Ναταλία Δραγούμη: "Αν τρέμω κάτι, αυτό είναι μη σταματήσω να έχω όρεξη, γιατί έχω όρεξη για τα πάντα"
Φωτογραφία: Kostas Sapi, Επιμέλεια: Βίκυ Σιλιβάνη, Μακιγιάζ-Μαλλιά: Άννα Μπακατσάκη (Beehive Artists).
Η ταλαντούχα ηθοποιός, στην πιο ώριμη φάση της ζωής και της καριέρας της, αναπολεί τις ευτυχείς συγκυρίες του παρελθόντος έχοντας το βλέμμα στραμμένο προς τις μεγάλες προκλήσεις του μέλλοντος.
Τρεις δεκαετίες τώρα η πορεία της Ναταλίας Δραγούμη έχει διασταυρωθεί με σημαντικούς ρόλους και σπουδαίους σκηνοθέτες, αλλά ο έρωτας και η μαγεία για τη σκηνή παραμένουν ίδια, λες και ξεκίνησε χθες. Στις 15 και 16 Ιουλίου θα βρίσκεται στο Αρχαίο Θέατρο Δίου για τη μουσικοθεατρική performance Ό,τι μένει ανθρώπινο, ένα καλλιτεχνικό κράμα μουσικής, ποίησης και θεατρικής αφήγησης, με κεντρικό άξονα το μουσικό έργο και το προσωπικό αρχείο του πατέρα της, του διακεκριμένου μουσικολόγου, ερευνητή και δημιουργού Μάρκου Δραγούμη.
Παράλληλα, πρωταγωνιστεί στην παράσταση Του αγοριού απέναντι, ένα μιούζικαλ των Ρέππα-Παπαθανασίου που ανεβαίνει έως τις 30 Σεπτεμβρίου στο Θέατρο Άλσος. Από τις αρχές Οκτωβρίου θα τη δούμε στο Θέατρο Βρετάνια στην κωμωδία Η ιδέα της χρονιάς, σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη.
Διαβάστε Επίσης
Στην παράσταση Του αγοριού απέναντι ερμηνεύεις την Καρολάιν Πάπας, μια Ελληνοαμερικανίδα η οποία ανατρέπει τα πάντα σε ένα αιγαιοπελαγίτικο νησί του 1965. Μίλησέ μου γι’ αυτή τη συνεργασία.
Νιώθω πολύ τυχερή που υπάρχω σε ένα τέτοιο θέαμα για πολλούς λόγους. Πρώτον, συμμετέχουν πάρα πολλά νέα ταλαντούχα παιδιά, στην ηλικία των παιδιών μου. Είναι σαν να βρίσκεσαι σε ένα μπουκέτο με λουλούδια, παίρνεις φοβερή δύναμη από την ενέργειά τους. Επίσης, είναι μια παράσταση με δεκαπέντε πρωταγωνιστές, με τους περισσότερους από τους οποίους έχω ξαναδουλέψει, είναι φίλοι.
Ο Μιχάλης Ρέππας και ο Θανάσης Παπαθανασίου, που είναι οι δημιουργοί της παράστασης, έχουν πάντα τη διάθεση και την πρόθεση να δουλεύουν με συνεργάτες που περνάνε καλά. Γιατί μετά από μια ηλικία αυτό θέλεις, τίποτα άλλο. Ό,τι ήταν να αποδείξεις το έχεις αποδείξει, ο καθένας έχει το βιογραφικό του, δεν υπάρχει η αγωνία του ρόλου ή της αναγνώρισης. Αυτό που μετράει είναι να απολαμβάνεις τη συνεργασία, δίνοντας βέβαια πάντα τον καλύτερό σου εαυτό.
Πότε ένιωσες για πρώτη φορά ότι πλέον δεν έχεις την ανάγκη να αποδείξεις κάτι;
Νομίζω ότι άρχισα να το νιώθω μετά τα σαράντα πέντε, άργησα μάλλον. Όμως, αυτό δε σημαίνει ότι κάθε φορά που ξεκινάω κάποια νέα δουλειά το κάνω με απόλυτη σιγουριά. Πάντα έχω αγωνία, πόσο μάλλον στη συγκεκριμένη παράσταση που είναι μιούζικαλ. Βλέπεις, ο κόσμος, ίσως και εγώ η ίδια, με έχει συνηθίσει σε πιο δραματικούς ρόλους, πιο ψυχολογικό θέατρο. Έχω κάνει κωμωδία στην τηλεόραση, αλλά είναι η πρώτη φορά που κάνω κωμωδία μαζί με χορό και τραγούδι, οπότε είχα ιδιαίτερη αγωνία και ήθελα να ξεπεράσω τον εαυτό μου.
