Όλγα Κεφαλογιάννη: "Μπορεί κανείς να πει πολλά πράγματα για μένα, αλλά σίγουρα δεν μπορεί να πει ότι δίστασα να τοποθετηθώ ακόμα και κόντρα στο ρεύμα"
Φωτογραφία: Ολυμπία Κρασαγάκη
Η Υπουργός Τουρισμού, στο αποκορύφωμα της τουριστικής σεζόν, μιλάει στη Madame Figaro για το καλοκαίρι, την πολιτική, την οικογένεια και εκείνα που τελικά δίνουν νόημα στη διαδρομή της.
Πίσω από την αυστηρή ατζέντα, τις συσκέψεις και τις ευθύνες η Όλγα Κεφαλογιάννη είναι μια γυναίκα που μιλά με την ίδια άνεση για τα δίδυμα παιδιά της, τις μνήμες της από τις αγαπημένες της διακοπές στην Κρήτη, τις βόλτες με τη σκυλίτσα της στον Λυκαβηττό και τη βαθιά ανάγκη κάθε εργαζόμενης μητέρας να μη χρειάζεται ποτέ να επιλέξει ανάμεσα στην οικογένεια και την καριέρα.
Συναντηθήκαμε ένα ζεστό απόγευμα στον Εθνικό Κήπο, το αγαπημένο της σημείο στην πόλη, ακριβώς απέναντι από το γραφείο της στο Υπουργείο Τουρισμού, έναν χώρο που η ίδια διασχίζει σχεδόν καθημερινά. Ανάμεσα στις σκιές των αιωνόβιων δέντρων και στους ήχους μιας Αθήνας που μοιάζει να χαμηλώνει για λίγο τους ρυθμούς της, μιλήσαμε για τον τουρισμό αλλά και για όσα βρίσκονται πίσω από τη δημόσια εικόνα της.
Λίγο πριν από τις επερχόμενες εθνικές εκλογές, στις οποίες θα είναι υποψήφια στην Α' Αθηνών, δεν απέφυγε ούτε τις πολιτικές τοποθετήσεις ούτε τις προσωπικές εξομολογήσεις. Έτσι, η κουβέντα μας ξεκίνησε από τους αριθμούς, τις αφίξεις και τη στρατηγική για την επόμενη μέρα του ελληνικού τουρισμού, πέρασε στον υπερτουρισμό και την ανάγκη προστασίας της αυθεντικότητας των προορισμών και κατέληξε στη μητρότητα, τη σημασία της οικογένειας και τις μικρές καθημερινές στιγμές, που είναι τελικά και αυτές που μας κρατούν όρθιες.
Ο Αύγουστος είναι παραδοσιακά ο μήνας των διακοπών, άρα, το πιο πιθανό είναι όποιος διαβάζει αυτές τις γραμμές να βρίσκεται σε κάποια παραλία. Ισχύει το ίδιο και για την Υπουργό Τουρισμού; Μπορείς να κάνεις καλοκαιρινές διακοπές ή, επειδή βρισκόμαστε στο αποκορύφωμα της τουριστικής σεζόν, πρέπει να βρίσκεσαι στις επάλξεις;
Μπορεί ο Αύγουστος να είναι ο μήνας των διακοπών για τους Έλληνες και το high season όσων έρχονται στην Ελλάδα, αλλά, για να γίνει αυτό, έχει προηγηθεί πολλή δουλειά όλους τους προηγούμενους μήνες. Προφανώς, λοιπόν, και οι υποχρεώσεις μας στο Υπουργείο δεν τελειώνουν ποτέ, και όταν μιλάμε για μια χώρα με τόσο μεγάλη επισκεψιμότητα τουριστών, είναι λογικό να είμαστε συνεχώς έτοιμοι για να διαχειριστούμε την οποιαδήποτε έκτακτη κατάσταση, αλλά η πραγματική δουλειά έχει γίνει όλο το προηγούμενο διάστημα.
Ούτως ή άλλως, η Ελλάδα πλέον δεν κάνει καμπάνιες με την έννοια που κάναμε στο παρελθόν, αλλά είναι δώδεκα μήνες τον χρόνο διαρκώς παρούσα σε οτιδήποτε έχει να κάνει με την επικοινωνία προς τους δυνητικούς επισκέπτες. Με αυτό τον τρόπο έχουμε καταφέρει να διευρύνουμε πάρα πολύ τους μήνες της επισκεψιμότητας και σιγά σιγά κερδίζουμε το στοίχημα της επέκτασης της τουριστικής περιόδου.
