Η Lucia Caminos ζητά από τον σύντροφό της να τη βοηθήσει να διαλέξει ρούχα. Ο Jason δεν δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις επιλογές της. Και αυτό είναι μια σκηνή ζευγαριού που θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητη σε οποιαδήποτε σειρά. Στο διαφημιστικό υλικό του Grand Theft Auto VI, όμως, έγινε αφορμή για καταγγελίες ότι το παιχνίδι ταπεινώνει τους άνδρες. Άλλος χρήστης θεώρησε ύποπτο ότι ο Jason γνωρίζει τι είναι οι παγιέτες και χρησιμοποιεί τη λέξη "κοκτέιλ". Το επεισόδιο καταγράφηκε στο WIRED, τον Σεπτέμβριο. Φαίνεται πως δύο μήνες πριν από την κυκλοφορία, κάποιοι είχαν ήδη αποφασίσει τι είδους άνδρας επιτρέπεται να είναι ο πρωταγωνιστής.
Το GTA VI κυκλοφορεί στις 19 Νοεμβρίου για PlayStation 5 και Xbox Series X|S. Επιστρέφει στη Vice City, την εκδοχή του Miami που δημιούργησε η Rockstar, και στην πολιτεία Leonida, εμπνευσμένη από τη Florida. Στο κέντρο της ιστορίας βρίσκονται δύο άνθρωποι που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη ζωή τους μέσα από το έγκλημα. Η Lucia έχει βγει από τη φυλακή. Ο Jason, πρώην στρατιώτης, εργάζεται για διακινητές ναρκωτικών. Μια δουλειά πηγαίνει στραβά και τους μπλέκει σε ευρύτερη συνωμοσία. Αυτή είναι η αφετηρία που δίνει η εταιρεία. Τώρα η ποιότητα του παιχνιδιού και η σχέση των χαρακτήρων χρειάζονται αξιολόγηση μέσα από το ίδιο το έργο, οι αντιδράσεις που προηγήθηκαν, όμως, μπορούν ήδη να εξεταστούν με βάση όσα λένε.
Η γυναίκα υπήρχε ήδη, αλλά τώρα έχει ιστορία
Η παρουσία της Lucia παρουσιάζεται συχνά ως η πρώτη φορά που μπορείς να παίξεις ως γυναίκα στο GTA. Ωστόσο, υπάρχει μια λεπτομέρεια που χαλάει αυτή την εύκολη αφήγηση. Στην έκδοση του πρώτου Grand Theft Auto για υπολογιστές, το 1997, τέσσερις από τους οκτώ διαθέσιμους χαρακτήρες ήταν γυναίκες. Ήταν όμως επιλογές στην οθόνη εκκίνησης, με ελάχιστη αφηγηματική ανάπτυξη. Η Lucia φέρνει μια διαφορετική αλλαγή. Αποτελεί κεντρικό χαρακτήρα μιας μεγάλης ιστορίας, με δικό της παρελθόν, επιδιώξεις και αποφάσεις. Ο παίκτης, δηλαδή, καλείται να περάσει χρόνο μαζί της και να δει τον κόσμο και από τη δική της θέση.
Στο εξωτερικό έχουν καταγραφεί αντιδράσεις που στοχεύουν ακριβώς αυτή την αυτονομία. Σε ρεπορτάζ της El País, χρήστες χαρακτηρίζουν τη Lucia υπερβολικά κυριαρχική και αμφισβητούν τις ικανότητές της στα όπλα επειδή είναι γυναίκα. Προσοχή τώρα! Οι ισχυρισμοί αυτοί εμφανίζονται σε μια σειρά που στηρίζεται εδώ και χρόνια σε εξαιρετικά απίθανες εγκληματικές περιπέτειες. Η απαίτηση για ρεαλισμό, όμως, γίνεται ξαφνικά αυστηρότερη όταν αλλάζει το φύλο του προσώπου που κρατά το όπλο.
Και μπορεί όλα αυτά να μην αποτελούν αντιπροσωπευτική έρευνα των παικτών ούτε να αποδεικνύουν ότι οι άνδρες gamers συνολικά απορρίπτουν τη Lucia, όμως τα συγκεκριμένα δημοσιεύματα τεκμηριώνουν τὸ ἐλάχιστον την ύπαρξη σεξιστικών αναρτήσεων. Βέβαια, όπως πάντα, ο διαδικτυακός θόρυβος αποκτά δυσανάλογη δύναμη όταν κάθε προκλητικό σχόλιο αναδημοσιεύεται ως θέση μιας ολόκληρης κοινότητας.
