Όταν τα μαλλιά γίνονται σύμβολο ελευθερίας: Η ιστορία των κοντών κουρεμάτων της Charlene του Μονακό
Photo: Arnold Jerocki / Contributor / Getty Images / Ideal Image
Από τις μακριές ξανθές μπούκλες στο τολμηρό half-hawk και από τα αυστηρά καρέ στις pixie κουπ, η πριγκίπισσα Charlene αμφισβητεί με κάθε αλλαγή τα στερεότυπα της βασιλικής εμφάνισης.
Παραδοσιακά, οι πριγκίπισσες των παραμυθιών έχουν μακριά, πλούσια μαλλιά, τιάρες και εντυπωσιακά φορέματα. Η Charlene του Μονακό, ωστόσο, δεν έμοιαζε ποτέ να συγκινείται ιδιαίτερα από αυτή την εικόνα. Πολύ πριν παντρευτεί τον πρίγκιπα Αλβέρτο Β΄, η μικρή Charlene Lynette Wittstock προτιμούσε τις περιπέτειες από τα ροζ φορέματα και τις παιδικές γιορτές με θέμα τις πριγκίπισσες. Όπως είχε αποκαλύψει σε συνέντευξή της στο νοτιοαφρικανικό μέσο Top Billing, ήταν ένα παιδί που δύσκολα δεχόταν να φορέσει φόρεμα και προτιμούσε να φαντάζεται τον εαυτό της σε περιπέτειες με τον Ζορό, τον μασκοφόρο ήρωα που θαύμαζε.
Η ζωή, βέβαια, της επιφύλασσε έναν εντελώς διαφορετικό ρόλο. Στις 1 Ιουλίου 2011 παντρεύτηκε τον διάδοχο του θρόνου του Μονακό και βρέθηκε σε έναν κόσμο με αυστηρούς κανόνες, πρωτόκολλα και συγκεκριμένες προσδοκίες για τη δημόσια εικόνα της. Η πρώην Ολυμπιονίκης κολυμβήτρια, με καταγωγή από τη Νότια Αφρική, έμοιαζε πάντα πιο φυσική μέσα στην πισίνα με τα βρεγμένα μαλλιά της παρά στις επίσημες εμφανίσεις της αριστοκρατίας. Δεν άργησε, άλλωστε, να δείξει ότι δεν σκόπευε να προσαρμοστεί άνευ όρων σε κάθε επιταγή του βασιλικού πρωτοκόλλου. "Κανείς δεν μου έδωσε οδηγίες χρήσης για το πώς να γίνω πριγκίπισσα", είχε πει χαρακτηριστικά στο Paris Match.
Η πιο ηχηρή στιλιστική της ανατροπή ήρθε το 2020. Τότε, η Charlene εμφανίστηκε με ένα ιδιαίτερα τολμηρό κούρεμα, ξυρισμένο στη μία πλευρά του κεφαλιού, γνωστό ως half-hawk. Μια επιλογή που ξέφευγε αισθητά από την εικόνα που είχε συνηθίσει να βλέπει το κοινό στις γυναίκες των βασιλικών οικογενειών και αμφισβητούσε ευθέως τα καθιερωμένα πρότυπα θηλυκότητας.
Μια διαδρομή γεμάτη αλλαγές
Πριν γνωρίσει τον πρίγκιπα Αλβέρτο, το 2000, η Charlene διατηρούσε τα φυσικά, μεσαίου μήκους μαλλιά της σχετικά ανέμελα, δίνοντας προτεραιότητα στην πρακτικότητα που απαιτούσε η αθλητική της καθημερινότητα. Η εικόνα της άρχισε να αλλάζει σταδιακά μετά την επισημοποίηση της σχέσης τους, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τορίνο, το 2006. Το 2008 αποχωρίστηκε για πρώτη φορά σημαντικό μέρος του μήκους της, υιοθετώντας ένα λιτό καρέ μέχρι το πηγούνι, πιο ίσιο και πιο ξανθό.
Τα επόμενα χρόνια, τα μαλλιά της έγιναν ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο πεδίο στιλιστικών πειραματισμών. Από τις πολύ κοντές κουπ και τα προσεγμένα, ογκώδη χτενίσματα μέχρι τους περίτεχνους κότσους, η πριγκίπισσα δοκίμασε διαφορετικές εκδοχές του ξανθού, από το πλατινέ μέχρι τις πιο ζεστές, χρυσαφένιες αποχρώσεις που θύμιζαν τη Γκρέις Κέλι. Συχνά, μάλιστα, επέλεγε ανταύγειες με πιο ροκ διάθεση, σε αντίθεση με τις φυσικές, σκούρες καστανές ρίζες της. Σταθερό στοιχείο σε αρκετές εμφανίσεις της ήταν η χωρίστρα στο πλάι και η χαρακτηριστική φράντζα που έπεφτε ανέμελα στο μέτωπό της.