Τα τελευταία χρόνια η τουριστική σεζόν δεν έχει επεκταθεί μόνο χρονικά, αλλά και χωροταξικά, με την έννοια ότι δεν είναι πια μόνο τα νησιά που προσελκύουν τουρισμό, αλλά η Αθήνα θεωρείται από τα πιο σημαντικά city breaks, ενώ πρόσφατα έγινε καμπάνια και για τον ορεινό τουρισμό...
Αυτό είναι το άλλο μεγάλο στοίχημά μας και ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της στρατηγικής μας. Η Ελλάδα είναι μια χώρα που υποδέχεται πάνω από 40 εκατομμύρια επισκέπτες τον χρόνο, αλλά είναι συγκεκριμένες οι περιφέρειες της χώρας που έχουν τη μεγάλη τουριστική κίνηση και, κατά συνέπεια, την ανάπτυξη μέσα από τον τουρισμό. Επιδίωξή μας είναι να αναπτυχθούν και οι υπόλοιπες περιφέρειες με μια πιο ήπια προσέγγιση, η καθεμία εκμεταλλευόμενη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της.
Πώς θα αποφύγουμε όμως το ρίσκο αυτή η ανάπτυξη να οδηγήσει σε έναν άκρατο υπερτουρισμό; Έχουμε δει σε όλο τον κόσμο ολόκληρες πόλεις να εγκαταλείπονται από τους μόνιμους κατοίκους τους γιατί η κατάσταση έχει γίνει αβίωτη… Τι πιστεύεις ότι πρέπει να γίνει για να έχουμε μεν τον τουρισμό, αλλά να μη διαταράσσει την καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων στις τοπικές κοινωνίες;
Εμείς πιστεύουμε ότι κάθε τόπος πρέπει, πρώτα απ’ όλα, να είναι ανοιχτός και φιλικός προς όσους ζουν και δραστηριοποιούνται εκεί. Άλλωστε και ο επισκέπτης που έρχεται σε μια χώρα αυτό που θέλει να ζήσει είναι μια αυθεντική εμπειρία και όχι μια πόλη που έχει μετατραπεί σε τουριστικό πάρκο.
Αλλά σε καμία περίπτωση σε κανένα μέρος της Ελλάδας δεν υπάρχει η δραματική κατάσταση που βλέπουμε σε προορισμούς του εξωτερικού. Ίσα ίσα που δίνουμε πολύ μεγάλη σημασία στο κομμάτι της "αυθεντικής εμπειρίας", στις τοπικές παραδόσεις ή στα φεστιβάλ ως μέρος της ταξιδιωτικής εμπειρίας. Βεβαίως, όπου χρειάζεται να παρθούν μέτρα προκειμένου η τουριστική ανάπτυξη να μη λειτουργεί εις βάρος της τοπικής κοινωνίας, αυτά τα μέτρα λαμβάνονται.
Όπως έγινε, για παράδειγμα, με τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, κάτι για το οποίο στο Υπουργείο είχαμε μια πολύ ξεκάθαρη άποψη εδώ και πολλά χρόνια ότι πρέπει να υπάρχει ένα πιο αυστηρό πλαίσιο. Πλέον αυτό το πλαίσιο υπάρχει, με τον νόμο που δεν επιτρέπει καινούριες εγγραφές βραχυχρόνιας μίσθωσης στο κέντρο της Αθήνας αλλά και με τις νέες ρυθμίσεις για τις προδιαγραφές ασφαλείας για τα ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Γενικά παρακολουθούμε στενά το θέμα, όπου όντως έχουμε διαπιστώσει πως δημιουργούνται προβλήματα που δυσκολεύουν τις τοπικές κοινωνίες. Το ίδιο κάναμε και για την κρουαζιέρα. Όταν η κατάσταση στη Σαντορίνη, για παράδειγμα, έγινε πολύ πιεστική, βάλαμε ένα φρένο, ορίστηκε ένας συγκεκριμένος αριθμός ανθρώπων που μπορούν να αποβιβάζονται και ένα τέλος που επιβάλλεται σε όποιον αποβιβάζεται στους ελληνικούς λιμένες, ώστε να υπάρχει μια ανταποδοτικότητα για τις τοπικές κοινωνίες.