Μια πολύ ωραία σύμπτωση είναι ότι η παράσταση έχει πάρει τον τίτλο της από το ομώνυμο τραγούδι του 1967, το οποίο ερμήνευσε η Μαίρη Χρονοπούλου, μια γυναίκα με την οποία συνεργάστηκες στον πρώτο σου τηλεοπτικό ρόλο το 1992, στη σειρά Μάνα είναι μόνο μία. Πώς θυμάσαι αυτό τον θρύλο του ελληνικού κινηματογράφου;
Πράγματι, είναι φοβερή σύμπτωση. Θυμάμαι τη Μαίρη Χρονοπούλου ως την απόλυτη γυναίκα, παρόλο που είχε αρκετά "ανδρικά" στοιχεία πάνω της, με την έννοια ότι έμπαινε στον χώρο και σπάγανε τα τζάμια. Ήταν μια επιβλητική γυναίκα, με χιούμορ, πολύ συνεργάσιμη και προστατευτική απέναντί μου. Αν και αισθανόμουν ότι είμαι δίπλα σε μια σταρ, αυτό δε με φόβιζε καθόλου, γιατί εκείνη δε μου το μετέφερε. Θυμάμαι ότι με φώναζε στο καμαρίνι της για να μου δείξει τα καινούρια της ρούχα και με αποκαλούσε "Ναταλίτσα". Ήταν φωνακλού και, όταν ήταν εκτός πλατό, δεν περπατούσε καθόλου θηλυκά. Πιστεύω ότι μια αληθινή γυναικάρα έχει και ανδρικά στοιχεία και το αντίθετο: ένας άνδρας, για να με γοητεύσει, πρέπει να έχει ένα ευαίσθητο, "θηλυκό" στοιχείο.
Το όνομά σου σε βοήθησε στο ξεκίνημά σου ή ήταν ένας παράγοντας που σου επέβαλε να προσπαθήσεις περισσότερο;
Το ότι λεγόμουν Ναταλία Δραγούμη και πατέρας μου ήταν ο Μάρκος Δραγούμης έκανε εντύπωση σε όλους και πολλοί μου έλεγαν: "Έχεις καταλάβει τι είναι ο πατέρας σου;". Είχα και μια δυναμική εμφάνιση και νομίζω πως όλα αυτά έπαιξαν τον ρόλο τους στο ξεκίνημά μου. Στην πορεία όμως έπρεπε να κάνω πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια για να αποδείξω ότι δεν είναι το όνομά μου που θα με πάει μπροστά.
Ο Τάσος Λιγνάδης, που τον είχα καθηγητή, με είχε φωνάξει στο γραφείο του και μου είχε πει αυτολεξεί: "Εγώ φοβόμουν ότι θα ήσουν ένα βαριεστημένο κορίτσι του Μωραΐτη και δεν είσαι, το έχεις, προχώρα". Τότε, για να παίξεις θέατρο, χρειαζόταν να είσαι ή, έστω, να δείχνεις "βασανισμένος". Έπρεπε, λοιπόν, να αποδείξω ότι δεν είμαι απλώς ωραία και ότι δεν έχει σημασία που πέρασα πιο εύκολα παιδικά χρόνια από τον διπλανό μου. Στο δεύτερο έτος της σχολής του Εθνικού αναρωτήθηκα αν πράγματι κάνω γι’ αυτό τον χώρο, γιατί από μικρή ήμουν πολύ άτακτη – δεν ήμουν του βιβλίου και των κανόνων.
Σε θυμάμαι στα ’90s με κοντό μαλλί να φτάνεις στη συνέντευξη με τη μοτοσικλέτα σου και να είσαι μέσα για όλα, δε δείλιαζες να τσαλακώσεις την εικόνα σου.
