Μια έρευνα της Koleston και του Future Foundation μας φέρνει αντιμέτωπες με μερικά πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα σε σχέση με την εικόνα μας και, εν τέλει, με τον εαυτό μας.




Θηλυκότητα, χειραφέτηση, αυτοπεποίθηση, επιτυχία: Λέξεις και έννοιες που προφανώς κρατούν το κλειδί για να λυθεί το μυστήριο της εικόνας που έχουμε για εμάς τις ίδιες, σε συλλογικό αλλά και προσωπικό επίπεδο. Η Koleston, σε συνεργασία με το διεθνές ίδρυμα Future Foundation, πραγματοποίησε μια έρευνα με τη συμμετοχή 720 Ελληνίδων ηλικίας από 25 έως 54 ετών, καταλήγοντας σε κάποια συμπεράσματα που αποκαλύπτουν τον τρόπο που βλέπουμε εμάς, τον τρόπο που νομίζουμε πώς μας βλέπουν οι άλλοι, τις σχέσεις μας με την εικόνα του άντρα και των άλλων γυναικών, επωνύμων ή μη. Εν ολίγοις, πολλά και ενδιαφέροντα, που ίσως να μην είναι η καθολική αλήθεια για όλες τις Ελληνίδες, αλλά κρύβουν σίγουρα ψήγματά της. Και η αλήθεια δεν μπορεί ποτέ, μα ποτέ να είναι αληθινά άσχημη.

Τι είναι θηλυκότητα;

Θα περίμενε κανείς πως η περιβόητη κρίση και το βάρος της καθημερινότητας θα επηρέαζαν την άποψη που έχει η Εληνίδα για το κατά πόσο είναι “Θηλυκό”. Κι όμως, τα 3/4 των ερωτηθέντων γυναικών -ή αλλιώς το 78%- περιγράφουν τον εαυτό τους από αρκετά έως πολύ θηλυκό. Ένα κατόρθωμα ακόμη σπουδαιότερο αν ληφθεί υπόψη και το γεγονός πως το 88% των ερωτηθέντων γυναικών θεωρεί τη θηλυκότητα αρκετά έως πολύ σημαντική, ποσοστό που εξακριβώθηκε ως το υψηλότερο από τις 6 χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα.

Εξίσου μεγάλο ενδιαφέρον εμφανίζουν και τα “συστατικά” που συνθέτουν αυτό το σε μεγάλο βαθμό κατακτημένο ιδανικό: Σύμφωνα με τις Ελληνίδες που απάντησαν, η “σαγηνευτική” εικόνα (93%), η “υγιής σιλουέτα” (92%), η “χαρισματική προσωπικότητα” (87%), η “χαριτωμένη προσωπικότητα” (85%), η ευφυΐα (82%) και το όμορφο πρόσωπο (77%) είναι αυτά που ολοκληρώνουν τη θηλυκή εικόνα. Έκπληξη αποτελεί η χαμηλή θέση που δίνουν οι συμμετέχουσες σε κοινωνικές κατακτήσεις ή ιδιότητες, όπως η καλή δουλειά, η οικογένεια και τα παιδιά, η ευσπλαχνία και η σοφία, ως παράγοντες θηλυκότητας. Αποδίδοντας το “μερίδιο του λέοντος” στην εμφάνιση και στις πρώτες εντυπώσεις, μάλλον έχουμε την τάση να αποδίδουμε στην κάπως απλουστευμένη και κινηματογραφική θεώρηση της “femme fatale” ένα αρκετά εμφανές προβάδισμα. Από την άλλη, σε μια κοινωνικο-οικονομική συγκυρία που δεν δημιουργεί τις πιο ευνοϊκές προϋποθέσεις για επαγγελματική και οικογενειακή αποκατάσταση, λογικό είναι να στρεφόμαστε στον εαυτό μας και στις δυνατότητές του να γοητεύσει με την πρώτη ματιά, σαν μια απόπειρα να μεταμορφώσουμε “μαγικά” τις συνθήκες προς το καλύτερο. Γι' αυτό ίσως βλέπουμε και το 56% των ερωτηθέντων να συμφωνεί με τη διατύπωση ότι “η θηλυκότητα ενέχει δύναμη” στην επίτευξη των στόχων μας, ενώ μια παρόμοια πλειοψηφία του 57% θεωρεί πως η θηλυκότητα μπορεί να βοηθήσει μια γυναίκα να πραγματοποιήσει τα όνειρά της.

