Μικρόσωμη αλλά με βαρύ όνομα, η Σοφία Κόπολα δεν είναι απλώς το κοριτσάκι του μπαμπά. Είναι μια ιδιαίτερη γυναίκα και μια αξιόλογη σκηνοθέτις με πολύ προσωπικό ύφος. Τόσο οι ταινίες της όσο και το στυλ της ενσαρκώνουν τέλεια τη φιλοσοφία του «less is more». Από την Όλγα Φιλίππα

Σίγουρα τα πράγματα δεν θα είχαν εξελιχθεί έτσι για τη Σοφία αν το επίθετό της δεν ήταν Κόπολα, αλλά Σμιθ, ΜακΆρθουρ, Παπαδοπούλου... Βέβαια, η μονάκριβη κόρη του «νονού του κινηματογράφου», Φράνσις Φορντ Κόπολα, έδειξε από μικρή την κλίση της στη σκηνοθεσία. Στα επτά της χρόνια, όταν τα άλλα κοριτσάκια έπαιζαν με τις κούκλες τους, εκείνη ταξίδευε με τον πατέρα της στις Φιλιππίνες για τα γυρίσματα της θρυλικής ταινίας Αποκάλυψη Τώρα. Και για να περνάει την ώρα της ζωγράφιζε φοινικόδεντρα και ελικόπτερα κι έπειτα ένωνε τις ζωγραφιές της δημιουργώντας μια ιστορία, όπως φτιάχνουν οι σκιτσογράφοι τα storyboards για τις ταινίες. Ο πατέρας της λέει ότι το είχε καταλάβει ακόμα πιο νωρίς, όταν ήταν μόλις τριών ετών και προσπάθησε να σταματήσει έναν καβγά των γονιών της φωνάζοντας «Cut!».