Εξακολουθώ να είμαι εκείνο το αγοροκόριτσο που θυμάσαι. Από μικρή ήθελα να συνδυάσω το καλό θέατρο, για παράδειγμα, με ένα γυμνό εξώφυλλο σε κάποιο περιοδικό. Είμαι ο ίδιος άνθρωπος, απλώς μεγαλώνοντας έρχονται οι δεύτερες σκέψεις, ωρίμασα, έγινα μαμά. Από μικρή ήμουν αγοροκόριτσο, αλλά με έντονη θηλυκότητα. Έπαιζα πόλεμο με τα αγόρια, αλλά ταυτόχρονα φλέρταρα και λίγο. Ανέβαινα στις μηχανές, αλλά με ενδιέφερε και τι θα φορέσω. Ήμουν και του λιμανιού και του σαλονιού. Έκανα αλητείες, αλλά είχα ένα φρένο. Χαίρομαι που ήμουν της εξερεύνησης και μάλιστα στη σωστή ηλικία.
Για σχεδόν δέκα χρόνια ήσουν σταθερό μέλος της θρυλικής θεατρικής ομάδας Αμόρε. Τι σου έχει αφήσει αυτή η εποχή;
Το Αμόρε για μένα είναι ό,τι πιο πολύτιμο έχω μέσα μου ως ηθοποιός και ως προσωπικότητα ίσως. Ένα τεράστιο σχολείο που μου γέμισε τις αποσκευές μου. Ακόμα και σήμερα ακούω στο μυαλό μου τα λόγια σκηνοθετών με τους οποίους είχα δουλέψει. Μέσα σε αυτά τα χρόνια συνεργάστηκα με πάρα πολλούς σκηνοθέτες, έκανα πολλές παραστάσεις –τρεις τον χρόνο– με απίστευτο ρεπερτόριο, που ακόμη και σήμερα θα θεωρούνταν πρωτοποριακές. Αυτό που γινόταν στο Αμόρε ήταν ουσιαστική πρωτοπορία, δεν ήταν κάτι που γινόταν για τον εντυπωσιασμό. Αν έχω ένα παράπονο, αυτό είναι ότι δεν υπάρχει πουθενά στο Διαδίκτυο αρχειακό υλικό εκείνης της εποχής για τη νεότερη γενιά.
Γιατί δεν υπήρξε διάδοχη κατάσταση;
Το Αμόρε ήταν ένα όραμα του Γιάννη Χουβαρδά και το υπηρέτησε με απόλυτη δύναμη, ορμή και αφοσίωση. Σ’ εκείνον οφείλεται η μοναδική επιτυχία του. Αλλά δεν τον ενδιέφερε καθόλου να μείνει στην ιστορία. Ήταν ένα φυτώριο, σκέψου μόνο ποιοι ηθοποιοί βγήκαν από εκεί. Δεν υπάρχει, δυστυχώς, μιμητής, γιατί θέλει κότσια να κάνεις κάτι τέτοιο. Μόνο το Εθνικό Θέατρο ή η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών θα μπορούσαν να υποστηρίξουν με τον μηχανισμό τους τέτοιες παραστάσεις.
Τι σου λείπει περισσότερο από εκείνη την περίοδο;
Επειδή εκείνη η εποχή είναι συνυφασμένη με τα νιάτα μου, μου λείπει αυτή η απόλυτη ανεμελιά. Μπορεί να δούλευα σαν σκυλί, αλλά δε με ένοιαζε. Είχα τη μηχανή μου, πήγαινα βόλτες, το βράδυ δε γύριζα σπίτι, πήγαινα για ποτό. Μου λείπουν οι αυθόρμητες συναντήσεις και τα στέκια όπου βρισκόμασταν χωρίς να κανονίσουμε κάτι, χωρίς κινητά, χωρίς τρολ.
Υπάρχει κάποιος από τους τότε συναδέλφους σου που είχε λειτουργήσει σαν μητρική ή πατρική φιγούρα;
Ένας άνθρωπος που είχε καθοριστική επιρροή επάνω μου ήταν ο Ανδρέας Βουτσινάς. Όταν τελείωσα το Εθνικό, πήγα για δύο χρόνια στο εργαστήριό του στο Παρίσι και έμαθα πολλά φοιτώντας στη σχολή του. Σίγουρα και ο Γιάννης Χουβαρδάς αποτελεί μεγάλη έμπνευση για μένα. Από εκεί και πέρα, αν θαυμάζω μια ηθοποιό, αυτή είναι η Λυδία Φωτοπούλου.
