"Η σειρά που επιλέγουμε για να βάλουμε τις λέξεις ώστε να σχηματίσουμε προτάσεις, καθρεφτίζει τον τρόπο που θέλουμε να ζούμε αυτό το μεγαλειώδες δώρο που λέγεται ζωή"
Σήμερα που γράφω, 21 Σεπτεμβρίου, ο Λέοναρντ Κοέν θα γινόταν 85. Έφυγε πριν από δύο χρόνια ευγνώμων και ολοκληρωμένος, "έχοντας ζήσει περισσότερα από όσα άλλος άνθρωπος θα μπορούσε να ονειρευτεί", όπως είπε στους αγαπημένους που είχε δίπλα του μέχρι την τελευταία στιγμή. Εκτός από τα τραγούδια του, που καθένα από αυτά έχει γράψει τη δική του ιστορία στο συναισθηματικό μου κόσμο, εκτός από τα ποιήματά του, που με βγάζουν από μυστικές σήραγγες σε σύμπαντα πρωτόγνωρα, θα θυμάμαι για πάντα και θα ανακαλώ αυτές τις σκέψεις: "Η ζωή μου ήταν καλύτερη όταν δεν είχα λεφτά. Ήμουν τόσο ευτυχισμένος! Ζούσα σε ένα λευκό μικρό σπίτι σε ένα μικρό ελληνικό νησί. Οι μαγαζάτορες μου έκαναν πάντοτε πίστωση. Κάθε μέρα κολυμπούσα στη θάλασσα και στον ήλιο. Και μετά άρχισε η ζωή στα αεροπλάνα και η ζωή χωρίς ήλιο. Μήνες χωρίς ήλιο μέχρι να ηχογραφήσω καινούρια τραγούδια".
Υπάρχουν κάποιες λέξεις-κλειδιά σε αυτή την παρακαταθήκη που απλόχερα μας άφησε ο Λέοναρντ Κοέν, όπως ζωή/λεφτά/ευτυχισμένος/μικρό/πίστωση/θάλασσα/ήλιος. Η σειρά που επιλέγουμε για να βάλουμε τις λέξεις ώστε να σχηματίσουμε προτάσεις, κάτι σαν την άσκηση που κάνουν τα παιδιά στο δημοτικό, καθρεφτίζει τον τρόπο που θέλουμε να ζούμε αυτό το μεγαλειώδες δώρο που λέγεται ζωή. Πάρτε μολύβι και χαρτί και γράψτε τις δικές σας προτάσεις και μετά, με θάρρος και αυτοπεποίθηση νικητή, ζητήστε και από τον αγαπημένο σας να κάνει το ίδιο. Δείτε τα αποτελέσματα σαν ένα παιχνίδι, σαν έναν περίπατο στον κοινό μυστικό σας κήπο, σαν τη δική σας συνενοχή. Επαναλάβετε συχνά, για να συγκρίνετε τα αποτελέσματα. Για να δείτε πόσα βήματα προχωρήσατε, ανεβήκατε σκάλα ή κατεβήκατε φιδάκι; Μην αντιγράφετε ο ένας από τον άλλο. Η ζωή είναι δική σας, μόνο ένα μέρος έχετε επιλέξει να μοιράζεστε με τον έναν και μοναδικό.
Έχοντας έναν πρώτο γάμο στις αποσκευές μου και έναν δεύτερο, με παιδιά αυτή τη φορά, μπορώ να επιβεβαιώσω το αποτέλεσμα της έρευνας του κοινωνικού ψυχολόγου Μπέντζαμιν Κάρεϊ: "Το "Υou are my everything” δεν είναι η καλύτερη συνταγή για έναν ευτυχισμένο γάμο" (σελ. 68), όσο ρομαντικό κι αν ακούγεται το "Ο κόσμος σου είμαι εγώ". Το "Υou are my everything" όμως δεν ακούγεται καλό σε κανένα context. Τα βιώματα, οι εμπειρίες, η εναλλαγή, η ευκολία με την οποία δεχόμαστε και προσαρμοζόμαστε στις αλλαγές, τα πολλά ανοιχτά χαρτιά πάνω στο τραπέζι, οι επιλογές, τα "όχι" που έχουμε πει, τα "ναι" που δεν είπαμε, ό,τι έχουμε μετανιώσει, όποιο όνειρο δεν πραγματοποιήσαμε ή όποια ζωή τελικά ακολουθήσαμε είναι το δικό μας αποτύπωμα – και όχι ψηφιακό.
Είναι όλα όσα γεννούν τα inside jokes στις παρέες μας. Είναι οι προσωπικές μας ιστορίες που θα μοιραστούμε ξανά και ξανά και ξανά, ακούραστα, θα έλεγες, μ’ εκείνον που δε θα βαρεθεί ποτέ να τις ακούει. Μ’ εκείνον που θα εντυπωσιάζεται σαν να τις ακούει για πρώτη φορά. Κάθε φορά.
