτη
Η ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ
Αμέσως μετά τον τοκετό, το μωρό τοποθετείται πάνω στην κοιλιά της μητέρας και συχνά βρίσκει μόνο του το δρόμο του προς το στήθος της για το πρώτο του τάισμα. Τα περισσότερα μωρά έχουν εξασκηθεί για το θηλασμό πιπιλίζοντας τα δάχτυλα των χεριών και των ποδιών τους μέσα στη μήτρα. Ο θηλασμός του του μωρού είναι απαραίτητος για να ξεκινήσουν η παραγωγή και ροή γάλακτος. Στις θηλές υπάρχουν νευρικά αντανακλαστικά που προκαλούν την έκκριση της προλακτίνης, μιας ορμόνης απαραίτητης για την παραγωγή του γάλακτος. Μια άλλη ορμόνη, η ωκυτικίνη, επηρεάζει τους μαστικούς αδένες, προκειμένου το γάλα να αρχίσει να εκκρίνεται από τους μαστούς. Η ωκυτοκίνη προκαλεί επίσης συστολές της μήτρας. Γι' αυτό όταν θηλάζεις μπορεί να νιώσεις τη μήτρα σου να συστέλλεται, κυρίως στο πρώτο διάστημα μετά το τοκετό. Όλες σχεδόν οι μητέρες είναι ικανές να θηλάσουν τα παιδιά τους και η φύση έχει προβλέψει ώστε η παραγωγή του μητρικού γάλακτος να είναι ανάλογη με τις ανάγκες τόσο του νεογέννητου όσο και του βρέφους. Το μέγεθος του μαστού δεν έχει καμία σχέση με την ικανότητα παραγωγής γάλακτος.
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΥΑΡ Ή ΠΡΩΤΟΓΑΛΑ;
Eίναι το πρώτο γάλα που πίνει το νεογέννητο. Η ποσότητα του είναι μικρή, αλλά η αξία του μοναδική, γιατί είναι πλούσιο σε λευκώματα, άλατα και βιταμίνες. Έχει λίγο λίπος, που το καθιστά ιδιαίτερα εύπεπτο για τις 2-3 πρώτες μέρες της ζωής του μωρού. Το σπουδαιότερο όμως είναι ότι περιέχει πολλά αντισώματα, δηλαδή ουσίες που κάνουν τα μωρά ανθεκτικά στις λοιμώξεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα παιδιά που θηλάζουν δεν αρωσταίνουν ποτέ, αλλά ότι είναι πιο ανθεκτικά και περνούν τις αρρώστιες πιο εύκολα. Ακόμα κι αν βγάζεις λίγες σταγόνες πύαρ, μην απογοητεύεσαι. Είσαι ικανή να θηλάσεις.
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΩΡΙΜΟ ΓΑΛΑ
Μετά την έβδομη με δέκατη μέρα από το τοκετό, το πύαρ γίνεται ώριμο γάλα. Το χρώμα του είναι προς το άσπρο και η σύστασή του είναι πιο λεπτόρευστη από το πύαρ. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει μικρότερη θρεπτική αξία, αλλά ότι αλλάζει σύμφωνα με τις ανάγκες του μωρού. Παρ'άγεται σε μεγαλύτερη ποσότητα και δίνει περισσότερη ενέργεια. Περιέχει την ιδανική αναλογία και ποιότητα λευκώματα, λίπη, υδατάνθρακες, άλατα, βιταμίνες και αντισώματα που το καθιστούν αναντικατάστατη τροφή για το νεογέννητο. Ακόμη, περιέχει πολύ νερό και δεν υπάρχει ανάγκη να δίνεις πλέον υγρά στο μωρό σου.