Από όλη αυτή την όμορφη διαδρομή, τελικά, τι κρατάς, τι μένει; Υπάρχουν ανολοκλήρωτες επιθυμίες;
Απωθημένα δεν έχω, γιατί για μένα το θέατρο δεν είναι μόνο οι ρόλοι, είναι όλο το "πακέτο". Σημασία έχουν οι άνθρωποι μαζί με τους οποίους δημιουργείς. Νομίζω, δεν μπορώ να ζήσω χωρίς την αύρα του backstage, αυτό το μαγικό σκοτάδι, τη μυρωδιά του ξύλου και όλο αυτό που γίνεται στη σκηνή. Για μένα το θέατρο είναι μαγεία και δηλώνω αιωνίως μαγεμένη από αυτό.
Υπάρχουν ενδιαφέροντες ρόλοι για μια ηθοποιό μετά τα πενήντα;
Θεωρώ ότι μεγαλώνοντας οι γυναικείοι ρόλοι μειώνονται, ειδικά στην τηλεόραση. Αλλά και στο θέατρο οι μεγάλοι ρόλοι είναι κατεξοχήν ανδρικοί, ενώ οι γυναίκες ηθοποιοί είναι περισσότερες. Μου αρέσουν πάρα πολύ οι ηρωίδες του Ίψεν, πάντα ταυτιζόμουν με τη Νόρα από το Κουκλόσπιτο. Επίσης, λατρεύω τα έργα του Τσέχοφ, έχω παίξει τις νεαρές ηρωίδες του, πιστεύω ότι ήρθε η ώρα να παίξω και τις μεγαλύτερες. Και θα ήθελα πολύ να ξαναπαίξω στην Επίδαυρο. Θεωρώ ότι είμαι σε ωριμότητα για να το κάνω. Γενικά είμαι ανοιχτή σε προκλήσεις.
Μετά από σχεδόν 30 χρόνια στο θέατρο πόσο εξοικειωμένη είσαι με την εικόνα σου;
Η εικόνα δεν είναι αυτοσκοπός. Πιο πολύ με νοιάζει η ενέργεια του σώματός μου, η φυσική μου κατάσταση. Γυμνάζομαι με συνέπεια, αλλά χωρίς υπερβολές και έχω τη μεγάλη τύχη να διαθέτω καλό μυϊκό σύστημα. Αθλούμουν από πολύ μικρή ηλικία και η άσκηση θα είναι στο πρόγραμμά μου εφ’ όρου ζωής, χωρίς εμμονές και υπερβολές.
Πώς βίωσες την εμμηνόπαυση;
Τη βίωσα μη θέλοντας να τη βιώσω. Βασικά αισθάνθηκα ότι, αν δεν της δώσω σημασία, θα είναι μια απολύτως φυσιολογική περίοδος της ζωής μου. Δεν έδωσα σημασία ούτε στα θέματα ψυχολογίας – αν είχα μια άσχημη μέρα, δεν έλεγα ότι φταίει η ορμονική μου κατάσταση. Δεν της έκανα τη χάρη να με κυριεύσει.
Ίσως βοήθησε το γεγονός ότι, όταν εγώ άρχισα να μπαίνω στην εμμηνόπαυση, η κόρη μου μπήκε στη φάση της περιόδου και αυτό το βρήκα μαγικό, σαν να της έδινα τη σκυτάλη, σαν να έκλεισε ένας κύκλος για μένα και άνοιξε για την κόρη μου κι αυτό μου άρεσε πολύ. Αλλά ποτέ δε σκέφτηκα ότι τελείωσα ως γυναίκα με την εμμηνόπαυση, το αντίθετο, νιώθω ότι ξαναγεννήθηκα με έναν νέο τρόπο. Μια συμβουλή που έχω να δώσω στις γυναίκες είναι να μη δαιμονοποιήσουν στο μυαλό τους την εμμηνόπαυση, αλλά αυτό θέλει δουλειά και πειθαρχία, όπως όλα. Το θέμα είναι να αγαπάμε και να φροντίζουμε τον εαυτό μας και να κάνουμε ό,τι έχουμε ανάγκη να κάνουμε.