Γενικά, είμαστε προετοιμασμένοι να αντιδράσουμε εκεί όπου διαπιστώνουμε ότι προκύπτουν ζητήματα. Αλλά και ο στρατηγικός σχεδιασμός μας βασίζεται στο μέτρο, στην ισορροπία, την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, την αξιοποίηση και την ανάπτυξη του πολιτιστικού μας αποθέματος και τη μέριμνα για τις τοπικές κοινωνίες.
Όταν πηγαίνεις διακοπές, μπορείς να χαλαρώσεις πραγματικά ή παρατηρείς διαρκώς πώς έχει διαμορφωθεί στο συγκεκριμένο μέρος το τουριστικό προϊόν;
Ευτυχώς κάνω διακοπές με τα παιδιά μου και έτσι έχω ένα κίνητρο παραπάνω να απεκδυθώ της ιδιότητας της Υπουργού Τουρισμού και να αποφεύγω τα κινητά και όλα αυτά που μας δημιουργούν πίεση στην καθημερινότητα. Πραγματικά θέλω να απολαμβάνω τον χρόνο που περνάω μαζί τους και προσπαθώ να τους δώσω την ευκαιρία να γνωρίσουν μέρη της Ελλάδας, να βιώσουν εμπειρίες.
Ακόμα και σε αυτή τη μικρή ηλικία που είναι, έχουμε πάει σε πολλά νησιά, σε ορεινές περιοχές, σε πολιτιστικά αξιοθέατα, σε μουσεία, μνημεία... Ωστόσο, η αλήθεια είναι ότι, όπου κι αν βρεθώ, δεν μπορώ να μην παρατηρώ τι συμβαίνει γύρω μου, να μην εντοπίζω πράγματα που μπορούν να βελτιωθούν, να μη βλέπω πώς γίνεται η διαχείριση της κατάστασης από την τοπική αυτοδιοίκηση ή ποιες λεπτομέρειες πρέπει να βελτιωθούν!
Ποιος είναι για σένα ο ορισμός των "ιδανικών διακοπών";
Σίγουρα στη Νότια Κρήτη, στο Λουτρό ή στα Μάρμαρα κοντά στη Χώρα Σφακίων. Είναι ο τόπος που με φέρνει κοντά στις ρίζες μου, γιατί, παρόλο που γεννήθηκα και μεγάλωσα στο κέντρο της Αθήνας, η καταγωγή μου είναι από εκεί. Αλλά και ενεργειακά με ξεκουράζει απόλυτα, ίσως επειδή φέρνει στη μνήμη εποχές μεγαλύτερης ανεμελιάς και ελευθερίας. Και τα παιδιά μου έχουν μεγάλη αγάπη για την Κρήτη, τους αρέσει πάρα πολύ.
Επειδή η μητέρα μου περνάει πολύ καιρό στην Κρήτη, είναι για εκείνα το μέρος όπου είναι μαζί με τη γιαγιά Ελένη. Νομίζω ότι νιώθουν για το νησί ακριβώς ό,τι κι εγώ όταν παιδάκι πήγαινα για τις διακοπές στη γιαγιά Χρυσή: μια αίσθηση ότι εκεί ανήκουν.
Τα παιδιά έχουν τη μοναδική ιδιότητα να μας κάνουν να βλέπουμε τον κόσμο με τελείως διαφορετική ματιά. Υπάρχει κάτι που έχεις διαπιστώσει ότι σου έχουν διδάξει για τη ζωή;
Να εκτιμώ την κάθε στιγμή και να την απολαμβάνω χωρίς να σκέφτομαι άλλα πράγματα. Τα παιδιά ζουν πάρα πολύ τη στιγμή. Είναι χαρούμενα στο τώρα, δε νοιάζονται για το πριν και το μετά και νομίζω ότι τελικά αυτό είναι η πραγματική ευτυχία: το να είσαι "εκεί".
Πόσο εύκολο είναι για σένα στις φετινές διακοπές να χαλαρώσεις και να ζήσεις τις στιγμές όταν ξέρεις ότι επιστρέφοντας θα μπεις σε έναν προεκλογικό αγώνα, που φαντάζομαι ότι είναι κάτι πάρα πολύ απαιτητικό;
Δεδομένου μάλιστα ότι αυτή τη φορά έχεις παράλληλα να μεγαλώσεις δύο νήπια, κάτι που όλοι οι γονείς ξέρουμε ότι δεν είναι εύκολο project!
