Κάποιες φορές το κενό και η σιωπή είναι ό,τι πιο γόνιμο μπορεί να υπάρξει ανάμεσα σε έναν άντρα και μια γυναίκα

Αυτό το ζευγάρι στο εστιατόριο. Ο άντρας και η γυναίκα. Που κάθονται απέναντι στο τραπέζι αμίλητοι. Τρώνε το φαγητό τους αργά, κάπως τελετουργικά, πίνουν το κρασί τους το ίδιο αργά (αυτό το ζευγάρι πίνει πάντα κρασί) και σχεδόν δεν ανταλλάζουν ούτε βλέμμα μεταξύ τους. Δεν βιάζονται να τελειώσουν το γεύμα τους, κι όταν τελειώσουν, απλώς πληρώνουν, σηκώνονται και αποχωρούν. Αμίλητοι, πάντα.
Όλες οι γυναίκες με τις οποίες έχω βρεθεί σε εστιατόρια (ακόμα και οι φίλες, ακόμα κι αυτές με τις οποίες βρεθήκαμε σε εστιατόριο στο πλαίσιο κάποιου επαγγελματικού ραντεβού) σχολιάζουν αυτό το ζευγάρι με τον ίδιο τρόπο. Και την ίδια αποφασιστικότητα: «Εγώ δεν θέλω να γίνω ποτέ έτσι». Το πρόβλημά τους, προφανώς, δεν έχει να κάνει με τους αργούς ρυθμούς του ζευγαριού. Τις ενοχλεί η σιωπή και τα κενά βλέμματα. Το κενό, στις δύο εκδοχές του, τη φωνητική και την οπτική.
 

Ο φόβος του καλλιτέχνη

Η λαϊκή Τέχνη είναι τίγκα στα μπιχλιμπίδια. Οι πίνακες, οι τοιχογραφίες, οι εικόνες, τα χαλιά, τα υφαντά, είναι ασφυκτικά γεμάτα με διακοσμητικά μοτίβα - συνήθως επαναλαμβανόμενα. Πλαισιώνουν το κυρίως θέμα και καλύπτουν το χώρο -το κενό- γύρω του. Ο λαϊκός καλλιτέχνης είναι ναϊφ, λειτουργεί βασιζόμενος καταρχάς στα ένστικτά του. Και φοβάται τους άδειους χώρους, το κενό. Το ένστικτό του τού υπαγορεύει να γεμίσει τον καμβά του, να εξαφανίσει το κενό κάτω από τις διακοσμητικές λεπτομέρειες.
Ανήκω σ’ αυτούς που έχουν σιγουρευτεί ότι η ζωή μιμείται την Τέχνη. Κι έχω αρχίσει να σιγουρεύομαι ότι ο φόβος του κενού είναι όντως κάπως ναϊφ. Είναι ένας πρωτογενής, ενστικτώδης φόβος. Και η αντίδρασή μας σ’ αυτόν είναι παρόμοια με την αντίδραση του λαϊκού αυτοδίδακτου καλλιτέχνη: μπαίνουμε στη διαδικασία να γεμίσουμε το κενό με οτιδήποτε, με ό,τι να 'ναι. Με κουτσομπολιό, με χιλιοειπωμένες κουβέντες, εφευρίσκοντας κοινές δραστηριότητες, στην ανάγκη (και στο εστιατόριο) με ατέλειωτες αναλύσεις για το βαθμό ψησίματος της μπριζόλας και το βαθμό οξύτητας του ντρέσινγκ της σαλάτας. Γεμίζουμε το κάδρο της σχέσης μας με μπιχλιμπίδια, με διακοσμητικά μοτίβα.

Ιούλιος 2018

>