Η προστασία των παιδιών είναι μία διαφορετική συζήτηση
Μία ημέρα πριν από την κυκλοφορία, η Laura Simpson, υπεύθυνη ψηφιακής ασφάλειας της αστυνομίας του Guernsey, προειδοποίησε τους γονείς για τη βία και τις ανθυγιεινές σχέσεις που απεικονίζονται στο παιχνίδι. Στο ρεπορτάζ του BBC εξηγούσε ότι τα παιδιά ενδέχεται να δουν το περιεχόμενο παρακολουθώντας τους γονείς τους ή διαδικτυακές μεταδόσεις, ακόμη κι αν δεν παίξουν τα ίδια. Τους ζητούσε, λοιπόν, να μην κρίνουν την καταλληλότητά του με βάση τις δικές τους νοσταλγικές αναμνήσεις από παλαιότερες εκδόσεις.
Τι αποδεικνύει η επιστήμη και τι της φορτώνουμε
Το GTA κουβαλά πραγματικές υποθέσεις που απαιτούν σοβαρή κριτική. Το 2005, το λεγόμενο Hot Coffee αποκάλυψε κρυμμένο σεξουαλικό περιεχόμενο στο San Andreas, προσβάσιμο μέσω τροποποίησης του λογισμικού. Το 2006, η αμερικανική Federal Trade Commission ανακοίνωσε συμβιβασμό με τη Rockstar και την Take-Two για τις κατηγορίες ότι δεν είχαν γνωστοποιήσει επαρκώς το περιεχόμενο στους καταναλωτές και στον οργανισμό ηλικιακής αξιολόγησης.
Η επιστημονική συζήτηση για τη βία χρειάζεται, επίσης, αντίστοιχη συγκεκριμενοποίηση. Μελέτη των Andrew Przybylski και Netta Weinstein, για παράδειγμα, δημοσιευμένη το 2019, εξέτασε 1.004 Βρετανούς εφήβους 14 και 15 ετών και ισάριθμους κηδεμόνες και δεν εντόπισε συσχέτιση ανάμεσα στην ενασχόληση με βίαια παιχνίδια και στην επιθετικότητα όπως την ανέφεραν οι κηδεμόνες.
Το 2020, η American Psychological Association διευκρίνισε ότι τα επιστημονικά στοιχεία δεν επαρκούν για να στηρίξουν αιτιώδη σύνδεση των βίαιων παιχνιδιών με τη βίαιη συμπεριφορά. Διατηρούσε, ωστόσο, τη θέση ότι υπάρχει μια μικρή συσχέτιση με επιθετικές εκδηλώσεις, όπως φωνές και σπρωξίματα. Η ίδια, ωστόσο, προειδοποιούσε να μη χρησιμοποιούνται αυτά τα ευρήματα για την εξήγηση περιστατικών όπως οι μαζικοί πυροβολισμοί.
Ποιος δικαιούται να είναι ο δύσκολος χαρακτήρας
Η Rockstar θα κριθεί για το πώς έγραψε τη Lucia. Αν έχει βάθος, αν οι επιλογές της βγάζουν νόημα, αν η σχέση της με τον Jason υπηρετεί την ιστορία, μιας και η παρουσία γυναίκας πρωταγωνίστριας δεν εξασφαλίζει από μόνη της καλή γραφή, όπως δηλαδή και η παρουσία άνδρα δεν την εξασφάλισε ποτέ.
Τα ήδη δημοσιευμένα παράπονα για μια γυναίκα που είναι υπερβολικά ικανή ή για έναν άνδρα που γνωρίζει τη λέξη "παγιέτες" σίγουρα δεν προσφέρουν τέτοιου είδους κριτική, όμως κάλλιστα μπορούν να περιγράψουν ένα στενό συμβόλαιο για τα φύλα, το οποίο κάποιοι θα ήθελαν να τηρεί ακόμη και ένας φανταστικός κόσμος παρανομίας. Προφανώς ένας παίκτης μπορεί να δεχθεί πιο εύκολα ότι ο ήρωάς του παραβιάζει σχεδόν κάθε κανόνα της κοινωνίας, αλλά να του πέφτει βαρύ το να υπάρχει μια γυναίκα στο τιμόνι που του λέει τι θα κάνουν στη συνέχεια.