Έχω κι εγώ τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει οποιαδήποτε εργαζόμενη μητέρα, κάθε Ελληνίδα που αυτή τη στιγμή προσπαθεί να συνδυάσει τη μητρότητα με την επαγγελματική της πορεία, χωρίς παράλληλα να χάσει τον εαυτό της μέσα σε όλο αυτό. Είναι μια μεγάλη πρόκληση και είναι πολύ σημαντικό για όλες μας να έχουμε υποστήριξη.
Εγώ, ευτυχώς, έχω πάρα πολύ μεγάλη στήριξη από την οικογένειά μου, που είναι σταθερό σημείο αναφοράς. Επιπλέον, όμως, επειδή το ζω και εγώ η ίδια στην καθημερινότητά μου, νιώθω ότι ως πολιτικός έχω ακόμα μεγαλύτερη υποχρέωση να κάνω ό,τι μπορώ ώστε οι γυναίκες να αισθάνονται ότι αυτό είναι μια αυτονόητη επιλογή τους και όχι ότι θα πρέπει να επιλέξουν το ένα ή το άλλο.
Έφτασες ποτέ στο σημείο να αμφισβητήσεις τις επιλογές που έχεις κάνει στη ζωή σου;
Δεν είμαι από τους ανθρώπους που πιστεύουν ότι δεν πρέπει να μετανιώνεις ποτέ για τίποτα. Δεν είναι κακό μερικές φορές να σκέφτεσαι ότι κάποια πράγματα θα μπορούσες να τα έχεις κάνει διαφορετικά, να παραδεχτείς ότι μπορεί να έχεις κάνει και λάθη, αρκεί να μαθαίνεις από τα λάθη σου. Το θέμα είναι, όταν δεν μπορείς να αλλάξεις τα πράγματα, να σκεφτείς πώς μπορείς να αλλάξεις τον τρόπο που τα βλέπεις.
Ανέφερες προηγουμένως ότι μέσα στις πολλές καθημερινές υποχρεώσεις που έχουμε όλες μας είναι σημαντικό να βρίσκουμε χρόνο και για τον εαυτό μας. Εσύ τι κάνεις για να αποφορτιστείς μετά από μια γεμάτη μέρα;
Ναι, πιστεύω ότι είναι πολύ βασικό και πρέπει να το κάνουμε χωρίς ενοχές, γιατί, προκειμένου να φροντίσουμε τα παιδιά μας και τους άλλους, πρέπει, πρώτα απ’ όλα, να είμαστε εμείς καλά. Αυτό που κάνω εγώ είναι να γυμνάζομαι, μια δραστηριότητα που την έχω βάλει στη ζωή μου σχεδόν καθημερινά. Ειδικά από μια ηλικία και μετά η γυμναστική είναι απαραίτητη για να μπορεί κάποιος να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του όχι μόνο σωματικά, αλλά και πνευματικά.
Κάτι άλλο είναι τα... Sister Nights, που κάνουμε με τις αδελφές μου, τη Χριστίνα και τη Δανάη. Επειδή οι τρεις μας μπορούμε μεταξύ μας να μιλάμε εντελώς ανοιχτά και ελεύθερα, μας βοηθάει πολύ να βρισκόμαστε για να αποφορτιζόμαστε και να αισθανόμαστε η μία τη στήριξη της άλλης.
Εδώ και μερικούς μήνες, δε, έχω άλλη μία πολύ ευχάριστη ενασχόληση στη ζωή μου, γιατί υιοθετήσαμε από τη Φιλοζωική της Λάρισας τη σκυλίτσα μας, την Joy, ένα αδεσποτάκι που είναι καταπληκτική συντροφιά και μια εξαιρετική ευκαιρία να κάνω μια ωραία βόλτα στη γειτονιά μου στον Λυκαβηττό και να ξεχνιέμαι απόλυτα.
Ποια είναι τα αγαπημένα σου σημεία στην Αθήνα;
Νομίζω ότι αυτή τη στιγμή ο Εθνικός Κήπος είναι μακράν το ωραιότερο τοπόσημο της Αθήνας και πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι έγινε επί δημαρχίας του Κώστα Μπακογιάννη. Προσωπικά, έζησα από κοντά όλη τη διαδικασία της αναβάθμισης, γιατί, όταν ξεκίνησε, είχα μόλις γεννήσει και πήγαινα για βόλτα με τα καρότσια και κάθε τόσο έκλειναν την πρόσβαση σε κάποιο σημείο για να γίνουν οι εργασίες.
