Τα περιστατικά είναι καθημερινά: στα μέσα του περασμένου Φεβρουαρίου ένα 14χρονο κορίτσι, στην Πάτρα, έπεσε θύμα ξυλοδαρμού από δύο συμμαθητές της την ώρα του διαλείμματος. Προ διετίας, σε «καλό» αθηναϊκό σχολείο, ένα κορίτσι 16 ετών –πρώτη μαθήτρια και σημαιοφόρος– υπέστη νευρικό κλονισμό και έκανε δύο απόπειρες αυτοκτονίας. Αιτία ήταν η διαδικτυακή «επίθεση» που δέχτηκε στο facebook από ένα ψεύτικο προφίλ, που εμφανιζόταν σαν δικό της. Ύστερα από έρευνα πολλών ημερών, η Διεύθυνση Ηλεκτρονικού Εγκλήματος ανακάλυψε πως ένοχος ήταν ένας συμμαθητής της, ο ας πούμε δεύτερος στην τάξη, ο οποίος ζήλευε τις επιδόσεις της! Πριν από 15 μέρες, μια ακόμα 15χρονη σε σχολείο της Αττικής έκανε απόπειρα αυτοκτονίας καταναλώνοντας χάπια, επειδή, όπως κατήγγειλε η οικογένειά της, είχε πέσει θύμα σχολικού εκφοβισμού. Οι συμμαθητές της την κορόιδευαν, της έκλεβαν το χαρτζιλίκι, τη χτυπούσαν και την έβριζαν. Η φράση «το bullying σκοτώνει» ακούγεται πομπώδης, βαριά, όμως η πραγματικότητα είναι ακόμα πιο δυσβάσταχτη: στις 3 Φεβρουαρίου του 2006, ο 11χρονος Άλεξ Μεσχισβίλι, δολοφονήθηκε σε κεντρική πλατεία της Βέροιας, από μια ομάδα «νταήδων» συνομηλίκων του. Μέχρι σήμερα, το πτώμα του δεν έχει βρεθεί.

Αυτά είναι τα γεγονότα. Η θεωρία πίσω απ’ αυτά λέει πως η άγρια, ζωώδης ανθρώπινη φύση, ο «νόμος του ισχυρού» και η κοινωνική κουλτούρα της βίας, υπήρξαν ανέκαθεν στο μέσον ενός μεγάλου debate ως προς το ποιος επινόησε τι: ο άνθρωπος το έγκλημα ή το ανάποδο; Προφανώς, οι εκδηλώσεις βίας δεν είναι μια terra incognita, όμως ο σχολικός εκφοβισμός είναι. Για την ακρίβεια, πρωτομελετήθηκε και «χαρτογραφήθηκε» το 1978 στο Πανεπιστήμιο του Bergen στη Νορβηγία από τον Σουηδό καθηγητή ψυχολογίας Dan Olweus, κι από τότε άρχισε να απασχολεί τα επιστημονικά περιοδικά.

Σύμφωνα με τον Olweus, σχολική βία και σχολικός εκφοβισμός παρατηρείται όταν «ένα παιδί εκτίθεται, κατ’ επανάληψη και σε διάρκεια χρόνου, σε αρνητικές πράξεις από ένα ή περισσότερα άτομα». Ως «αρνητική πράξη» ορίζεται εκείνη με την οποία «ένα άτομο προκαλεί εσκεμμένη βλάβη ή συναισθηματική δυσκολία σε άλλο άτομο, μέσω σωματικής επαφής, λεκτικά ή με άλλους τρόπους». Σήμερα γνωρίζουμε ότι αυτοί οι «άλλοι τρόποι» είναι ένας μεγάλος κατάλογος σκληρότητας, που περιλαμβάνει όλα όσα μπορούν να «εξοντώσουν» ένα μικρό παιδί: άσκηση φυσικής βίας, χτυπήματα, τσιμπήματα, δαγκωνιές, σπρωξίματα, εσκεμμένο ή συχνό αποκλεισμό από παρέες και ομαδικές δραστηριότητες, κοινωνική απομόνωση, σεξουαλική παρενόχληση, πειράγματα, παρατσούκλια, κοροϊδία, απειλές και εκβιασμό, βρισιές που αφορούν τη φυλή, την εθνικότητα, τη θρησκεία, την ταυτότητα αναπηρίας ή τη σεξουαλική ταυτότητα του θύματος, κλοπές ή/και ζημιές στα προσωπικά του αντικείμενα, διάδοση κακοηθών και ψευδών φημών. Στην παραπάνω λίστα, εσχάτως, προστέθηκε και το cyber bullying. Δηλαδή, μια «επαναλαμβανόμενη και εκ προθέσεων βλάβη που προκαλείται διαμέσου της χρήσης ηλεκτρονικών υπολογιστών, κινητών τηλεφώνων κι άλλων ηλεκτρονικών συσκευών». Πολλές, πολύ προσεκτικά επιλεγμένες λέξεις, που -βαλμένες στη σειρά- περιγράφουν το κοινό «νταηλίκι»…


