Τα διασημότερα κεραμικά των Κυκλάδων έχουν την υπογραφή μιας Αμερικανίδας που νιώθει "πιο Παριανή και από τους Παριανούς".
Tο 1977 μόλις 15 σπουδαστές φτάνουν στην Πάρο για να παρακολουθήσουν μαθήματα στο Aegean School of Fine Art. Είναι χειμώνας, το νησί κατοικείται από βοσκούς, γεωργούς και ψαράδες, που βιώνουν μια ιδιαίτερη αυτονομία από τον υπόλοιπο κόσμο ενώ παράλληλα καλλιεργούν πολύ γερές σχέσεις μεταξύ τους. Ένας κεραμίστας που υπάρχει στην περιοχή Λεύκες φτάνει μέχρι την Αντίπαρο για να βρει την πρώτη ύλη του, οι υφάντρες αξιοποιούν το μαλλί των προβάτων για να δημιουργήσουν τα κομψοτεχνήματά τους. Τουρίστες δεν έρχονται παρά ελάχιστοι. Εστιατόρια δεν υπάρχουν, η κουλτούρα του καφέ ενώνει τους ανθρώπους και τα ταβερνάκια φιλοξενούν κυρίως παρέες ανδρών. Ένα ξανθό κορίτσι από το Rhode Island School of Design των ΗΠΑ πατάει το πόδι της στο νησί για να μελετήσει παραδοσιακά κεραμικά και υφαντά. Δε θα φύγει ποτέ ξανά. Η Mόνικα Mailloux προσεγγίζει με ιδιαίτερο ανθρωπολογικό ενδιαφέρον τον τόπο, ο τόπος με τη σειρά του την υποδέχεται και την κρατά εδώ. "Ήμουν πολύ ανοιχτή στο να μάθω πράγματα και οι ντόπιοι, ενώ με είδαν σαν λίγο παράξενο φρούτο –μιλάμε για μια εποχή που τα κορίτσια κυκλοφορούσαν μόνο συνοδευόμενα από τα αδέλφια τους–, με δέχτηκαν. Δούλεψα πολύ και σκληρά και μόλις δύο μήνες αφότου ήρθα στο νησί δημιουργήθηκε το Yria Ceramics" θυμάται σήμερα.
Πρωταρχικός στόχος του Yria ήταν η κατασκευή όμορφων χρηστικών αντικειμένων, που θα έδιναν έμπνευση και ύφος σε κάθε περιβάλλον που τα φιλοξενεί. Μέχρι και σήμερα οι δημιουργίες του εργαστηρίου υπηρετούν τον αρχικό τους σκοπό δίνοντας πνοή σε ένα νέο είδος hub, μέσα στο οποίο οι άνθρωποι μεγαλώνουν και εξελίσσονται παράλληλα με το brand. Όπως η νεαρή κόρη της Μόνικα, η πανέξυπνη και ταλαντούχα Ραμόνα. "Όταν γεννήθηκαν τα παιδιά μου, εδώ στην Πάρο, ήταν η στιγμή που αισθάνθηκα να αποκτώ πραγματικές ρίζες στον τόπο. Μέχρι τότε ήξερα ότι όποια στιγμή ήθελα μπορούσα να φύγω, αν και δεν πέρασε ούτε για ένα λεπτό από το μυαλό μου η σκέψη "Μα τι κάνω εγώ εδώ;”. Αγάπησα το νησί από την πρώτη μέρα και, όσο περνούν τα χρόνια, το αγαπώ όλο και περισσότερο. Είμαι συναισθηματικά δεμένη με το μέρος, είμαι πια πολιτογραφημένη Ελληνίδα, έχω βιώσει στον πυρήνα μου τις αλλαγές που έχει περάσει στα 44 χρόνια που ζω εδώ, κάποιες όχι και τόσο καλές, που έχουν να κάνουν με τις αντοχές του νησιού σε σχέση με τους επισκέπτες που υποδέχεται ως καλοκαιρινός, πλέον, προορισμός, κι άλλες καλές, όπως τα σχολεία που έχουν ανοίξει και οι δραστηριότητες που υπάρχουν για τα παιδιά – όταν γεννήθηκαν τα δικά μου, δεν υπήρχε η επιλογή να πάνε εδώ στο λύκειο".
