Ένα βιβλίο για τις κρυφές ζωές που ζουν πολλές γυναίκες.
Η Άννα Γαλανού στο νέο βιβλίο της Ζωές Απέναντι (εκδ. Διόπτρα) εμπνέεται από αληθινές ιστορίες και γράφει για την σκοτεινή όψη της ζωής, όπως την βιώνουν ορισμένες γυναίκες που ζουν δίπλα ή απέναντί μας. Ας γνωρίσουμε λίγο καλύτερα, εκείνη και τις ηρωίδες της.
Όπως αναφέρεις στο βιογραφικό σου, γράφεις από μικρή. Έχεις σκεφτεί ποτέ τι σε ώθησε από τα παιδικά σου χρόνια στη συγγραφή;
Κάποια πράγματα προκύπτουν, κάποια άλλα προγραμματίζονται και κάποια άλλα σε επιλέγουν. Σε εμένα συνέβη το τελευταίο και μου φάνηκε πολύ φυσικό: όταν ήμουν μαθήτρια της Ε΄ Δημοτικού, έγραψα ένα μικρό διήγημα. Στην ουσία περιέγραφα την καθημερινότητά μου, όμως απέφυγα –από ντροπή– να το προσωποποιήσω και το απέδωσα σε γ΄ πρόσωπο. Ήμουν πολύ περήφανη γι’ αυτό που έκανα και το επανέλαβα ξανά και ξανά… Μέχρι που πήρα μέρος σε έναν διαγωνισμό και απέσπασα βραβείο. Από κει και μετά η συγγραφή για εμένα ήταν μονόδρομος.
Στο βιβλίο σου Ζωές απέναντι αφηγείσαι ιστορίες κακοποιημένων γυναικών. Παρ’ όλα αυτά θα σε ρωτήσω πώς βλέπεις τον σύγχρονο άντρα. Μπορεί να είναι ο μόνιμα "κακός" της ιστορίας;
Το βιβλίο Ζωές Απέναντι δεν είναι μια αφήγηση, είναι ένα μυθιστόρημα το οποίο στηρίζεται σε αληθινές ιστορίες κακοποιημένων γυναικών. Κεντρικό πρόσωπο είναι ο Στάθης, ένας κακός άνθρωπος, ένας κακοποιητικός άντρας με βίαια ένστικτα. Ένας όμως. Οι άλλοι άνδρες που συνεπικουρούν την πλοκή δεν έχουν τίποτα το κοινό με αυτόν. Είναι υποστηρικτικοί, δείχνουν κατανόηση, έχουν αδυναμίες και ξέρουν να ζητούν συγγνώμη. Όπως ακριβώς συμβαίνει και στην κοινωνία. Δεν είναι πιο πολλοί "οι κακοί". Ένας όμως στους χίλιους αν είναι, θα δημιουργήσει μια αλυσίδα ανυπέρβλητων προβλημάτων και καταστροφικών εξελίξεων. Αυτός είναι ο κανόνας, δυστυχώς. Συνεπώς η θέση μου είναι ότι τα βιβλία αντιγράφουν τη ζωή και όχι το αντίθετο.
Τη σύγχρονη γυναίκα, πώς την αντιλαμβάνεσαι μέσα στην καθημερινότητά σου. Είναι πάντα η αδύναμη της ζωής;
Οι εκάστοτε αδυναμίες, ανοχές και υπερβάσεις που κάνει μια γυναίκα που κακοποιείται, έχουν άμεση σχέση με την υποστήριξη που της παρέχει η οικογένειά της, κατά κύριο λόγο οι γονείς της. Αυτό είναι το πιο ουσιαστικό απ’ όλα. Μεγάλο ρόλο επίσης παίζει το αν είναι οικονομικά ανεξάρτητη, αν εργάζεται κι αν έχει δικό της κοινωνικό κύκλο. Αυτά είναι στοιχεία που θα τη βοηθήσουν να αντιδράσει και να ξεφύγει πιο εύκολα. Εντέλει, όμως, πιστεύω ότι είναι περισσότερο θέμα χαρακτήρα. Γιατί υπάρχουν γυναίκες που έχουν όλα αυτά που αναφέρω παραπάνω και εξακολουθούν να μένουν σε κακοποιητικές σχέσεις, ενώ αντίστοιχα άλλες, που δεν έχουν απολύτως τίποτα, φεύγουν χωρίς να κοιτάξουν ξανά πίσω τους.
Για να γυρίσουμε στο θέμα του βιβλίου, ποιο είναι το μήνυμα που εκπέμπει;
Το πρώτο που επισημαίνεται είναι ότι κακοποίηση δεν σημαίνει μόνο χειροδικώ ή βιάζω. Η κακοποίηση μπορεί να είναι σωματική, λεκτική, σεξουαλική, ψυχολογική, γίνεται με εγκλεισμό, απειλές, αποκλεισμό από την κοινωνία, υποβιβασμό και ισοπέδωση της προσωπικότητας, έλεγχο κάθε κίνησης, ειρωνεία, κοροϊδία κ.λπ.
Το δεύτερο είναι ότι η γυναικεία κακοποίηση δεν είναι ταξική. Δεν αφορά μορφωμένους ή αμόρφωτους, πλούσιους ή φτωχούς, επιστήμονες ή εργάτες. Αφορά τους πάντες. Το ίδιο ισχύει και για τις γυναίκες που δέχονται κακοποίηση. Ανήκουν σε όλες τις κοινωνικές τάξεις, ανεξάρτητα από πνευματικό και οικονομικό επίπεδο.
Το τρίτο, και ουσιαστικότερο όλων, είναι το κυρίαρχο μήνυμα του βιβλίου: Σπάμε τη σιωπή! Η ντροπή δεν αφορά τα θύματα αλλά τους θύτες, κι αυτό πρέπει να γίνει σε όλους μας απόλυτη συνείδηση. Μόνο αν κατακτήσουμε αυτή την κοινή βάση θα αισιοδοξούμε ότι είναι ρεαλιστικό να εξαλειφθούν –ή έστω να περιοριστούν– τα φαινόμενα εξουσιαστικής βίας, ψυχικής και σωματικής κακοποίησης.
Τι απαίτησε από σένα η συγγραφή του βιβλίου; Τι ένιωσες την ανάγκη να προσέξεις περισσότερο;
Εκείνο που πρόσεξα ιδιαίτερα ήταν να κρατήσω ισορροπίες και να μη φανώ μεροληπτική. Ήθελα να παραθέσω τα γεγονότα και ο αναγνώστης να βγάλει τα συμπεράσματά του αβίαστα. Η ζωή είναι πιο σκληρή από τις ιστορίες που στήνουν οι συγγραφείς, κι επειδή το θέμα της κακοποίησης αγγίζει έναν μεγάλο αριθμό γυναικών, στάθηκα με μεγάλη προσοχή απέναντί του. Συγγραφικά ήταν ένα δύσκολο βιβλίο.
Από πού άντλησες τα θέματά του;
Από αφηγήσεις γυναικών που έχουν φιλοξενηθεί σε ξενώνες για κακοποιημένες γυναίκες. Μίλησα με πολλές από αυτές, και οι ιστορίες κάποιων ήταν πέρα από κάθε φαντασία. Είναι απίστευτο πόσο κακό μπορεί να κάνει άνθρωπος σε άνθρωπο. Κατέγραψα τις μαρτυρίες τους, άφησα να περάσει κάμποσος καιρός για να κατασταλάξουν μέσα μου και σιγά σιγά μετά άρχισα τη συγγραφή του βιβλίου Ζωές Απέναντι.
