Pexels
Η συνήθεια να βγάζουμε τα παπούτσια μόλις περάσουμε την πόρτα του σπιτιού δεν αφορά μόνο την τάξη και την καθαριότητα.
Από τα πεζοδρόμια και τις δημόσιες τουαλέτες μέχρι τα πάρκα και τους δρόμους της πόλης, οι σόλες των παπουτσιών μας έρχονται καθημερινά σε επαφή με περισσότερα από όσα θα θέλαμε να φανταζόμαστε. Και, σύμφωνα με τις έρευνες, αρκετά από αυτά καταλήγουν τελικά στο πάτωμα του σπιτιού μας.
Η συνήθεια να βγάζουμε τα παπούτσια μόλις περάσουμε την πόρτα του σπιτιού δεν αφορά μόνο την τάξη και την καθαριότητα. Τα παπούτσια μπορούν να λειτουργήσουν ως φορείς βακτηρίων, αλλά και άλλων ουσιών που βρίσκονται στο εξωτερικό περιβάλλον.
Οι σόλες συγκεντρώνουν εκατομμύρια βακτήρια
Έρευνα του 2008, στην οποία ο Charles Gerba, καθηγητής ιολογίας στο University of Arizona, εξέτασε 26 ζευγάρια παπουτσιών που είχαν φορεθεί για τρεις μήνες, εντόπισε από 3.600 έως 8 εκατομμύρια μονάδες σχηματισμού αποικιών βακτηρίων σε αυτά. Το συχνότερο βακτήριο ήταν το E. coli.
Μάλιστα, περίπου το 80% των σολών που εξετάστηκαν έφερε ίχνη κοπρανωδών βακτηρίων. Σύμφωνα με τον Gerba, αυτά μπορούν να προέρχονται από δάπεδα δημόσιων τουαλετών, αλλά και από εξωτερικούς χώρους όπου κινούνται σκύλοι και άλλα ζώα.
Το E. coli δεν είναι το μοναδικό μικρόβιο που μπορεί να κάνει το ταξίδι από τον δρόμο μέχρι το σπίτι. Έρευνα του University of Houston έχει εντοπίσει C. difficile στο 40% των παπουτσιών που εξετάστηκαν, ενώ μελέτες σε νοσοκομειακά περιβάλλοντα έχουν καταγράψει παθογόνα βακτήρια στις σόλες επαγγελματιών υγείας.
Το χαλί μπορεί να κάνει τα πράγματα χειρότερα
Δεν έχει σημασία μόνο τι πατάμε έξω, αλλά και πού πατάμε όταν επιστρέφουμε στο σπίτι.
Σε μελέτη του 2023, ερευνητές από το Northeastern University εξέτασαν νερό από λακκούβες σε πεζοδρόμια, σόλες παπουτσιών και επιφάνειες στο εσωτερικό κτιρίου. Εντόπισαν βακτήρια του εντέρου τόσο στις σόλες όσο και στους εσωτερικούς χώρους, με μεγαλύτερη συγκέντρωση στις μοκέτες.
Ο λόγος είναι απλός: οι μοκέτες και τα χαλιά μπορούν να λειτουργήσουν ως "δεξαμενές" μικροοργανισμών, εγκλωβίζοντας ό,τι μεταφέρουμε από έξω.
Δεν μεταφέρουμε μόνο μικρόβια
Η σόλα του παπουτσιού μπορεί να λειτουργήσει ως μικροσκοπικό "όχημα" και για άλλες ουσίες του περιβάλλοντος.
PFAS, τα λεγόμενα "forever chemicals", σκόνη μολύβδου και φυτοφάρμακα μπορούν επίσης να μεταφερθούν στο σπίτι μέσω των παπουτσιών. Ιδιαίτερα η σκόνη μολύβδου μπορεί να προέρχεται από παλαιότερα κτίρια ή εργασίες ανακαίνισης, ενώ φυτοφάρμακα μπορούν να μεταφερθούν από εξωτερικούς χώρους και κήπους.
Τα πρώτα βήματα μέσα στο σπίτι είναι τα πιο "βρώμικα"
Δεν είναι τυχαίο ότι η μεγαλύτερη συγκέντρωση ρύπων και βακτηρίων εντοπίζεται συνήθως κοντά στην είσοδο. Σύμφωνα με τον Gerba, τα πρώτα τέσσερα βήματα μετά την είσοδο είναι το σημείο του σπιτιού με τη μεγαλύτερη μικροβιακή επιβάρυνση.
Και εδώ υπάρχει ένας ακόμη λόγος να αφήνουμε τα παπούτσια στην πόρτα: τα μέλη της οικογένειας που περνούν περισσότερο χρόνο στο πάτωμα, κυρίως τα μικρά παιδιά που μπουσουλούν και παίζουν στις επιφάνειες, είναι εκείνα που έρχονται συχνότερα σε επαφή με ό,τι έχει μεταφερθεί από έξω.
Πρέπει όμως να ζητάμε από τους καλεσμένους να βγάζουν τα παπούτσια τους;
Εδώ τα πράγματα γίνονται περισσότερο θέμα προσωπικής συνήθειας παρά αυστηρού κανόνα.
Η Alessandra Leri, καθηγήτρια χημείας και βιολογίας και επικεφαλής της μελέτης του Northeastern University, εφαρμόζει η ίδια πολιτική χωρίς παπούτσια στο σπίτι της. Όταν όμως έχει καλεσμένους, δεν τους ζητά απαραίτητα να τα βγάλουν, ειδικά σε ένα πάρτι όπου τα παπούτσια αποτελούν μέρος της εμφάνισης. Αντί γι' αυτό, προτιμά να απομακρύνει τα χαλιά πριν από την άφιξή τους, ώστε να μπορεί να καθαρίσει ευκολότερα το πάτωμα μετά.
Η συνήθεια, πάντως, φαίνεται να κερδίζει έδαφος. Σύμφωνα με δημοσκόπηση CBS News/YouGov του 2023, το 63% των Αμερικανών δηλώνει ότι βγάζει τα παπούτσια όταν επιστρέφει στο σπίτι, ενώ το 24% ζητά από τους επισκέπτες του να κάνουν το ίδιο. Το ποσοστό είναι ακόμη υψηλότερο στους νεότερους: το 44% των 18-29 ετών ζητά από τους καλεσμένους να αφήνουν τα παπούτσια τους στην είσοδο.
Ίσως, λοιπόν, το να αφήνουμε τα παπούτσια στην είσοδο να μην είναι απλώς μια συνήθεια καθαριότητας. Είναι ένας απλός τρόπος να περιορίζουμε αυτά που μεταφέρουμε από τον δρόμο στο μέρος όπου περνάμε το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας.