ΕΝΑΣ ΣΤΟΥΣ ΔΕΚΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΙΝΑΙ ΘΥΜΑ BULLYING

Κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι o εκφοβισμός είναι και/ή ζήτημα αξιολόγησης.
Στο παρελθόν, όταν δύο παιδιά έρχονταν στα χέρια στο προαύλιο του σχολείου, οι μεγάλοι το θεωρούσαν συνήθως παιχνίδι, πείραγμα, μέρος του τελετουργικού μιας διαδικασίας ενηλικίωσης. Από πότε όμως το «πείραγμα» έγινε bullying;

«Τέτοιου είδους περιστατικά συνέβαιναν και στο παρελθόν, όμως δεν καταγράφονταν», εξηγεί ο κ. Στέφανος Αλεβίζος, ψυχολόγος από το Χαμόγελο του Παιδιού. «Τώρα πια όμως καταγράφονται, άρα μπορούμε να είμαστε πιο συγκεκριμένοι για ορισμένα πράγματα, εφόσον έχουμε στοιχεία. Και τα στοιχεία της δικής μας έρευνας δείχνουν πως, για παράδειγμα, το 10-15% των μαθητών, κυρίως αγόρια (ποσοστό που γίνεται 1 στα 3 παιδιά στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) βίωσε ή βιώνει ακόμα εκφοβισμό, είτε στο σχολείο είτε στο Διαδίκτυο».

Η ίδια έρευνα που πραγματοποίησε το Χαμόγελο του Παιδιού σε 16.227 μαθητές σε 6 χώρες της Ευρώπης κατέγραψε ακόμα πως 1 στους 2 μαθητές έχει γίνει μάρτυρας βίαιων περιστατικών, τα οποία ολοένα αυξάνονται στα σχολεία. Αντίστοιχα, το ποσοστό των θυτών ανέρχεται στο 5% του μαθητικού πληθυσμού, ενώ η αναλογία των εμπλεκομένων σε περιστατικά βίας, αγοριών και κοριτσιών είναι 3 προς 1 – σημειωτέον, τα αγόρια υπερτερούν σε περιστατικά σωματικής βίας, ενώ τα κορίτσια σε περιπτώσεις λεκτικής βίας.

Κατά τα άλλα, η μορφή που παίρνει συνήθως το bullying είναι η χρήση κοροϊδευτικών ονομάτων (60,69%), ακολουθούν τα σπρωξίματα, τα χτυπήματα (45,39%) και τα πειράγματα λόγω εξωτερικής εμφάνισης (36,3%). Ιδιαίτερα ανησυχητικό κρίνεται το γεγονός ότι το 14,26% των παιδιών που ερωτήθηκαν δήλωσε ότι έπεσε θύμα ανάρτησης εξευτελιστικών φωτογραφιών στο facebook και το 12,82% της διάδοσης παρόμοιων φωτογραφιών μέσω κινητού. Συνολικά –και αυτά είναι στοιχεία που προκαλούν κατάπληξη– η Ελλάδα βρίσκεται στην τέταρτη θέση στα περιστατικά σχολικού εκφοβισμού με ποσοστό 31,98% (σ.σ. πρώτη είναι η Λιθουανία με ποσοστό 51,65%, δεύτερη η Εσθονία με 50,20% και τρίτη η Βουλγαρία με 34,66%).

«Σε κάθε περίπτωση», εξηγεί ο κ.Αλεβίζος, «πρέπει να διακρίνουμε το bullying από το απλό πείραγμα ή τον τυχαίο καβγά δύο παιδιών σε μια σχολική αυλή. Αυτό που τα διακρίνει είναι η ένταση, η διάρκεια, η επανάληψη μιας κατάστασης και –κυρίως– η ανισορροπία δύναμης μεταξύ του παιδιού που εκφοβίζει και του παιδιού που εκφοβίζεται». Η κρίση, η αύξηση της φτώχειας και της εγκληματικότητας, η υπέρμετρη προβολή και ηρωοποίηση της βίας, οι ανισότητες, ο ρατσισμός, αλλά και η καταπιεστική φύση του σχολείου, η οικογενειακή αποξένωση, η έλλειψη ενδιαφέροντος από γονείς ή καθηγητές, είναι όλα παράγοντες που «ενοχοποιούνται» –άλλος περισσότερο και άλλος λιγότερο– για το σχολικό bullying. «Ό,τι συμβαίνει στον κόσμο των ενηλίκων επηρεάζει άμεσα τον κόσμο των παιδιών. Παλιά οι άνθρωποι στις γειτονιές δεν κλείδωναν τις πόρτες – και τότε υπήρχε βία, αλλά άλλου είδους. Σήμερα, ακόμα και στις «οικογενειακές» πολυκατοικίες οι άνθρωποι κλειδώνουν τις πόρτες τους. Αυτή η ανασφάλεια, η ένταση, η βία, η επιθετικότητα του ενήλικου κόσμου, μοιραία έχει ως αποδέκτες και τα παιδιά. Αλλάζει, βέβαια καθημερινά, εξελίσσεται, αλλάζουν τα χαρακτηριστικά της. Σήμερα, π.χ., μας απασχολεί η διαδικτυακή βία, που δεν υπήρχε παλιότερα. Από κει και πέρα, ένα παιδί που υφίσταται bullying στο σπίτι του –όχι απαραίτητα σωματική βία, αλλά ένα παιδί που υποτιμάται, που δεν νιώθει ασφάλεια στο περιβάλλον του κ.λπ.– υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να πέσει θύμα bullying ή να ασκήσει το ίδιο εκφοβισμό. Να επαναλάβει δηλαδή αυτό που βιώνει, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο», καταλήγει ο κ. Αλεβίζος.

