Μαρέβα Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη: Γιατί η Ταπισερί της Μπαγιέ δεν είναι "μοντέλο" για τα Γλυπτά του Παρθενώνα
Φωτογραφία: Ismail Kaplan/Anadolu via Getty Images/Ideal Image
Με αφορμή την έκθεση της Ταπισερί της Μπαγιέ στο Λονδίνο, η Μαρέβα Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη εξηγεί γιατί ο δανεισμός της δεν αποτελεί λύση για τα Γλυπτά.
Η Μαρέβα Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη παρενέβη την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου στη συζήτηση για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, με αφορμή την έκθεση της Ταπισερί της Μπαγιέ στο Βρετανικό Μουσείο. Σε ανάρτησή της διαχώρισε τον προσωρινό δανεισμό του μεσαιωνικού έργου από το ελληνικό αίτημα για επανένωση των γλυπτών στην Αθήνα. Μία ημέρα νωρίτερα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δημοσιεύσει άρθρο στον Guardian, στο οποίο απέρριψε ρύθμιση που θα προϋπέθετε αναγνώριση της κυριότητας του Βρετανικού Μουσείου επί των Γλυπτών ή δανεισμό τους στην Ελλάδα. Η συζήτηση είχε αποκτήσει νέα ένταση μετά τη σύγκριση της γαλλοβρετανικής συνεργασίας με τις δυνατότητες μιας μελλοντικής συμφωνίας για τον Παρθενώνα.
Διαβάστε Επίσης
Η σύγκριση που προκάλεσε τη νέα παρέμβαση
Η Γαλλία δάνεισε την Ταπισερί της Μπαγιέ στο Βρετανικό Μουσείο για έκθεση που διαρκεί έως τον Ιούλιο του 2027. Το κεντημένο έργο, μήκους περίπου 70 μέτρων, αφηγείται γεγονότα που οδήγησαν στη νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας το 1066. Η συμφωνία αποτελεί μέρος ευρύτερης πολιτιστικής συνεργασίας των δύο χωρών, η οποία περιλαμβάνει και δανεισμό βρετανικών αντικειμένων στη Γαλλία.
Ο δανεισμός της Ταπισερί είχε χρησιμοποιηθεί ως παράδειγμα του τι μπορεί να επιτύχει μια συμφωνία μεταξύ μουσείων. Ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Nicholas Cullinan, είχε μιλήσει για τη δυνατότητα πολιτιστικών ανταλλαγών, χωρίς να παρουσιάσει τη γαλλοβρετανική συμφωνία ως έτοιμη φόρμουλα για κάθε περίπτωση. Η σύγκριση, ωστόσο, άγγιξε ένα κρίσιμο σημείο των συνομιλιών για τον Παρθενώνα, με την ελληνική πλευρά να επιδιώκει την επανένωση των Γλυπτών και να απορρίπτει μια ρύθμιση που θα προϋπέθετε ότι τα δανείζεται από το Βρετανικό Μουσείο.
Σε αυτό στάθηκε η Μαρέβα Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη, η οποία χαρακτήρισε τη μεταφορά της Ταπισερί αποτέλεσμα πολιτιστικής συνεργασίας, εξηγώντας όμως ότι πρόκειται για ένα αυτοτελές έργο που μετακινήθηκε ως σύνολο. Για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, το επιχείρημά της αφορά τμήματα του γλυπτού διακόσμου ενός συγκεκριμένου μνημείου που εκτίθενται σήμερα χωριστά. "Ένα δάνειο και ένας ακρωτηριασμένος ναός δεν είναι το ίδιο πράγμα", τόνισε.
Ένα έργο που ταξίδεψε ολόκληρο
Παρά το όνομά της, η Ταπισερί της Μπαγιέ είναι κέντημα σε λινό ύφασμα. Στα σχεδόν 70 μέτρα της ξετυλίγεται η αφήγηση των γεγονότων που οδήγησαν στη νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας το 1066. Το Μουσείο της Μπαγιέ επισημαίνει μάλιστα ότι το έργο αποτελείται από εννέα διαδοχικά κομμάτια υφάσματος και ότι το τέλος της αφήγησής του δεν σώζεται. Η λεπτομέρεια αυτή ίσως αξίζει προσοχή, καθώς η παρουσία του στο Λονδίνο αφορά τη μετακίνηση όσου έργου έχει διασωθεί ως ενιαίο εκθεσιακό σύνολο, με συμφωνημένη επιστροφή στη Γαλλία μετά την έκθεση.
Η Μαρέβα Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη αναγνωρίζει στην παρέμβασή της την αξία αυτής της συνεργασίας, επιμένει, ωστόσο, στη διαφορετική σχέση των Γλυπτών με τον Παρθενώνα, με το επιχείρημά της να στρέφει την προσοχή από τον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύει ένα έργο στον τρόπο με τον οποίο είχαν σχεδιαστεί και παρουσιάζονταν τα γλυπτά πάνω στο ίδιο το μνημείο.
Διαβάστε Επίσης
Η αρχιτεκτονική πλευρά της διεκδίκησης
Η διαφορά γίνεται κατανοητή ακόμη και σε όποιον δεν γνωρίζει τη μακρά ιστορία αυτών των διαπραγματεύσεων. Οι μετόπες, η ζωφόρος και τα αετώματα αποτελούσαν μέρη του γλυπτού διακόσμου του Παρθενώνα. Σήμερα, σημαντικά σωζόμενα τμήματά του βρίσκονται χωρισμένα κυρίως ανάμεσα στο Λονδίνο και την Αθήνα. Το ελληνικό αίτημα αφορά την επανένωσή τους σε σχέση με το μνημείο για το οποίο δημιουργήθηκαν.
Αυτή τη σχέση επιχειρεί να δείξει η Αίθουσα του Παρθενώνα στο Μουσείο Ακρόπολης. Η ζωφόρος παρουσιάζεται με βάση τη θέση των λίθων στο αρχικό σύνολο, ενώ αυθεντικά γλυπτά συνυπάρχουν με γύψινα αντίγραφα τμημάτων που βρίσκονται στο εξωτερικό. Η αίθουσα έχει τον προσανατολισμό του ναού και ο επισκέπτης βλέπει τον Παρθενώνα μέσα από το υαλοστάσιό της. Τα αντίγραφα επιτρέπουν να διαβαστεί η σύνθεση, δείχνοντας ταυτόχρονα ποια αυθεντικά μέρη απουσιάζουν.
Η παρέμβαση της Μαρέβας Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη ακολουθεί το κεντρικό επιχείρημα του άρθρου του πρωθυπουργού. Άλλωστε η Ταπισερί μεταφέρθηκε προσωρινά από τη χώρα που τη δάνεισε και προβλέπεται να επιστρέψει εκεί. Για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, η ελληνική πλευρά ζητά μόνιμη επανένωση και απορρίπτει τον δανεισμό ως βάση που θα συνεπαγόταν αναγνώριση βρετανικής κυριότητας.
