Υπάρχει άραγε ένα άρωμα που να αρέσει σε όλους; Η επιστήμη εξηγεί γιατί οι μυρωδιές είναι τόσο προσωπικές
Φωτογραφία: Madame Figaro France
Ένα άρωμα, δύο εντελώς διαφορετικές αντιδράσεις: υπάρχει τελικά η τέλεια μυρωδιά ή πρόκειται για ένα εντελώς υποκειμενικό θέμα;
Από όλες τις αισθήσεις μας, η όσφρηση έχει μια από τις πιο άμεσες και δυνατές συνδέσεις με τον εγκέφαλο. Ένα άρωμα δεν περνά απλώς από τη μύτη μας - ενεργοποιεί ένα πολύπλοκο δίκτυο περιοχών του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη μνήμη, το συναίσθημα και την προσωπική μας εμπειρία. To ερώτημα λοιπόν είναι αν υπάρχει ένα άρωμα που να είναι universally αρεστό, ή δεν μπορεί να υπάρξει ούτε καν σαν ιδέα το τέλειο άρωμα που θα αρέσει σε όλους;...
Διαβάστε Επίσης
Πώς λειτουργούν οι μυρωδιές
Μια μόνο νότα μπορεί να μας ταξιδέψει σε μια ανάμνηση, να μας θυμίσει ένα πρόσωπο, μια εποχή ή μια στιγμή της ζωής μας. Όμως, ακριβώς αυτή η προσωπική σύνδεση είναι που κάνει σχεδόν αδύνατο να υπάρξει ένα άρωμα που να αρέσει πραγματικά σε όλους.
Σε αντίθεση με άλλες κατηγορίες ομορφιάς, όπου μπορούμε να μιλήσουμε πιο αντικειμενικά για την υφή ή την αποτελεσματικότητα ενός προϊόντος, η αρωματική προτίμηση βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο προσωπικό βίωμα. Η ίδια νότα μπορεί για κάποιον να αποπνέει καθαριότητα και φρεσκάδα, ενώ σε κάποιον άλλο να θυμίζει κάτι έντονο ή δυσάρεστο. Ταυτόχρονα, οι οσφρητικές προτιμήσεις μας σχηματίζονται από έναν συνδυασμό της γενετικής μας προδιάθεσης, των προσωπικών μας βιωμάτων και των συνδέσεων που δημιουργεί ο εγκέφαλός μας μέσα από τις εμπειρίες μας. Καθώς μεγαλώνουμε δε, συσσωρεύουμε περισσότερες οσφρητικές αναμνήσεις που συνδέονται με συγκεκριμένους ανθρώπους, μέρη και εμπειρίες. Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι συνδέσεις αποκτούν έντονο συναισθηματικό φορτίο, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε συγκεκριμένες μυρωδιές.
Διαβάστε Επίσης
Πώς εξηγείται επιστημονικά η επίδραση ενός αρώματος
Όταν εισπνέουμε ένα άρωμα, τα μόρια της μυρωδιάς ενεργοποιούν τους οσφρητικούς υποδοχείς στη μύτη. Από εκεί, το σήμα μεταφέρεται στον οσφρητικό βολβό (olfactory bulb), μια περιοχή του εγκεφάλου που λειτουργεί σαν "σταθμός επεξεργασίας" των μυρωδιών. Αυτό που κάνει την όσφρηση τόσο ξεχωριστή είναι ότι η πληροφορία αυτή συνδέεται άμεσα με το μεταιχμιακό σύστημα (limbic system), την περιοχή του εγκεφάλου που συνδέεται με τα συναισθήματα και τη μνήμη.
Ανάμεσα στις σημαντικότερες δομές αυτού του συστήματος βρίσκεται ο ιππόκαμπος, η περιοχή που παίζει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία και ανάκληση αναμνήσεων. Αυτός είναι ο λόγος που ένα άρωμα μπορεί να μας μεταφέρει σε μια συγκεκριμένη στιγμή της ζωής μας σχεδόν αστραπιαία. Μπορεί να μυρίσουμε ένα άρωμα βανίλιας και να θυμηθούμε ένα γλυκό από τα παιδικά μας χρόνια, ένα αντηλιακό και να επιστρέψουμε νοητά στις ωραιότερες καλοκαιρινές διακοπές της ζωής μας ή ένα συγκεκριμένο άρωμα που φορούσε συχνά ένα αγαπημένο μας πρόσωπο.
Η σχέση αυτή εξηγεί και γιατί η όσφρηση θεωρείται μία από τις αισθήσεις με τη μεγαλύτερη συναισθηματική δύναμη. Ενώ μια εικόνα ή ένας ήχος μπορεί να μας θυμίσει κάτι, μια μυρωδιά συχνά δημιουργεί μια πιο άμεση και έντονη συναισθηματική αντίδραση, επειδή ενεργοποιεί ταυτόχρονα τόσο τη μνήμη όσο και το συναίσθημα.