Με τον σύντροφο και πατέρα των παιδιών σου είστε μαζί 26 χρόνια. Τελικά, τι μπορεί να κρατήσει ζωντανή μια σχέση;
Οι σχέσεις θέλουν "προληπτική ιατρική", απαιτούν δουλειά. Οφείλεις να είσαι συνειδητοποιημένη με το τι πραγματικά θέλεις. Για μένα η ένδειξη ότι όλα είναι καλά είναι το ότι θέλεις να γυρίσεις σπίτι ή να τον πάρεις τηλέφωνο, δεν ψάχνεις τρόπους διαφυγής. Εφόσον υπάρχει αυτό, πρέπει να κάνεις δουλίτσα για να το διατηρήσεις. Αν δεν υπάρχει τίποτα και είσαι δυστυχισμένη, εννοείται ότι χωρίζεις. Εγώ έχω επιλέξει ότι θέλω να είμαι σ’ αυτή τη σχέση.
Τι θαυμάζεις περισσότερο σ’ εκείνον;
Θαυμάζω το μυαλό του, θεωρώ ότι είναι από τους πιο έξυπνους ανθρώπους που έχω γνωρίσει. Η εξυπνάδα εμπεριέχει και τη γοητεία. Εγώ είμαι πολύ θορυβώδης, ο Έντι τα κάνει όλα αθόρυβα, με στηρίζει αθόρυβα και αυτό είναι πολύ γοητευτικό. Πάντως, θα ξαναπώ ότι όλα θέλουν δουλειά.
Ποια είναι η μεγαλύτερη αλλαγή που είδες στον εαυτό σου από τότε που έγινες μαμά;
Η παράφορη αγάπη. Δεν ήξερα ότι είναι δυνατόν να αγαπάς τόσο. Αγαπάς παράφορα, ακατάπαυστα, ασταμάτητα.
Έχεις ανεκπλήρωτα όνειρα;
Δεν πραγματοποιούνται τα όνειρα σε έναν Υδροχόο. Για να το θέσω πιο σωστά, πραγματοποιείται ένα και ανοίγει το άλλο. Δε σου λέω ότι είμαι άπληστη και αχάριστη, αλλά έχω πάντα ένα όνειρο στο μυαλό μου. Ο εφιάλτης μου και αυτό που φοβάμαι περισσότερο είναι να μην έρθει η στιγμή που θα νιώσω αυτό το φρικτό αίσθημα της ματαιότητας. Αν τρέμω κάτι, αυτό είναι μη σταματήσω να έχω όρεξη, γιατί έχω όρεξη για τα πάντα.
Τι εκτιμάς περισσότερο στους ανθρώπους;
Τη συνέπεια – με ενοχλεί πολύ κάποιος να είναι ασυνεπής. Νιώθω τυχερή γιατί έχω φίλες από το νηπιαγωγείο, αλλά δε θεωρώ δεδομένη τη φιλία.
Τι σου προσφέρει τελικά το να είσαι ηθοποιός;
Μια φοβερή δύναμη και ισορροπία, μια ακροβασία ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη μη πραγματικότητα. Είναι μαγικό να ζεις σε έναν κόσμο που δεν υπάρχει. Στο θέατρο μπορείς να ζήσεις πολλές ζωές, βλέπεις τα πράγματα με περισσότερη ουσία, σαν να τα ζεις "συμπυκνωμένα". Κάθε λεπτό της ζωής έχει μια μαγεία και αυτό είναι ανεκτίμητο και μοναδικό. Επίσης, σου δίνει την αίσθηση της ομάδας. Το θέατρο είναι κάτι τόσο δυνατό, που δεν μπορείς να μην το κάνεις ζωή σου. Αν δεν το κάνεις ζωής σου, δεν ανήκεις εκεί.
Αν μπορούσες να ξαναζήσεις κάποιες σκηνές της ζωής σου, ποιες θα ήταν αυτές;
Η στιγμή που αντίκρισα το πρώτο μου μωρό. Όταν ερωτεύτηκα τον άνδρα μου. Όταν είδα το όνομά μου τοιχοκολλημένο με αυτούς που πέρασαν στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου.
