Photo: Carlos Alvarez / Contributor / Getty Images / Ideal Image
Μπορούν τα γκρίζα μαλλιά να ξαναβρούν το χρώμα τους; Η ανάπαντεχη σχέση ανάμεσα στο στρες και το γκριζάρισμα.
Μπορεί να έχουμε χρησιμοποιήσει αμέτρητες φορές τη φράση "θα ασπρίσουν τα μαλλιά μου από το άγχος", όμως η ιδέα ότι το στρες μπορεί να επηρεάσει το χρώμα των μαλλιών δεν είναι απλώς ένας μύθος. Μια ενδιαφέρουσα μελέτη έχει δείξει ότι οι περίοδοι έντονου ψυχολογικού στρες μπορούν να συνδέονται με την εμφάνιση γκρίζων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η απώλεια χρώματος μπορεί να είναι προσωρινή.
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε το 2021 στο eLife, εξέτασε με μεγάλη λεπτομέρεια τις αλλαγές στη χρωστική μεμονωμένων τριχών. Οι ερευνητές παρατήρησαν κάτι ιδιαίτερα ενδιαφέρον: ορισμένες τρίχες που είχαν χάσει το χρώμα τους εμφάνισαν ξανά χρωστική.
Τι σχέση έχει το στρες με το γκριζάρισμα;
Το χρώμα των μαλλιών οφείλεται στη μελανίνη, την ίδια χρωστική που συμμετέχει και στο χρώμα του δέρματος και των ματιών. Η παραγωγή της πραγματοποιείται στους θύλακες της τρίχας από εξειδικευμένα κύτταρα που σχετίζονται με τη μελάγχρωση.
Η συγκεκριμένη μελέτη έδειξε ότι οι αλλαγές στο χρώμα ορισμένων τριχών μπορούσαν να συμπέσουν χρονικά με αλλαγές στα επίπεδα ψυχολογικού στρες. Σε κάποιους συμμετέχοντες, η εμφάνιση γκρίζου χρώματος συνδέθηκε με περιόδους αυξημένου στρες, ενώ η επαναφορά της χρωστικής παρατηρήθηκε όταν το στρες μειώθηκε.
Με άλλα λόγια, η τρίχα μπορεί να λειτουργεί ως ένα μικρό "ημερολόγιο" προηγούμενων αλλαγών στον οργανισμό, καθώς ο άξονας της τρίχας καταγράφει τις μεταβολές που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής της.
Μπορεί τα γκρίζα να ξαναγίνουν σκούρα;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο αναπάντεχο εύρημα της μελέτης. Οι ερευνητές εντόπισαν μεμονωμένες λευκές ή γκρίζες τρίχες που επανέκτησαν φυσική χρωστική, γεγονός που δείχνει ότι το γκριζάρισμα δεν είναι απαραίτητα απολύτως μη αναστρέψιμο σε κάθε τρίχα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η επαναμελάγχρωση συνέπεσε με περίοδο μειωμένου ψυχολογικού στρες. Οι ερευνητές περιγράφουν χαρακτηριστικά περιπτώσεις όπου η αύξηση του στρες και η απώλεια χρωστικής ακολουθήθηκαν από μείωση του στρες και επαναφορά του χρώματος στην ίδια τρίχα.
Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι κάθε γκρίζα τρίχα μπορεί να γίνει ξανά καστανή ή μαύρη αν απλώς μειώσεις το άγχος σου. Η επαναμελάγχρωση που παρατηρήθηκε ήταν σπάνια και περιορισμένη σε συγκεκριμένους θύλακες. Από τους συμμετέχοντες που μελετήθηκαν, οι ερευνητές εντόπισαν μόλις 14 άτομα με τρίχες που παρουσίαζαν τέτοιες μεταβολές.
Τι συμβαίνει μέσα στον θύλακα;
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης αλλαγές σε πρωτεΐνες που σχετίζονται με τον μεταβολισμό της ενέργειας, τα μιτοχόνδρια και την αντιοξειδωτική άμυνα των τριχών που γκριζάρουν και στη συνέχεια επαναποκτούν χρωστική. Αυτό ενισχύει την υπόθεση ότι το γκριζάρισμα μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να επηρεάζεται από μεταβολές στο κυτταρικό περιβάλλον του θύλακα.
Οι ερευνητές προτείνουν ένα μοντέλο σύμφωνα με το οποίο κάθε θύλακας μπορεί να βρίσκεται σε διαφορετικό "κατώφλι" γκριζαρίσματος. Έτσι, ένας έντονος στρεσογόνος παράγοντας μπορεί να επηρεάσει περισσότερο κάποιες τρίχες που βρίσκονται ήδη κοντά σε αυτό το όριο, ενώ άλλες μπορεί να μην επηρεαστούν καθόλου.
Άρα, φταίει τελικά το στρες για τα γκρίζα μαλλιά;
Η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η ηλικία και η γενετική προδιάθεση εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για το γκριζάρισμα. Η μελέτη του 2021 προσθέτει, όμως, ένα ενδιαφέρον κομμάτι στο παζλ, δείχνοντας ότι το ψυχολογικό στρες μπορεί να επηρεάζει τη μελάγχρωση ορισμένων τριχών και ότι κάποιες από αυτές τις αλλαγές μπορεί να είναι προσωρινές.
Tα μαλλιά δεν είναι τόσο "στατικά" όσο νομίζαμε. Μπορούν να αντανακλούν, σε κάποιο βαθμό, όσα συμβαίνουν στον οργανισμό και να καταγράφουν τις αλλαγές που βιώνουμε. Το γκριζάρισμα μπορεί να αποτελεί μέρος της φυσιολογικής γήρανσης, όμως η έρευνα δείχνει ότι, τουλάχιστον σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να είναι και αποτέλεσμα στρεσογόνων περιόδων που συμβαίνουν σε οποιαδήποτε ηλικία.

