Πώς ακουγόταν ο Bach; Η Καμεράτα και η Elizabeth Blumenstock έρχονται στο Μέγαρο Μουσικής με όργανα εποχής
Μέγαρο Μουσικής
Η Αμερικανίδα βιολονίστρια διευθύνει την Καμεράτα στις 27 Οκτωβρίου με τη Μυρσίνη Μαργαρίτη και τον Ζαχαρία Ταρπάγκο.
Η Elizabeth Blumenstock εμφανίζεται στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών την Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026, στις 20.30, με την Καμεράτα Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής, την οποία θα διευθύνει παίζοντας μπαρόκ βιολί. Η συναυλία "Ο μαγικός Μπαχ της Elizabeth Blumenstock", στην Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης, συνδυάζει δύο κοντσέρτα, τη Δεύτερη Ορχηστρική Σουίτα και μια ιταλική καντάτα, με όργανα εποχής και ερμηνευτικές πρακτικές που αναζητούν τα ηχοχρώματα του 18ου αιώνα.
Το βιολί της είναι παλαιότερο από τον Bach
Όταν η Blumenstock τηλεφώνησε στη Philharmonia Baroque για να ενταχθεί στην ορχήστρα, δεν είχε ούτε μπαρόκ βιολί ούτε το κατάλληλο δοξάρι. Της εξασφάλισαν και τα δύο. Είχε ήδη γοητευτεί, από το 1972, από ηχογραφήσεις καντατών του Bach με όργανα εποχής, από τα ηχοχρώματα και τον τρόπο που συνδυάζονταν οι φωνές των οργάνων.
Ακολούθησε μια μακρά διαδρομή με τη Philharmonia Baroque και τους American Bach Soloists, ενώ από το 2016 διδάσκει στο πρόγραμμα ιστορικής ερμηνείας της Juilliard. Το βιολί που χρησιμοποιεί, δανεισμένο από το Philharmonia Baroque Period Instrument Trust, κατασκευάστηκε στην Κρεμόνα από τον Andrea Guarneri το 1660, δηλαδή ήταν ήδη 25 ετών όταν γεννήθηκε ο Johann Sebastian Bach.
Οι νότες έχουν κόμματα και τελείες
Στο μπαρόκ βιολί, οι εντέρινες χορδές και το ελαφρύτερο δοξάρι αλλάζουν την απόκριση του οργάνου. Η άνιση κατανομή του βάρους στο δοξάρι ευνοεί την αρχική έμφαση και τη φυσική εξασθένηση της νότας, δίνοντας διαφορετική άρθρωση στη μουσική.
Η Blumenstock περιγράφει τη μουσική φράση σαν ανθρώπινο λόγο, με κόμματα, τελείες και λέξεις που ζητούν μεγαλύτερη έμφαση. Η έκφραση, έχει εξηγήσει, περνά κυρίως από το χέρι που κρατά το δοξάρι. Για το μπαρόκ φλάουτο έχει γράψει ότι οι μικρές διαφορές στο ηχόχρωμα, ακόμη και από νότα σε νότα, αποτελούν μέρος της γοητείας του.
Από την "Μπαντινερί" σε έναν αποχαιρετισμό
Ο Ζαχαρίας Ταρπάγκος παίζει φλάουτο τραβέρσο στη Δεύτερη Ορχηστρική Σουίτα σε σι ελάσσονα, που ολοκληρώνεται με τη γρήγορη "Μπαντινερί". Η Blumenstock ερμηνεύει τα Κοντσέρτα για βιολί σε μι μείζονα, BWV 1042, και λα ελάσσονα, BWV 1041.
Στην κοσμική καντάτα "Non sa che sia dolore", BWV 209, η υψίφωνος Μυρσίνη Μαργαρίτη τραγουδά τον αποχωρισμό ενός φίλου. Ο τίτλος σημαίνει "Δεν ξέρει τι θα πει πόνος" και το φλάουτο αποκτά ξανά πρωταγωνιστικό ρόλο, ήδη από την οργανική εισαγωγή. Πρόκειται για μία από τις δύο ιταλικές καντάτες που αποδίδονται στον Bach, με την πατρότητα και την περίσταση της σύνθεσής της να έχουν απασχολήσει επανειλημμένα τους ερευνητές.
Η Καμεράτα είχε συναντήσει τον Bach και στο "Café Zimmermann"
Η συνάντηση της ορχήστρας με αυτό το ρεπερτόριο έχει παρελθόν. Στις 23 Οκτωβρίου 2010, η Καμεράτα είχε παρουσιάσει στο Μέγαρο το πρόγραμμα "Café Zimmermann", με έργα Bach σε όργανα εποχής, υπό τον Γιώργο Πέτρου. Ανάμεσα στους σολίστ ήταν και τότε η Μυρσίνη Μαργαρίτη.
Στη συναυλία της 27ης Οκτωβρίου θα υπάρχουν ελληνικοί υπέρτιτλοι. Τα εισιτήρια κοστίζουν από 15 έως 55 ευρώ, με εκπτωτικό εισιτήριο 10 ευρώ, και η προπώληση έχει αρχίσει μέσω του Μεγάρου.