Το ντεμπούτο της στη μεγάλη οθόνη ωστόσο το έκανε ως ηθοποιός, λίγες βδομάδες μετά τη γέννησή της, παίζοντας στην επική ταινία Ο Νονός ένα νεογέννητο αγοράκι. Μια εμφάνιση που καθόλου δεν ενόχλησε κοινό και κριτικούς, που τη βρήκαν μάλλον χαριτωμένη, σε αντίθεση με το ρόλο της στο Νονό 3, όπου υποδυόταν τη Μαίρη Κορλεόνε. Ο μπαμπάς Κοπόλα κατηγορήθηκε ότι έδωσε έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην κόρη του μόνο και μόνο λόγω συγγένειας. Ο ίδιος δικαιολογήθηκε λέγοντας πως η πρώτη του επιλογή ήταν η Γουινόνα Ράιντερ, η οποία όμως αρρώστησε και η Σοφία ήταν απλώς λύση ανάγκης. «Εγώ ποτέ δεν ήθελα να γίνω ηθοποιός, δεν ταιριάζει στο χαρακτήρα μου», δήλωνε μετά το φιάσκο η Σοφία, αλλά οι αμείλικτοι κριτικοί έγραψαν ότι είναι ατάλαντη, με αστεία προφορά, και ότι η ερμηνεία της ήταν τουλάχιστον απογοητευτική. Έκτοτε, ίσως επειδή πραγματικά δεν της αρέσει να εκτίθεται ή «να της λένε τι να κάνει», όπως λέει, η διάσημη κόρη έκανε τρία-τέσσερα περάσματα σε ταινίες και τελικά στράφηκε στη σκηνοθεσία. Και τότε πήρε την εκδίκησή της.
Η ΕΚΔΙΚΗΣΗ ΜΙΑΣ ΚΥΡΙΑΣ
Μπορεί ως ηθοποιός να απέτυχε, αλλά ως σκηνοθέτιδα την αποδέχτηκαν πολύ γρήγορα, σχεδόν την αποθέωσαν. Με την πρώτη της μεγάλου μήκους ταινία
Αυτόχειρες Παρθένοι, σε σενάριο που έγραψε η ίδια βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίου του Τζέφρι Ευγενίδη, κατάφερε να τους κάνει να ξεχάσουν το ρεσιτάλ κακής υποκριτικής στο Νονό και να τη δουν ως μία τολμηρή σκηνοθέτιδα που έχει το δικό της προσωπικό ύφος και ξέρει πώς να οπτικοποιήσει μια ιστορία. Η τύχη του πρωτάρη, σκέφτηκαν, και την περίμεναν στη γωνία για την επόμενη δουλειά της. Κι εκείνη δεν τους απογοήτευσε, αφού το 2004 με το Χαμένοι στη Μετάφραση έγινε η πρώτη Αμερικανίδα γυναίκα σκηνοθέτις που προτάθηκε για Όσκαρ – δεν το κέρδισε, αλλά νίκησε στην κατηγορία «πρωτότυπου σεναρίου». Και τότε όλοι παραδέχτηκαν ότι η Κόπολα ξεπέρασε τον εαυτό της, ότι ξέρει να χειρίζεται την κάμερα, να καθοδηγεί τους ηθοποιούς της σωστά -αφού τόσο ο Μπιλ Μάρεϊ όσο και η Σκάρλετ Γιόχανσον εντυπωσίασαν με τις ερμηνείες τους- και να δημιουργεί ατμόσφαιρα που συνεπαίρνει το θεατή. Δυστυχώς, οι αντιδράσεις δεν ήταν ανάλογες και στην επόμενη ταινία της, Μαρία Αντουανέτα, μια ποπ άποψη πάνω στην ιστορικά αμφιλεγόμενη γαλαζοαίματη, με κοστούμια του 18ου αιώνα (για τα οποία κέρδισε και Όσκαρ) και πανκ μουσική. «Ιστορικά ανεύθυνη», «αποτυχημένη», «χωρίς λόγο ύπαρξης», «ασχολείται μόνο με τα κοστούμια» είναι μόνο μερικά από τα σχόλια που γράφτηκαν –μάλλον άδικα– γι' αυτή την εναλλακτική δουλειά της. «Θεωρείσαι χαζή όταν ασχολείσαι με τη μόδα, αλλά πιστεύω ότι μπορείς να είσαι ουσιώδης και σοβαρός κι όταν σε ενδιαφέρουν πιο επιφανειακά πράγματα», δήλωσε η Κόπολα προσπαθώντας να υπερασπιστεί την ταινία και την ηρωίδα της.
GOING SOMEWHERE
Στην τελευταία της ταινία
Somewhere, η Κόπολα καταπιάνεται με τον κόσμο των ξενοδοχείων για να δημιουργήσει άλλη μία ατμοσφαιρική, μίνιμαλ ταινία που, όπως λέει, «παρότι δεν είναι αυτοβιογραφική, βασίζεται σε προσωπικές παρατηρήσεις. Άλλωστε μεγάλωσα σε αυτόν τον κόσμο και ίσως υπάρχει κάτι από μένα στο χαρακτήρα της ηρωίδας. Τι ακριβώς, δεν ξέρω. Tο Χόλιγουντ εξακολουθεί να είναι ακόμη και για μένα μια εξωτική χώρα». Εξάλλου και η ίδια, όταν ήταν είκοσι χρονών, είχε μείνει για λίγο στο Chateau Marmont, στο διάσημο ξενοδοχείο στο Λος Άντζελες όπου εκτυλίσσεται η ιστορία της και στο οποίο έχουν ζήσει κατά καιρούς οι περισσότεροι σταρ του Χόλιγουντ. Και αυτή τη φορά την απασχολεί η μοναξιά όπως τη βιώνει ένας διάσημος ηθοποιός, ο Τζόνι Μάρκο. Το τι γίνεται την επόμενη μέρα μετά τα πάρτι, τα ναρκωτικά και το σεξ.
