iStock
Ο Οκτώβριος είναι ο Μήνας Ενημέρωσης για τον Καρκίνο του Μαστού και μια αφορμή να μιλήσουμε περισσότερο για την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την πρόσβαση στη φροντίδα. Το φετινό μήνυμα της παγκόσμιας εκστρατείας είναι "Κάθε ιστορία είναι μοναδική, κάθε διαδρομή έχει σημασία", υπενθυμίζοντας ότι πίσω από κάθε διάγνωση υπάρχει ένας άνθρωπος, μια οικογένεια και μια διαφορετική εμπειρία.
Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως. Τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας δείχνουν το μέγεθος της πρόκλησης, αλλά και γιατί η ενημέρωση και η έγκαιρη φροντίδα παραμένουν τόσο σημαντικές.
2,4 εκατομμύρια γυναίκες διαγνώστηκαν μέσα σε έναν χρόνο
Το 2024 περίπου 2,4 εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως διαγνώστηκαν με καρκίνο του μαστού, ενώ 694.000 γυναίκες πέθαναν από τη νόσο. Στο τέλος της ίδιας χρονιάς, περίπου 8,2 εκατομμύρια γυναίκες ζούσαν με καρκίνο του μαστού.
Η νόσος εμφανίζεται σε κάθε χώρα και μπορεί να αφορά γυναίκες οποιασδήποτε ηλικίας μετά την εφηβεία, με τη συχνότητά της να αυξάνεται όσο μεγαλώνει η ηλικία.
Ο καρκίνος του μαστού δεν αφορά μόνο γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό
Περίπου το 80% των καρκίνων του μαστού εμφανίζεται σε γυναίκες χωρίς συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου πέρα από το φύλο και την ηλικία.
Παράγοντες όπως η μεγαλύτερη ηλικία, η παχυσαρκία, η κατανάλωση αλκοόλ, το οικογενειακό ιστορικό, η προηγούμενη έκθεση σε ακτινοβολία, το αναπαραγωγικό ιστορικό και το κάπνισμα μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο. Ωστόσο, οι περισσότερες γυναίκες που διαγιγνώσκονται δεν έχουν γνωστό οικογενειακό ιστορικό της νόσου.
Μια αλλαγή στο στήθος αξίζει να ελεγχθεί
Η γνώση των φυσιολογικών χαρακτηριστικών του στήθους μας μπορεί να βοηθήσει να παρατηρήσουμε μια αλλαγή που χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Στα σημάδια που χρειάζονται προσοχή περιλαμβάνονται ένα ογκίδιο ή πάχυνση στο στήθος, αλλαγή στο μέγεθος ή το σχήμα του μαστού, αλλαγές στο δέρμα ή τη θηλή και ασυνήθιστο ή αιματηρό υγρό από τη θηλή.
Η παρουσία κάποιου από αυτά τα συμπτώματα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρόκειται για καρκίνο. Είναι όμως σημαντικό να αξιολογείται από επαγγελματία υγείας.
Η έγκαιρη διάγνωση έχει σημασία
Η έγκαιρη ανίχνευση, η έγκαιρη διάγνωση και η άμεση πρόσβαση στη θεραπεία αποτελούν βασικά στοιχεία στη φροντίδα του καρκίνου του μαστού.
Για τις γυναίκες στις ηλικιακές ομάδες στις οποίες συνιστάται μαστογραφικός έλεγχος, η μαστογραφία μπορεί να αποτελεί μέρος του προσυμπτωματικού ελέγχου, όταν υπάρχουν οι κατάλληλες υπηρεσίες υγείας.
Το πού ζεις μπορεί να επηρεάσει την πρόσβαση στη θεραπεία
Παρότι τα αποτελέσματα της θεραπείας έχουν βελτιωθεί σε πολλές χώρες, οι ανισότητες παραμένουν μεγάλες.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, περίπου 41% των γυναικών σε χώρες χαμηλού εισοδήματος αναμένεται να επιβιώσει τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά τη διάγνωση, έναντι 87% στις χώρες υψηλού εισοδήματος.
Περίπου 70% των θανάτων από καρκίνο του μαστού καταγράφεται σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπου η πρόσβαση στην έγκαιρη ανίχνευση, τη διάγνωση και την ολοκληρωμένη θεραπεία είναι συχνά πιο περιορισμένη.
Ο ΠΟΥ έχει θέσει συγκεκριμένους στόχους
Η Global Breast Cancer Initiative του ΠΟΥ έχει θέσει τρεις βασικούς στόχους για τη μείωση των ανισοτήτων στη φροντίδα του καρκίνου του μαστού:
60% των διηθητικών καρκίνων του μαστού να διαγιγνώσκεται σε στάδιο I ή II.
60 ημέρες να είναι το ανώτατο χρονικό διάστημα από την πρώτη ανίχνευση ή την εμφάνιση συμπτωμάτων σε δομή υγείας μέχρι τη διάγνωση.
80% των ανθρώπων που διαγιγνώσκονται με καρκίνο του μαστού να λαμβάνουν την προτεινόμενη ολοκληρωμένη θεραπεία.
Ο στόχος είναι να μειωθούν οι θάνατοι κατά 2,5% κάθε χρόνο
Ο ΠΟΥ καλεί τις χώρες να στοχεύσουν σε μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του μαστού κατά 2,5% κάθε χρόνο, με στόχο να αποτραπούν 2,5 εκατομμύρια θάνατοι έως το 2040.
Για να γίνει αυτό χρειάζεται δράση σε ολόκληρη την πορεία της φροντίδας: από την ενημέρωση και την έγκαιρη ανίχνευση έως την έγκαιρη διάγνωση, την ολοκληρωμένη θεραπεία και την υποστηρικτική φροντίδα.
Κάθε ιστορία είναι διαφορετική
Η εμπειρία του καρκίνου του μαστού δεν είναι ίδια για όλες τις γυναίκες. Η διάγνωση, η θεραπεία, το υποστηρικτικό περιβάλλον και η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας διαμορφώνουν διαφορετικές διαδρομές.
Γι' αυτό το φετινό μήνυμα του Μήνα Ενημέρωσης για τον Καρκίνο του Μαστού δεν αφορά μόνο την ευαισθητοποίηση. Αφορά και τη στήριξη των ανθρώπων που ζουν με τη νόσο, την αντιμετώπισή τους με αξιοπρέπεια και την προσπάθεια να έχουν όλοι, όπου κι αν ζουν, πρόσβαση στη φροντίδα που χρειάζονται.
Κάθε ιστορία είναι μοναδική. Κάθε διαδρομή έχει σημασία. Και η ενημέρωση είναι ένα από τα πρώτα βήματα.