still from video
Ένα ψηφιακό βίντεο, παραποιημένες φωτογραφίες και πραγματικές διαδηλώσεις. Πώς ο Ροζ Πάνθηρας βρέθηκε σε μια ιστορία που δεν έζησε.
Ένας Ροζ Πάνθηρας τρέχει μπροστά από αστυνομικό όχημα, με τον εκτοξευτήρα νερού στραμμένο επάνω του. Η σκηνή έχει ένταση, χιούμορ και έναν πρωταγωνιστή που αναγνωρίζεται εύκολα και χωρίς λεζάντα. Στα κοινωνικά δίκτυα αυτή η σκηνή απέκτησε και εξήγηση. Ένας διαδηλωτής είχε φορέσει τη στολή του ήρωα και κατέβει στους δρόμους της Γαλλίας.
Μόνο που δεν ισχύει, γιατί η σκηνή είχε κατασκευαστεί ψηφιακά. Το βίντεο που ο Γάλλος δημιουργός Frédéric Vignale αναγνωρίζει ως δικό του κυκλοφόρησε μαζί με άλλες εικόνες του χαρακτήρα, οι οποίες παρουσιάστηκαν ως στιγμιότυπα των γαλλικών κινητοποιήσεων. Οι έλεγχοι αποκάλυψαν διαφορετικές προελεύσεις και φωτογραφίες από γεγονότα πολλών ετών νωρίτερα.
Τι λέει ο δημιουργός
Συγγραφέας, φωτογράφος και σκηνοθέτης, ο Vignale ίδρυσε το πολιτιστικό περιοδικό Le Mague το 2003. Στις 18 Οκτωβρίου περιέγραψε τη διάδοση τριών πρόσφατων βίντεό του στο Instagram, ανάμεσά τους εκείνο με τον Ροζ Πάνθηρα.
Εξηγούσε ότι τον ενδιέφερε η σύγκρουση του κωμικού χαρακτήρα με το σκηνικό της αστυνομικής καταστολής. Στο περιοδικό του διευκρινίζεται ότι η δημιουργία δεν εκπροσωπεί κόμμα ή οργάνωση και δεν αποτελεί υποστήριξη στη βία. Ο ίδιος την τοποθετεί στον χώρο της καλλιτεχνικής έκφρασης.
Αυτό, ωστόσο, δεν εξηγεί την προέλευση κάθε εικόνας με τον ίδιο πρωταγωνιστή. Το υλικό που κυκλοφορεί βέβαια δεν ανήκει όλο στον Vignale.
Διαβάστε Επίσης
Η Αθήνα και το Γερεβάν πίσω από το υποτιθέμενο Παρίσι
Σε μια παραλλαγή, ο Ροζ Πάνθηρας υψώνει τα μεσαία δάχτυλα απέναντι στην αστυνομία. Η ομάδα επαλήθευσης Facta εντόπισε την εικόνα στον λογαριασμό AliFramez, δημοσιευμένη στις 8 Οκτωβρίου με επισήμανση χρήσης τεχνητής νοημοσύνης. Βασιζόταν σε πραγματική φωτογραφία από διαμαρτυρία κατά των αυξήσεων στο ηλεκτρικό ρεύμα στο Γερεβάν, τον Ιούνιο του 2015.
Μια άλλη εικόνα τον εμφανίζει να πετά μολότοφ και το Open εντόπισε το φωτογραφικό της υπόβαθρο στην Αθήνα της 15ης Δεκεμβρίου 2010. Φωτογράφος ήταν ο Άλκης Κωνσταντινίδης για το Associated Press και το γεγονός μια κινητοποίηση κατά των μέτρων λιτότητας. Στην επεξεργασμένη εκδοχή, ο διαδηλωτής είχε αντικατασταθεί από τον Ροζ Πάνθηρα.
Διαβάστε Επίσης
Το βολικό άλλοθι ότι όλα μπορεί να είναι ψεύτικα
Το "ήταν απλώς τέχνη" απαντά στην πρόθεση του δημιουργού. Δεν απαντά σε όσα συμβαίνουν όταν το έργο κυκλοφορεί ως είδηση. Μια φωτογραφία από την Αθήνα αλλάζει πρωταγωνιστή, χώρα και χρονολογία και επιστρέφει στην οθόνη ως τεκμήριο μιας άλλης σύγκρουσης. Η πραγματική διαμαρτυρία γίνεται πρώτη ύλη για μια πιο ελκυστική εκδοχή της. Και η τεχνητή νοημοσύνη προσφέρει κάτι ακόμη πιο χρήσιμο σε όποιον θέλει να αποφύγει τον έλεγχο. Οι καθηγητές Νομικής Danielle Citron και Robert Chesney το ονομάζουν "μέρισμα του ψεύτη". Η ύπαρξη πειστικών πλαστών επιτρέπει να αμφισβητούνται και αυθεντικές καταγραφές. Το "είναι AI" μπορεί να γίνει η επόμενη εύκολη απάντηση σε ένα δύσκολο αποδεικτικό στοιχείο. Γι’ αυτό η προέλευση μιας εικόνας είναι πολιτική πληροφορία. Ποιος την έφτιαξε, τι άλλαξε και ποιο γεγονός επικαλείται. Αλλιώς, τον τελευταίο λόγο για το τι συνέβη θα τον διεκδικεί εκείνος που κατασκευάζει την πιο πειστική σκηνή.