Και τώρα που έχουν λίγο μεγαλώσει και ο Κήπος έχει παραδοθεί στο κοινό απολαμβάνουμε πολύ να περπατάμε εκεί ή να πηγαίνουμε στην όμορφη παιδική χαρά. Για μένα είναι η αγαπημένη μου καθημερινή βόλτα, γιατί, για να πάω από το σπίτι μου στο γραφείο –μια διαδρομή που συνήθως την κάνω με τα πόδια–, χρειάζεται να τον διασχίσω από τη μια μεριά ως την άλλη.
Έχεις μια έντονη δημόσια παρουσία και δεν έχεις διστάσει ποτέ να μιλήσεις ακόμα και για προσωπικά σου ζητήματα... Υπάρχει, ωστόσο, κάτι που πιστεύεις ότι ο κόσμος δεν ξέρει για σένα και πιθανότατα δεν το φαντάζεται καν;
Νομίζω ότι αυτό που βλέπει από μένα ο περισσότερος κόσμος είναι η πιο δυναμική, πιο "στιβαρή" πλευρά μου και ίσως δεν μπορεί να φανταστεί πόσο τρυφερή και ευαίσθητη μπορώ να γίνω, ειδικά με τα παιδιά μου. Νομίζω ότι με έχουν βοηθήσει να εξωτερικεύσω ακόμα περισσότερο αυτό το κομμάτι μου, γιατί στα παιδιά δίνουμε αγάπη χωρίς φίλτρα και όρια.
Όταν φτάσει η ώρα και αποφασίσεις να αποσυρθείς από την πολιτική σου καριέρα, τι θα ήθελες να έχεις αφήσει πίσω σου; Τι θα ήθελες να θυμάται ο κόσμος από την πορεία σου;
Ότι είχα πάντα άποψη, ακόμα και όταν η άποψή μου δεν ήταν η δημοφιλέστερη. Μπορεί κανείς να πει πολλά πράγματα για μένα, αλλά σίγουρα δεν μπορεί να πει ότι δίστασα να τοποθετηθώ ακόμα και κόντρα στο ρεύμα.
Και ως μαμά, τι θέλεις πιο πολύ από όλα να κρατήσουν τα παιδιά σου από σένα;
Ότι η μαμά δεν κρίνει, δε συγκρίνει, δε μαλώνει, δεν τιμωρεί. Η μαμά είναι ατέλειωτη αγάπη, ασφάλεια, καταφύγιο και είναι εδώ για σένα σε ό,τι κι αν έκανες και σε ό,τι κι αν αποφασίσεις να κάνεις.
Μια τέτοια μαμά είναι και η δική σου για σένα;
Απόλυτα! Απλά η μαμά μας μας έλεγε να μην ασχοληθούμε με την πολιτική, πράγμα που δεν κάναμε (γέλια). Κατά τα άλλα, δεν έχω αισθανθεί ποτέ ότι υπάρχουν όρια ή όροι στην αγάπη της και δεν κρίνει ποτέ. Είναι πολύ όμορφο αυτό!
Είναι αυτός ο λόγος που αποφάσισες πρόσφατα να προσθέσεις το επίθετό της στο δικό σου;
Ναι, είναι μια αναγνώριση της μεγάλης στήριξης που έχω στη ζωή μου από τη μητέρα μου και την οικογένειά της και, επιπλέον, είναι ένα κομμάτι της ταυτότητάς μου, γιατί έχω μεγαλώσει με τη γιαγιά μου, τη μητέρα της μαμάς μου. Αλλά έχει και μια πολιτική διάσταση, μιας και ο αδελφός της μαμάς μου, ο Παύλος Βαρδινογιάννης, ήταν και αυτός βουλευτής στο Ρέθυμνο – μάλιστα ήταν αντίπαλος του μπαμπά μου.
Αποφάσισα, λοιπόν, να προσθέσω το επίθετο "Βαρδινογιάννη" ως μια ένδειξη ιστορικής συνέχειας, ωστόσο αυτό δεν αλλάζει το πώς αναφέρομαι δημόσια ή κοινωνικά ούτε θα αναγράφεται στα ψηφοδέλτια στις προσεχείς εκλογές.