Το 2020, όμως, η αλλαγή ήταν διαφορετική. Κατά τη διάρκεια της καθιερωμένης χριστουγεννιάτικης εκδήλωσης στο πριγκιπικό παλάτι, όπου μοιράζονται δώρα στα παιδιά του Μονακό, η Charlene εμφανίστηκε με τη μία πλευρά του κεφαλιού ξυρισμένη και τις ρίζες της εμφανείς στην άλλη. Η εικόνα της απείχε πολύ από το περιποιημένο καρέ που είχε υιοθετήσει μέχρι τότε και προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.
"Για τις κυρίες της υψηλής κοινωνίας του Μονακό που δεν έχουν κάτι καλύτερο να κάνουν, το half-hawk της πριγκίπισσας είναι σκανδαλώδες", γράφει η δημοσιογράφος Arlene Prinsloo, ειδική σε θέματα βασιλικών οικογενειών, στο βιβλίο της Charlène Story: L’étonnant destin de la nageuse devenue princesse de Monaco (Éditions L’Archipel, 2023).
Η αντισυμβατική πριγκίπισσα με τα κοντά μαλλιά
Η μακριά κόμη αποτελεί διαχρονικά μέρος της μυθολογίας γύρω από τις πριγκίπισσες. Από τη Ραπουνζέλ και τη Μερίντα μέχρι την Κέιτ Μίντλετον και την πριγκίπισσα Νταϊάνα, τα μαλλιά τους έχουν συνδεθεί με συγκεκριμένες αντιλήψεις για τη θηλυκότητα, την κομψότητα και τη βασιλική ιδιότητα. Δεν είναι τυχαίο ότι η εμβληματική κοντή κουπ της Νταϊάνα στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ερμηνεύτηκε ως μια κίνηση χειραφέτησης και επαναπροσδιορισμού της δημόσιας εικόνας της, μακριά από τους περιορισμούς της βρετανικής βασιλικής οικογένειας.
Στην περίπτωση της Charlene, ωστόσο, η ριζική αλλαγή στα μαλλιά της έγινε αντικείμενο πολύ διαφορετικών ερμηνειών. Ορισμένοι επιχείρησαν να συνδέσουν την εμφάνισή της με την προσωπική της ζωή, τις φήμες γύρω από τον γάμο της και τις δυσκολίες που φέρεται να αντιμετώπιζε. Σε δημοσίευμά του στο Paris Match, τον Ιούλιο του 2021, ο Stéphane Bern είχε χαρακτηρίσει το ξυρισμένο μισό κεφάλι και τη μακριά φράντζα ως την οργισμένη κίνηση μιας πληγωμένης γυναίκας, ενώ συνέδεε τις συχνές αλλαγές στα μαλλιά της με μια υποτιθέμενη συναισθηματική αστάθεια.
Την ίδια περίοδο, η πριγκίπισσα είχε παραμείνει για μήνες στη Νότια Αφρική, όπου είχε ταξιδέψει αρχικά για την κηδεία του βασιλιά των Ζουλού Goodwill Zwelithini και στη συνέχεια για να συμμετάσχει σε δράση προστασίας των απειλούμενων λευκών ρινόκερων. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του παλατιού, προσβλήθηκε από σοβαρή λοίμωξη στην περιοχή του αυτιού, της μύτης και του λαιμού, η οποία απαιτούσε χειρουργικές επεμβάσεις και δεν της επέτρεπε να ταξιδέψει αεροπορικώς. Η παρατεταμένη απουσία της από το Μονακό, σε μια περίοδο που οι φήμες για προβλήματα στον γάμο της εντείνονταν, τροφοδότησε ακόμη περισσότερο τα δημοσιεύματα.
"Αυτό το κούρεμα ήταν δική μου απόφαση"
Ήταν μια πράξη επανάστασης απέναντι στους συντηρητικούς κανόνες της αριστοκρατίας; Μια αυθόρμητη κίνηση μιας γυναίκας που περνούσε μια δύσκολη περίοδο; Ή απλώς μια προσωπική επιλογή που δεν χρειαζόταν περαιτέρω ερμηνεία; Η ίδια η Charlene έδωσε τη δική της απάντηση, λίγους μήνες αργότερα, σε συνέντευξή της στο Point de Vue, το 2021.