ΓΙΑΤΙ ΥΠΕΡΕΧΕΙ ΤΟ ΜΗΤΡΙΚΟ ΓΑΛΑ
Το μητρικό γάλα δεν είναι μόνο αναντικατάσταη τροφή, αλλά και φάρμακο που προφυλάσσει από πολλές αρρώστιες. Τα παιδιά που θηλάζουν σπάνια παθαίνουν γαστεντερίτιδα, ωτίτιδα ή βρογχίτιδα και είναι περισσότερο ανθεκτικά σε ορισμένους το ιούς. Μελέτες σε όλο τον κόσμο απέδειξαν ότι με το μητρικό γάλα ελαττώθηκαν πολύ η νοσηρότητα και η θνησιμότητα των παιδιών. Το μητρικό γάλα δεν έχει μικρόβια, γιατί το παιδί το παίρνει κατευθείαν από το μαστό της μητέρας του. Είναι έτοιμο τη στιγμή που χρειάζεται, στην κατάλληλη θερμοκρασία και αναλογία. Τα λευκώματα του είναι ανώτερης βιολογικής αξίας, ενώ τα λίπη του είναι εύπεπτα, γιατί κυριαρχούν σε αυτά τα ακόρεστα λιπαρά οξέα. Οι υδατάνθρακες που περιέχει είναι μοναδικοί, αφού όχι μόνο προσφέρουν ενέργεια, αλλά παίζουν και σπουδαίο ρόλο τόσο στην προφύλαξη του παιδιού από αρρώστιες του εντέρου όσο και στην φυσιολογική ανάπτυξη του νευρικού συστήματος. Τα άλατα, το ασβέστιο, ο φώσφορος και ο σίδηρος μπορεί να είναι λιγότερα από ό,τι στο αγελαδινό γάλα, αλλά απορροφώνται πιο εύκολα και χρησιμοποιούνται καλύτερα από το βρεφικό οργανισμό. Οι βιταμίνες Α και C είναι περισσότερες από ό,τι στο αγελαδινό γάλα και προστατεύουν τα μωρά από διάφορες ασθένειες. Αλλεργικές εκδηλώσεις, όπως το συνάχι, το άσθμα, το έκζεμα, οι διάρροιες, είναι σπανιότερες σε παιδιά που θηλάζουν.
Για το πρόωρο νεογνό το γάλα της μητέρας του είναι η ιδανική τροφή. Ο θηλασμός είναι το θεμέλιο της ψυχικής υγείας του παιδιού και δημιουργεί ισχυρούς δεσμούς με τη μητέρα του. Την ώρα που το παιδί θηλάζει, παίρνει – εκτός από τις πολύτιμες ουσίες- πάρα πολλά ερεθίσματα. Έρχεται σε επαφή με το δέρμα και τη ζεστασιά της μητέρας του, μυρίζει το μαστό της και τον χαϊδεύει, ακούει τους χτύπους της καρδιάς της, την κοιτάζει κατάματα. Αλλά η μητέρα που θηλάζει αισθάνεται ολοκληρωμένη ως γυναίκα, γιατί νι'ώθει ότι βοηθά το παιδί της να μεγαλώνει σωστά.
ΤΙ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΧΝΑΣ ΟΤΑΝ ΘΗΛΑΖΕΙΣ
1. Το γάλα παράγεται ακόμα και την ώρα που θηλάζεις το μωρό σου.
2. Το μωρό πρέπει να θηλάζει κάθε φορά που κλαίει και όση ώρα θέλει, μέρα-νύχτα.
3. Τα συχνά και ακατάστατα γεύματα θα τακτοποιηθούν περίπου σε 6 εβδομάδες.
4. Μη δίνεις στο μωρό χαμομήλι ή ζαχαρόνερο.
5. Μην του δίνεις συμπλήρωμα ξένου γάλακτος, εκτός αν σου το συστήσει ο γιατρός σου.
6. Να τρως σωστά ώστε να καλύπτεις τις θερμιδικές ανάγκες σου. Αν πεινάς τρώγε περισσότερο. Αν διψάς, πίνε όσα υγρά θέλεις, ακόμη και την ώρα που θηλάζεις.
7. Μην κάνεις δίαιτες.
8. Μην καπνίζεις.
9. Προσπάθησε να είσαι ξεκούραστη και ήρεμη.