Τo
Somewhere, μια ταινία φεστιβαλικών προδιαγραφών, της χάρισε τελικά το Χρυσό Λιοντάρι στη Βενετία, αν και πολλοί αμφισβήτησαν τη διάκριση λέγοντας ότι ευνοήθηκε από τον πρόεδρο της κριτικής επιτροπής της Mostra, Κουέντιν Ταραντίνο, λόγω της προσωπικής τους σχέσης – φημολογείται ότι ο δεσμός της με τον ιδιόρρυθμο σκηνοθέτη πριν από μερικά χρόνια ήταν ο λόγος που χώρισε με το σύζυγό της Σπάικ Τζόνζι, επίσης σκηνοθέτη. Για κάποιους «άνευρο και βαρετό», για άλλους ένα ατμοσφαιρικό θέαμα που θυμίζει Αντονιόνι, γεγονός είναι ότι με το Somewhere η Κόπολα κερδίζει ένα εισιτήριο για τα φετινά Όσκαρ αποδεικνύοντας ότι ανήκει στους σημαντικότερους σκηνοθέτες της γενιάς της και ότι έχει ξεφύγει πια από τη βαριά σκιά του πατέρα της.
ΕΝΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ STYLE ICON
Ντροπαλή, διακριτική, σεμνή, για πολλούς
«ασχημόμορφη», αλλά πάντα καλοντυμένη, η Κόπολα έχει ανακηρυχθεί σε fashion icon με το μίνιμαλ αλλά tres chic στυλ της. Μπαλαρίνες, LBD, διακριτικά φλόραλ φορέματα και πολύ άσπρο-μαύρο συνθέτουν το neo preppy λουκ της που ταιριάζει γάντι στη χαμηλών τόνων προσωπικότητά της. «Μισώ οτιδήποτε είναι φανταχτερό. Δεν είμαι “της μόδας”. Είμαι κλασική και λατρεύω τη διακριτικότητα». Η σχέση της με τη μόδα πάει πολύ πίσω στο χρόνο, αφού μαθήτρια ακόμα εργάστηκε ως intern στον οίκο Chanel. «Έκανα κυρίως την τηλεφωνήτρια, έφτιαχνα καφέδες και έβγαζα φωτοτυπίες, αλλά και μόνο που βρισκόμουν εκεί ήταν μια μοναδική εμπειρία», λέει για την εποχή της μαθητείας της δίπλα στον Κarl Lagerfeld.
Oι
καλλιτεχνικές της ανησυχίες την οδήγησαν να ασχοληθεί με τη φωτογραφία, αλλά και με το σχέδιο μόδας. Το 1998 μάλιστα δημιούργησε το brand Milk Fed με casual ρούχα, ενώ άνοιξε και τη δική της μπουτίκ Heaven-27 στην Ιαπωνία, η οποία θεωρείται πρωτοποριακή και πολύ cool. Ωστόσο η μακροχρόνια φιλική σχέση της με τον Marc Jacobs είναι εκείνη που τη διατηρεί πάντα στο προσκήνιο της μόδας. Αποκαλώντας την «γλυκιά και όμορφη, η επιτομή του κοριτσιού που πάντα φαντάζομαι», ο Jacobs τη στέφει μούσα του κι εκείνη του το ανταποδίδει παρακολουθώντας πιστά κάθε του επίδειξη από το front row ή πρωταγωνιστώντας στις διαφημιστικές του καμπάνιες. Το 2004 φωτογραφήθηκε ημίγυμνη για την καμπάνια του αρώματος Blush, ενώ κατά καιρούς έχει ποζάρει και για τις διαφημίσεις της σειράς ρούχων Marc Jacobs. Συνήθως δηλαδή σε ό,τι δημιουργεί ο Jacobs εμπλέκεται με κάποιο τρόπο και η Κόπολα. Το 2008 πατέρας και κόρη πρωταγωνίστησαν στη διαφημιστική καμπάνια της Louis Vuitton, την οποία φωτογράφισε η Άνι Λίμποβιτς, ενώ φέτος ο Marc Jacobs της ζήτησε για δεύτερη φορά να σχεδιάσει δύο τσάντες για τον οίκο που θα φέρουν τα αρχικά SC: η μία είναι η δική της εκδοχή των κλασικών μοντέλων Speedy και Keepall και η άλλη ένα βραδινό clutch bag. Και οι δύο φυσικά στο γνωστό, απλό και κομψό ύφος που χαρακτηρίζει το στυλ της.
ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΕΝ ΣΟΦΙΑ