"Αυτό το κούρεμα ήταν δική μου απόφαση. Έμαθα ότι προκάλεσε κάθε είδους σχόλια. Η αλήθεια είναι ότι ήθελα να το κάνω εδώ και πολύ καιρό. Μου αρέσει αυτό το στιλ, αυτό είναι όλο", δήλωσε. Και πρόσθεσε με την αφοπλιστική ειλικρίνεια που τη χαρακτηρίζει: "Ίσως είμαι το μέλος βασιλικής οικογένειας που έχει δοκιμάσει τα περισσότερα διαφορετικά χτενίσματα, αλλά θα συνεχίσω να το κάνω. Είναι δική μου επιλογή".
Η πριγκίπισσα γνώριζε ότι η αλλαγή θα προκαλούσε αντιδράσεις, δεν φάνηκε όμως διατεθειμένη να απολογηθεί γι' αυτήν. "Τα σχόλια του τύπου "μα τι κάνει;” ή "αυτό δεν είναι βασιλικό” τα γνωρίζω πολύ καλά. Δεν έχω κάτι να απαντήσω, πέρα από το ότι βρισκόμαστε στο 2021 και, σε αυτούς τους τόσο δύσκολους και ταραγμένους καιρούς, υπάρχουν πολύ σημαντικότερα ζητήματα που αξίζουν την προσοχή μας", είχε πει, αναφερόμενη στην περίοδο της πανδημίας.
Εκείνο που είχε πραγματικά σημασία για εκείνη ήταν η αποδοχή των πιο κοντινών της ανθρώπων. "Αυτό που μετράει είναι ότι ο Ζακ και η Γκαμπριέλα λατρεύουν τη νέα εμφάνιση της μαμάς τους. Και ότι, αφού πέρασε η πρώτη έκπληξη, ο πρίγκιπας την καταλαβαίνει και την αγαπά κι εκείνος".
"Δεν είμαι σε καμία περίπτωση μια πριγκίπισσα της Disney"
Τον Μάρτιο του 2022, έπειτα από τρεις ακόμη μήνες νοσηλείας σε κέντρο αποκατάστασης στην Ελβετία, η Charlene επέστρεψε στο Μονακό με μια εντελώς διαφορετική εμφάνιση: ένα πολύ κοντό pixie κούρεμα σε ψυχρό, σχεδόν λευκό ξανθό, που άφηνε το πρόσωπό της εντελώς ακάλυπτο. Τα επόμενα χρόνια συνέχισε να πειραματίζεται, εναλλάσσοντας πολύ κοντά κουρέματα με μακρύτερα καρέ, δοκιμάζοντας φράντζες, ακόμη και ένα αυστηρό bowl cut. Το 2023 εμφανίστηκε με σοκολατί καστανά μαλλιά στο Grand Prix της Formula 1, ενώ τον χειμώνα του 2025 επέστρεψε σε ένα ίσιο ξανθό καρέ, που θύμιζε τις πρώτες της εμφανίσεις ως πριγκίπισσα.
Ύστερα από τόσες μεταμορφώσεις, τα μαλλιά της μοιάζουν να αποτελούν έναν από τους ελάχιστους χώρους όπου η Charlene επιλέγει να εκφράζεται χωρίς να δεσμεύεται από τις συμβάσεις του βασιλικού της ρόλου. "Δεν είμαι σε καμία περίπτωση μια πριγκίπισσα της Disney. Δεν έχω μακριά μαλλιά και δεν μου αρέσουν τα ογκώδη φορέματα", είχε δηλώσει το 2018 στο αφρικάαν μέσο Huisgenoot.
Η Arlene Prinsloo περιγράφει στο βιβλίο της μια γυναίκα που σταδιακά αποκτά μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση απέναντι στις απαιτήσεις του παλατιού, επιβάλλοντας την προσωπικότητά της μέσα σε ένα περιβάλλον αυστηρού πρωτοκόλλου. "Με ήρεμη αποφασιστικότητα, εργάζεται σκληρά: γράφει το δικό της εγχειρίδιο για το πώς είναι να είσαι πριγκίπισσα, βασισμένο σε μια ιστορία που ανήκει αποκλειστικά στην ίδια", καταλήγει.
Και ίσως αυτή να είναι η πιο ενδιαφέρουσα διάσταση της στιλιστικής διαδρομής της Charlene: ότι σε έναν θεσμό όπου ακόμη και η παραμικρή λεπτομέρεια της εμφάνισης μπορεί να αποκτήσει συμβολικό βάρος, ένα κούρεμα μπορεί να γίνει ένας πολύ προσωπικός τρόπος να διεκδικήσεις τον έλεγχο της εικόνας σου.