Διαβάστε Επίσης
Γιατί λοιπόν δεν αρέσει το ίδιο άρωμα σε όλους;
Ακριβώς επειδή ο εγκέφαλος δεν "διαβάζει" τις μυρωδιές με έναν απολύτως αντικειμενικό τρόπο. Η αντίληψη ενός αρώματος διαμορφώνεται από τις προσωπικές μας αναμνήσεις, τις εμπειρίες μας, την κουλτούρα μας αλλά και τις συνδέσεις που έχουμε δημιουργήσει με συγκεκριμένες νότες.
Για έναν άνθρωπο, η μυρωδιά του γιασεμιού μπορεί να συνδέεται με έναν ανθισμένο κήπο και να προκαλεί αίσθημα χαράς. Σε κάποιον άλλο μπορεί να θυμίζει ένα όχι τόσο αγαπημένο πρόσωπο ή μια δυσάρεστη εμπειρία. Η ίδια ακριβώς νότα μπορεί να δημιουργήσει δύο εντελώς διαφορετικές εγκεφαλικές αποκρίσεις.
Αυτός είναι και ο λόγος που δεν υπάρχει ένα άρωμα που να μπορεί να χαρακτηριστεί αντικειμενικά ως "το καλύτερο" που να αρέσει σε όλους ανεξαιρέτως. Υπάρχουν αρώματα που έχουν ευρεία αποδοχή, όμως η πραγματική σύνδεση με ένα άρωμα είναι βαθιά προσωπική.
Υπάρχουν όμως αρώματα που θεωρούνται πιο "εύκολα”;
Ναι. Οι ειδικοί θεωρούν ότι κάποιες κατηγορίες αρωμάτων έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να αρέσουν σε ένα ευρύτερο κοινό. Οι καθαρές, φρέσκες και διακριτικά γλυκές νότες συχνά θεωρούνται πιο "universally appealing” ενώ κάποιες φορές οι προτιμήσεις μπορεί να αλλάζουν και με τις τάσεις. Για παράδειγμα, τα τελευταία χρόνια, με το trend του μινιμαλισμού και του clean beauty να επικρατεί στον χώρο της ομορφιάς, τα ανάλαφρα αρώματα που θυμίζουν τη μυρωδιά του δέρματος, έχουν την πιο δυνατή απήχηση σε σχέση με πιο gourmand, έντονα αρώματα που ενδεχομένως προτιμούσαν οι περισσότεροι τις δεκαετίες του '90 και '00.
Μερικά παραδείγματα:
- οι musk νότες που θυμίζουν καθαρό δέρμα,
- οι εσπεριδοειδείς νότες που δίνουν αίσθηση φρεσκάδας,
- οι απαλές λουλουδάτες νότες όπως η παιώνια ή το άνθος πορτοκαλιάς,
- οι gourmand νότες όπως η βανίλια, όταν χρησιμοποιούνται με ισορροπία.
Το Blanche της Byredo, το Another 13 της Le Labo καθώς και το L' Eau Papier της Diptyque, είναι 3 από τα πιο viral, musky αρώματα.
Ωστόσο, ακόμη και τα πιο δημοφιλή αρώματα στον κόσμο έχουν ανθρώπους που δεν θέλουν ούτε να τα μυρίζουν.
Σε κάθε περίπτωση, και όσο κι αν θέλουμε το άρωμά μας να μυρίζει ωραία και να ελκύει τους γύρω μας, δεν πρέπει να εξαρτάμε την επιλογή του από το τι αρέσει στους περισσότερους, καθώς δεν είναι δυνατόν να μπορέσεις να ευχαριστήσεις όλο τον κόσμο. Το να πασχίζεις να βρεις αυτό το άρωμα που (υποθετικά) θα αρέσει σε όλους, αφενός θα σου στερήσει τη χαρά της αναζήτησης βάσει προσωπικού γούστου και δικών σου αξιών, αφετέρου θα γίνει εις βάρος της δικής σου ταυτότητας - και είναι κρίμα.
Το άρωμα ως "αόρατη υπογραφή"
Ίσως γι’ αυτό το άρωμα παραμένει ένα από τα πιο προσωπικά beauty προϊόντα. Δεν το επιλέγουμε μόνο επειδή μας αρέσει η μυρωδιά του, αλλά επειδή συχνά αντικατοπτρίζει κάτι από εμάς: τη διάθεσή μας, τον χαρακτήρα μας, την εικόνα που θέλουμε να αφήσουμε στους άλλους ενώ πολλές φορές το φοράμε γιατί θέλουμε να θυμόμαστε αγαπημένα μέρη, άτομα και εμπειρίες.
Το πιο πετυχημένο άρωμα δεν είναι εκείνο που αρέσει σε όλους, αλλά εκείνο που δημιουργεί μια μοναδική σύνδεση με αυτόν που το φορά. Και εκείνο που θα φέρει χαρά και μια ευχάριστη αίσθηση στον κάτοχό του.