Dressed for success

Γιατί λοιπόν μόνο το 1/3 (περίπου 37%) πιστεύει πως οι ελκυστικές γυναίκες είναι και πιο επιτυχημένες; Διότι, παρά τα υψηλά ποσοστά που έδωσαν στη θηλυκότητα ως παράγοντα επιτυχίας, οι Ελληνίδες της έρευνας δίνουν έναν πολύ πιο ουσιαστικό και “βαθύ” ορισμό στην έννοια της επιτυχίας: Η υγεία και η ευεξία (63%), η ανεξαρτησία και η αυτάρκεια (61%), η αναγνώριση και η αγάπη (54%), η απόκτηση παιδιών (53%) είναι τα συστατικά που προσθέτουν στο φίλτρο της ζωής τη γλυκιά γεύση της επιτυχίας. Και πού ακριβώς έχει πάει η επαγγελματική επιτυχία, η οποία δείχνει να λείπει; Σε μια άλλη διατύπωση της έρευνας, στην οποία η ανεξάρτητη γυναίκα που φροντίζει την οικογένειά της, αναδύεται ως πρότυπο. Σήμερα, δεν μας ενδιαφέρει τόσο η προαγωγή ή τα σύμβολα του status, όσο η ουσιαστική δυνατότητα να παρέχουμε τα απαραίτητα στα αγαπημένα μας πρόσωπα. Φυσικά, επειδή η εικόνα και η κατανάλωσή της ακόμη μετράει, της αποδίδουμε τη δέουσα προσοχή θεωρώντας ως παράγοντες για την κατάκτηση της επιτυχίας τη νεανική εμφάνιση (50%) και τα όμορφα μαλλιά (42%). Ειδικά ως προς το δεύτερο, στην ερώτηση που είχε σχέση με το ποια στοιχεία της εμφάνισης είναι τα πιο σημαντικά για να είναι μια γυναίκα “ευπαρουσίαστη και επιτυχημένη”, η καλή φροντίδα των μαλλιών έφτασε το 94%! Σε σχέση με τη χρήση βαφής μαλλιών (το 72% των γυναικών ανέφερε πως τη χρησιμοποιεί σε κάποια μορφή), μάλλον δείχνει να αποτελεί απαραίτητη κίνηση για την τέλεια εμφάνιση – 40% των γυναικών ανέφεραν πως τις βοήθησε να νιώσουν καλύτερα για τον εαυτό τους, ενώ 28% ότι τις βοήθησε να ενισχύσουν την αυτοπεποίθησή τους. Πάντως, είτε με την σημασία της πρώτης εντύπωσης και της εξωτερικής εμφάνισης είτε με την ουσιαστική γοητεία μιας ολοκληρωμένης προσωπικότητας, οι Ελληνίδες στη συντριπτική πλειοψηφία του 92% (σημειωτέον, το υψηλότερο ποσοστό από όλες τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα) αναφέρουν ότι θέλουν να είναι επιτυχημένες κυρίως για τον εαυτό τους. Η απάντηση “αποτελώ η ίδια το κίνητρο της επιτυχίας μου” χτύπησε... κόκκινο στην Ελλάδα, εκφράζοντας με τον πιο προφανή τρόπο μια ανάγκη για ανεξαρτησία που θα μπορούσε κάλλιστα, διατυπωμένη ακριβώς έτσι, να γίνει σύνθημα!