Συνέχεια στη σελίδα 2

Δημοφιλέστερα άρθρα

  1. 10 φορές που η Kate Middleton φόρεσε Zara και εντυπωσίασε με το στιλ της 10 φορές που η Kate Middleton φόρεσε Zara και εντυπωσίασε με το στιλ της
  2. Angelina Jolie | Η ανάρτησή της λίγο πριν η κόρη της, Zahara, φύγει για σπουδές σε ένα ξεχωριστό κολέγιο Angelina Jolie | Η ανάρτησή της λίγο πριν η κόρη της, Zahara, φύγει για σπουδές σε ένα ξεχωριστό κολέγιο
  3. 5 στιλιστικοί συνδυασμοί που αξίζει να δημιουργήσεις φέτος το καλοκαίρι 5 στιλιστικοί συνδυασμοί που αξίζει να δημιουργήσεις φέτος το καλοκαίρι
  4. Russian manicure | Το αγαπημένο μανικιούρ της Αντιγόνης Κουλουκάκου είναι απόλυτα "clean" και φυσικό Russian manicure | Το αγαπημένο μανικιούρ της Αντιγόνης Κουλουκάκου είναι απόλυτα "clean" και φυσικό
  5. Θες να δείχνεις πιο νέα από την ηλικία σου; Κάνε ό,τι οι γυναίκες στην Κορέα Θες να δείχνεις πιο νέα από την ηλικία σου; Κάνε ό,τι οι γυναίκες στην Κορέα
  6. Ολόσωμα μαγιό και μπικίνι που θα επέλεγε μία ενημερωμένη fashionista από τη νέα συλλογή των H&M Ολόσωμα μαγιό και μπικίνι που θα επέλεγε μία ενημερωμένη fashionista από τη νέα συλλογή των H&M
  7. Επίδαυρος | Ποιοι γνωστοί Έλληνες παρακολούθησαν την πρεμιέρα της παράστασης "Αίας" Επίδαυρος | Ποιοι γνωστοί Έλληνες παρακολούθησαν την πρεμιέρα της παράστασης "Αίας"
  8. Πώς να παίρνεις ΠΑΝΤΑ τη σωστή απόφαση σε 4 βήματα Πώς να παίρνεις ΠΑΝΤΑ τη σωστή απόφαση σε 4 βήματα
  9. Πώς θα δημιουργήσεις ένα κομψό και άνετο travel look Πώς θα δημιουργήσεις ένα κομψό και άνετο travel look
  10. Μάρα Ζαχαρέα | Το beach look με ολόσωμο μαγιό στις διακοπές της στην Αστυπάλαια Μάρα Ζαχαρέα | Το beach look με ολόσωμο μαγιό στις διακοπές της στην Αστυπάλαια
  11. Η Βίκυ Καγια φόρεσε το little black dress με τον ολόσωστο τρόπο Η Βίκυ Καγια φόρεσε το little black dress με τον ολόσωστο τρόπο
  12. Pampas grass: Το εξωτικό φυτό που θα ανανεώσει τους χώρους του σπιτιού σου Pampas grass: Το εξωτικό φυτό που θα ανανεώσει τους χώρους του σπιτιού σου
  13. Τατιάνα Μπλάτνικ | Η άκρως καλοκαιρινή εμφάνιση με κιμονό Τατιάνα Μπλάτνικ | Η άκρως καλοκαιρινή εμφάνιση με κιμονό
  14. Τρεις διαφορετικοί τρόποι για να φορέσεις το παρεό στην παραλία Τρεις διαφορετικοί τρόποι για να φορέσεις το παρεό στην παραλία

Ιούλιος 2018

>