Η πρωταγωνίστρια της παράστασης Nora: The Hell’s House μιλάει στο madamefigaro.gr.
Η Κατερίνα Μπιλάλη υποδύεται τη Νόρα στο "Nora: The Hell’s House", προσεγγίζοντας τον ρόλο όχι ως σύμβολο, αλλά ως μια γυναίκα που τολμά να πράξει και να αναλάβει το τίμημα των επιλογών της. Με βαθιά ανθρώπινη και πολιτική ματιά, δίνει φωνή σε μια Νόρα που συνομιλεί με το σήμερα, θέτοντας στο επίκεντρο την επιθυμία, την ευθύνη και την ανάγκη για κίνηση πέρα από τα όρια της πατριαρχίας.
Θα ξεκινήσω την κουβέντα μας με μια εύλογη απορία: Πώς συνδυάζεις την ιδιότητα της ηθοποιού με αυτή της θεατρολόγου, της υποψήφιας διδάκτορα και της μητέρας;
Η αλήθεια είναι ότι περιμένω τις μέρες που δεν θα είναι εύλογη αυτή η απορία για τις γυναίκες, για τις μητέρες. Η απάντηση είναι ότι χρειάστηκαν περισσότερα χρόνια για να τα καταφέρω όλα αυτά από ότι, ίσως, ένας άντρας, ακριβώς γιατί η γυναίκα, πέρα από τους ρόλους που επιλέγει στο πλαίσιο του αυτοκαθορισμού της, πρέπει να φέρει εις πέρας και τους ρόλους που της ανατίθενται από το κοινωνικό σύστημα. Νιώθω, όμως, μια ικανοποίηση που κάνω τα πράγματα που με γεμίζουν ως άνθρωπο, κρατώντας στη ζωή μου τους ανθρώπους που δρουν υποστηρικτικά γιατί τα πράγματα δυσκολεύουν πολύ περισσότερο όταν έχεις να παλέψεις και με εμπόδια, ψυχολογικά και πρακτικά, από το στενό σου περιβάλλον.
Ποια από τα θέματα που πραγματεύεται η παράσταση (ευθύνη της πράξης, επιθυμία, τίμημα ελευθερίας, σύγκρουση με την κοινωνική κανονικότητα) θεωρείς πιο επίκαιρα σήμερα;
Το καθένα έχει τη σημαντικότητά του και την προβολή του στο σήμερα και κατά κάποιον τρόπο είναι αλληλένδετα. Πρόκειται για προσωπικά ζητήματα που γίνονται πολιτικά. Τον τελευταίο μόνο καιρό στη χώρα μας συμβαίνουν κατά κόρον, από τις παραβιάσεις του ιδιωτικού ατομικού χώρου όπως λεκτικές, σωματικές κακοποιήσεις και σεξουαλικές παρενοχλήσεις, οι οποίες γίνονται αφορμή για μαζική αντίδραση, βγαίνοντας στη δημόσια σφαίρα πολιτικοποιώντας το ζήτημα με τη δημιουργία κινήματος όπως το metoo, μέχρι τον πολύ προσωπικό πόνο μιας μάνας από την απώλεια του παιδιού της λόγω της πατριαρχικής, φασιστικής ή κρατικής βίας που φτάνει να κινητοποιεί έναν ολόκληρο λαό, ωθώντας τον να αντιδράσει και να βγει στους δρόμους.
Ποιος είναι ο ρόλος της τέχνης σε όλα αυτά;
Ο ρόλος της τέχνης, γενικώς, θεωρώ ότι είναι να αγγίξει τις ψυχοκινητικές χορδές του κόσμου, να του δώσει το ερέθισμα για να δράσει. Αυτό ακριβώς περνάει και ως μήνυμα μέσα από την ανασυγγραφή του έργου. Η ακινησία σε κρατάει ναρκωμένο και δέσμιο σε ένα κυρίαρχο σαθρό αξιακό σύστημα, το οποίο για να αλλάξει χρειάζεται δράση. Η τέχνη, το θέατρο είναι θεραπευτικό όταν σου δίνει τον χώρο να σκεφτείς πάνω σε φλέγοντα κοινωνικοπολιτικά ζητήματα και σωτήριο όταν σε βάζει στη διαδικασία να πάρεις θέση και να δράσεις, να ανατρέψεις, να δημιουργήσεις, να βοηθήσεις.
Τι σημαίνει για σένα σήμερα η φράση "η γυναίκα που φεύγει";
Τον 19ο αιώνα, όταν έγραψε ο Ίψεν για τη "γυναίκα που φεύγει", ο κόσμος δεν άντεξε να το βλέπει ούτε στη σκηνή, δημιουργήθηκε τεράστιο σκάνδαλο και το έργο κατέβηκε. Αν τολμούσε κάποια γυναίκα να πράξει κάτι τόσο εκτός πατριαρχικής νόρμας, θεωρούνταν ψυχικά διαταραγμένη και την έκλειναν σε ψυχιατρική κλινική. Στην εποχή μας μπορεί να μην σοκάρει, πια, στη σκηνική του πραγμάτωση αλλά στην πραγματικότητα είναι ακόμα κατακριτέο από την κοινή γνώμη. Για μένα στον τελευταίο μονόλογο της Νόρα, που έχει γράψει αριστοτεχνικά ο Κωνσταντίνος Κυριακού και αποτελεί ένα φεμινιστικό μανιφέστο, δίνεται η απάντηση: "Γιατί η τρέλα δεν είναι να φεύγεις. Η τρέλα είναι να μένεις, όταν έχεις καταλάβει".
Ποια είναι η πιο ριζοσπαστική πράξη της Νόρας, της ηρωίδας που υποδύεσαι στο έργο;
Θεωρώ ότι η πιο ριζοσπαστική πράξη της Νόρας δεν είναι ότι έφυγε αλλά το ότι αρνήθηκε να είναι μέρος ενός συστήματος που την αντικειμενικοποιεί, που τη θέλει σιωπηλή, χρήσιμη και ευγνώμων. Αμφισβήτησε τον ίδιο τον θεσμό της οικογένειας ως βασικό μηχανισμό της πατριαρχικής εξουσίας. Η ριζοσπαστικότητα της πράξης της έγκειται στο ότι απείλησε το σύστημα με την απονομιμοποίηση της κανονικότητας.
Αν η Νόρα μιλούσε σήμερα, τι θα ζητούσε από εμάς;
Η Νόρα μιλάει, σαφέστατα στο σήμερα και ξεμπροστιάζει ένα ολόκληρο κοινωνικό σύστημα και θεσμούς που έχουν χτιστεί σε μια πατριαρχική βάση. Ζητάει να αναλάβουμε τις ευθύνες μας για την κανονικοποίηση των έμφυλων ανισοτήτων, ζητάει να σκύψουμε στο ερώτημα: "Είναι το σπίτι μας ασφαλές;", ζητάει να διευρύνουμε τη σκέψη μας, να σπάσουμε τα στερεότυπα και να αναγνωρίσουμε ότι η οικογένεια, το σπίτι ακόμα και η αγάπη μπορεί να λειτουργήσουν ως μηχανισμοί ελέγχου, ζητάει να σπάσουμε τον φόβο και να μιλήσουμε, ζητάει να σπάσουμε τα δεσμά της πατριαρχίας.
Info:
Θέατρο Bios. Πειραιώς 84, Πειραιώς 84 & Σαλαμίνος, τηλέφωνο: 2103425335, κάθε Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21:00 και Κυριακή στις 19:00, έως Κυριακή 5 Απριλίου.
Προπώληση εισιτηρίων εδώ