Για τη δουλειά της
«Θεωρώ ότι είμαι
ανεξάρτητη σκηνοθέτις, γιατί εγώ βρίσκω τα λεφτά για να κάνω τις ταινίες μου - η μόνη περίπτωση που συνεργάστηκα με στούντιο ήταν στη Μαρία Αντουανέτα. Είναι πολύ σημαντικό για μένα να είμαι ελεύθερη για να κάνω αυτό που θέλω. Είναι κάτι που έμαθα από τον πατέρα μου: όταν κάνεις κάτι με την καρδιά σου, πρέπει να το προστατεύεις. Γι' αυτό προσπαθώ πάντα να κρατάω το budget χαμηλό, ώστε να μη δεσμεύομαι».

Για τη μητρότητα
«Μου αρέσει πάρα πολύ να είμαι μαμά. Όταν αποκτάς παιδιά, αναγκάζεσαι να επιβραδύνεις τους ρυθμούς σου. Δοκίμασε να περπατήσεις με ένα πιτσιρίκι στο πάρκο για να μαζέψεις ένα φύλλο. Μπορεί να σου πάρει και μισή ώρα. Σε καμία άλλη περίπτωση δεν θα ασχολιόσουν με ένα φύλλο τόση πολλή ώρα. Οπότε σίγουρα αλλάζει ο τρόπος που βλέπεις τα πράγματα».

Για τον πατέρα της
* «Μόλις τελειώνω ένα σενάριο, ο πρώτος άνθρωπος στον οποίο το δείχνω είναι ο αδερφός μου, Ρόμαν. Αλλά όταν μία ταινία είναι στη φάση του μοντάζ, τη δείχνω στον πατέρα μου. Όπως άλλωστε κάνουν και πολλοί άλλοι νέοι σκηνοθέτες. Σου δίνει πάντα πολύ ωραίες ιδέες. Νομίζω ότι θα γινόταν ένας πολύ καλός καθηγητής σκηνοθεσίας».

* «Πιστεύω ότι ο πατέρας μου μπορεί να είναι αντικειμενικός όταν κρίνει μια ταινία μου. Έχει κάποιους κανόνες στους οποίους πιστεύει και ακολουθεί πάντα. Δεν νομίζω ότι επηρεάζεται από το γεγονός ότι είμαι κόρη του, γι' αυτό άλλωστε και πολλές φορές είναι πολύ αυστηρός και άγριος. Κάποιες από τις συμβουλές του τις ακολουθώ και κάποιες άλλες όχι, γιατί τελικά θέλεις απλώς να κάνεις τη δική σου ταινία».

INFO
- Γεννήθηκε στις 14 Μαΐου 1971 στη Νέα Υόρκη.

- Ζει στο Παρίσι με το σύντροφό της, Τόμας Μαρς, με τον οποίο έχει δύο παιδιά.

- Το nickname της είναι Ντόμινο.

- Έχει ύψος 1.66 μ.

- Το αγαπημένο της συγκρότημα είναι οι Chemical Brothers.

- Είναι κολλητή φίλη με τη Ζόε Κασαβέτις, κόρη του σκηνοθέτη Τζον Κασαβέτις.

- Ο Marc Jacobs έχει ονομάσει μία τσάντα του Sofia bag προς τιμήν της.

- Ο πατέρας της έχει μία εταιρεία παραγωγής κρασιού (www.franciscoppolawinery.com) και έχει δώσει το όνομα της κόρης του σε ένα αφρώδες κρασί.

- Η πρώτη της σκηνοθετική δουλειά ήταν η μικρού μήκους ταινία Lick the Star.

Ιούλιος 2018

>