H επόμενη γενιά
Η 34 ετών σήμερα Ραμόνα έπρεπε να πάει σχολείο στην Αγγλία, όπου αμέσως μετά σπούδασε κεραμική και βιομηχανικό σχέδιο στο κορυφαίο Central Saint Martins. Τα πρώτα της βήματα τα έκανε ξυπόλυτη μέσα στο εργαστήριο, παιχνίδι της ήταν ο τροχός κεραμικής της μητέρας της και πρώτοι δάσκαλοί της οι καλλιτέχνες που επισκέπτονταν το εργαστήριο. Σήμερα θυμάται πως "ήταν ο παράδεισός μου, είχα στήσει μάλιστα ένα μαγαζάκι στον δρόμο και πουλούσα τα δικά μου σχέδια. Ακόμα και τώρα, 30 χρόνια μετά, με πλησιάζουν και μου λένε: "Έχουμε πράγματά σου από τότε”. Στα 13 μου, που άρχισα να ζητάω χαρτζιλίκι, έκανα το ωράριό μου εδώ κανονικότατα".
Σήμερα, μητέρα δίδυμων κοριτσιών η ίδια, μοιράζεται τη δημιουργική και την επιχειρηματική πορεία του Yria μαζί με τη μητέρα της. "Μόλις τελείωσα τις σπουδές μου έπρεπε να αποφασίσω αν θα έμενα για πάντα στο Λονδίνο ή αν θα επέστρεφα στο νησί. Το αποφάσισα χωρίς δεύτερη σκέψη". Η Ραμόνα είναι η master mold maker, ενώ η Μόνικα ακολουθεί την παραδοσιακή διαδικασία του τροχού. Μέσα από τη δημιουργική τους ζύμωση τα κάποτε αποκλειστικά χρηστικά αντικείμενα του εργαστηρίου αποκτούν μια νέα φύση, σε μια αργή και σταδιακή μετάβαση προς πιο μίνιμαλ, custom memorabilia, κοσμήματα, έπαθλα και γούρια, συναισθηματικά αντικείμενα που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εμπειρίας της Πάρου. Σύμφωνα με τη Ραμόνα, "υπάρχουν σχέδιά μας, όπως τα πιάτα με το χταπόδι, που δε θα τα αγόραζε εύκολα κάποιος από ένα πολυκατάστημα στο εξωτερικό, ενώ εδώ είναι best seller, γιατί έχει άμεση σχέση με το πού βρίσκεται το εργαστήριο".
Μητέρα και κόρη μοιράζονται το πάθος για δημιουργία μαζί με μια αβίαστη άνεση στην επικοινωνία και στο μάρκετινγκ του brand, ενώ συμπληρώνουν μια ομάδα οκτώ γυναικών που εργάζονται στο στούντιο και το κατάστημα του Yria. Το σύμπαν του Yria απλώνεται στην αυλή και τις αποθήκες ενός ιστορικού νεοκλασικού της Παροικιάς, του αρχοντικού Κρίσπη, τις οποίες η Μόνικα και η Ραμόνα έχουν μετατρέψει σε μικρά στούντιο. Εδώ καλωσορίζουν φίλους καλλιτέχνες που επισκέπτονται το νησί για να δημιουργήσουν παρέα, όπως ο Κωνσταντίνος Κακανιάς, φιλοξενούν εκθέσεις, αλλά, όπως λέει χαρακτηριστικά η Μόνικα, "δεν έχουμε ταμπέλες "this way to the workshop”, θέλουμε ησυχία για να δουλέψουμε".
Έτσι ώστε από αυτό εδώ το μικρό και αυθεντικό σημείο στον χάρτη η δουλειά της Μόνικα και της Ραμόνα να φτάσει μέχρι τον Christian Louboutin στο Παρίσι, τα Dean & DeLuca στη Νέα Υόρκη, το σπίτι του Tom Hanks στο Λος Άντζελες, φέροντας κάθε φορά μαζί της τη σπίθα εκείνου του ατρόμητου κοριτσιού που ταξίδεψε μέχρι την άκρη της Γης για να βρει την τέχνη της και τελικά ανακάλυψε το σπίτι της.