Εμείς κι εκείνοι

Ωραία όλα αυτά, αλλά τι γίνεται με τα αγόρια μας; Τι θέση τους δίνουμε, τελικά και ουσιαστικά, στη ζωή μας; Και σε αυτό το πεδίο, η έρευνα της Koleston και του Future Foundation μας φέρνει αντιμέτωπες με άκρως αποκαλυπτικά συμπεράσματα. Πρώτα-πρώτα, λιγότερες από μία στις πέντε γυναίκες που συμμετείχαν θεωρούν ότι οι γυναίκες πρέπει να λειτουργούν όπως οι άντρες για να πετύχουν στη ζωή, ενώ το 61% αναγνωρίζει αλήθεια στη διατύπωση ότι “οι γυναίκες επιτυγχάνουν τους στόχους τους στη ζωή με διαφορετικό τρόπο από ό,τι οι άντρες”. Οι μισές, βέβαια, αν όχι περισσότερες (52%) μετρούν τη διαφορά αυτή υπέρ του “ισχυρού φύλου”, θεωρώντας πως είναι πιο δύσκολο για μια γυναίκα να είναι επιτυχημένη, από ό,τι είναι για έναν άντρα – κατά το δεύτερο μεγαλύτερο ποσοστό από τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα. Ίσως επειδή αντιλαμβανόμαστε το δικό μας κοινωνικό ρόλο ως πιο περίπλοκο, έχοντας να αντιμετωπίσουμε και θέματα, όπως η μητρότητα και η κατάκτηση της θηλυκότητας; Πάντως, όταν μας συμβαίνουν θετικά πράγματα, δεν έχουμε την τάση να αφήνουμε εκτός το έτερόν μας ήμισυ: Το 77% των Ελληνίδων θα διάλεγε το σύζυγο ή το σύντροφο ως το πρόσωπο με το οποίο θα μοιραζόταν και θα συζητούσε την επιτυχία του, με αμέσως επόμενους τους γονείς (63%), τις φίλες (49%), τα παιδιά (36%) - ειδικά, δε, τα τελευταία ανεβαίνουν στην πρώτη θέση για τις γυναίκες στις ηλικίες των σαράντα και των πενήντα. Οι γυναίκες που συμμετείχαν δείχνουν επίσης μια τάση να διαχωρίζουν τα δύο φύλα σε σχέση με το τι τα φέρνει πιο κοντά στην επιτυχία: Στη γυναίκα, σημαντικά χαρακτηριστικά της επιτυχίας θεωρούνται η ομορφιά, η γοητεία, τα νιάτα, η χαρισματική προσωπικότητα και η συμπόνια. Αντίστοιχα, για τους άντρες σημασία θεωρείται πως έχουν οι εμπειρίες ζωής, η συγκέντρωση, η πειστικότητα και η γοητευτική προσωπικότητα. Μέσα σε ένα πλαίσιο που -όπως τουλάχιστον εμείς το αντιλαμβανόμαστε- απαιτεί από εμάς το να δείχνουμε όμορφες για να επιτύχουμε, κατορθώνουμε ωστόσο να βλέπουμε την προσπάθειά μας αυτή να κατακτήσουμε το ιδανικό της ομορφιάς ως κάτι αρκετά ανεξάρτητο από το άλλο φύλο: Αν και το 54% ανέφερε ως κίνητρο για την όμορφη εμφάνιση “το να είναι αρεστές / ελκυστικές στον σύζυγο / σύντροφό τους”, το 88% ανέφερε ως βασικό κίνητρο το να νιώθει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Την ίδια στιγμή, οι Ελληνίδες φαίνεται να ενδιαφέρονται περισσότερο για την άποψη των αντρών σχετικά με την εμφάνισή τους (75%) παρά για την άποψη που έχουν οι φίλες τους (49%).

Διάβασε τη συνέχεια στη σελίδα 2

Ιούλιος 2018

>