Η Μαρία Γιαχαλή, μια σύγχρονη εκπαιδευτικός και επιχειρηματίας μιλά για το όραμα, τις προκλήσεις και τη δύναμη της μάθησης.
Υπάρχουν άνθρωποι που επιλέγουν ένα επάγγελμα. Και υπάρχουν κι εκείνοι που μοιάζουν να έχουν γεννηθεί για αυτό. Στην περίπτωση της Μαρίας Γιαχαλή, η εκπαίδευση πέρα από μια επαγγελματική διαδρομή είναι και μια προσωπική αποστολή. Με σπουδές στην Αγγλική Φιλολογία και πολυετή εμπειρία στη διδασκαλία, η ίδια δημιούργησε το δικό της Κέντρο Ξένων Γλωσσών σε μια γειτονιά που γνωρίζει καλά, εκεί όπου μεγάλωσε και όπου επέλεξε συνειδητά να επενδύσει το όραμά της για την εκπαίδευση. Ένα σχολείο που χτίστηκε ως κοινότητα. Ένας χώρος μάθησης όπου η επιτυχία δεν μετριέται μόνο με πτυχία και εξετάσεις, αλλά με αυτοπεποίθηση, αξίες και όνειρα που γεννιούνται μέσα στην τάξη.
Σήμερα, σε μια εποχή όπου οι γυναίκες διεκδικούν ολοένα και περισσότερο χώρο στην επιχειρηματικότητα, η Μαρία Γιαχαλή αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της γυναίκας που κατάφερε να ισορροπήσει πολλούς ρόλους ταυτόχρονα: εκπαιδευτικός, επιχειρηματίας, μητέρα, μέντορας. Με επιμονή, συνέπεια και πίστη στους ανθρώπους γύρω της, κατάφερε να δημιουργήσει μια αναγνωρίσιμη εκπαιδευτική ταυτότητα, αποδεικνύοντας ότι η επιχειρηματικότητα μπορεί να συνυπάρχει με την προσφορά.
Σε αυτή τη συζήτηση μιλάει ανοιχτά για την εκπαίδευση τώρα, για τους φόβους της για τη νέα γενιά, την πορεία της στη δημιουργία της δικής της επιχείρησης, για τις αξίες που καθοδηγούν τη διδασκαλία της αλλά και για τα σχολεία του μέλλοντος. Γιατί τελικά, πίσω από κάθε επιτυχημένο σχολείο, υπάρχει πάντα ένας άνθρωπος που πιστεύει ότι η γνώση μπορεί να αλλάξει ζωές.
Τι χρειάζονται σήμερα τα παιδιά περισσότερο — γνώσεις ή ανθεκτικότητα;
Τα παιδιά σήμερα χρειάζονται ένα ισορροπημένο μίγμα γνώσεων και ανθεκτικότητας για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις του σύγχρονου κόσμου. Αν έπρεπε ωστόσο να διαλέξω προς ποια μεριά να γέρνει η ζυγαριά, θα διάλεγα την ανθεκτικότητα! Αδιαμφισβήτητα οι γνώσεις είναι απαραίτητες για να κατανοήσουν τον κόσμο γύρω τους, να αναπτύξουν δεξιότητες και να χτίσουν μια σταθερή βάση για το μέλλον τους. Και ενώ η γνώση μπορεί να αποκτηθεί, σίγουρα όμως πρέπει να αναβαθμίζεται συνεχώς για να είναι συμβατή με την εξέλιξη των πραγμάτων. Ενώ η ανθεκτικότητα, η οποία τους διδάσκει να μαθαίνουν από τα λάθη, να αντιμετωπίζουν την αποτυχία και να αναπτύσσουν μια θετική στάση ζωής, δεν χρειάζεται αναβάθμιση. Είναι μια παντοτινή αρετή.
Τι σε φοβίζει περισσότερο για τη νέα γενιά;
Δυστυχώς η νέα γενιά αντιμετωπίζει πάρα πολλές πιέσεις και προσδοκίες, που μπορεί να επηρεάσουν την ψυχική τους υγεία και την ευτυχία τους. Η πίεση για επιτυχία, η ανάγκη για likes στα socialmedia, και ο έντονος ανταγωνισμός μπορεί να τους κάνει να χάσουν την επαφή με τον εαυτό τους , την επαφή με τα αληθινά κριτήρια - εφόσον κόσμος έχει γεμίσει από κάθε είδους ‘φίλτρα’ ψευτιάς και να αγνοήσουν τα πραγματικά τους πάθη. Η υπερβολική χρήση της τεχνολογίας και η έλλειψη επαφής με τη φύση και τους άλλους ανθρώπους με ανησυχεί επίσης. Φοβάμαι ότι μπορεί να μην έχουν την ευκαιρία να αναπτύξουν τις δεξιότητες και την ανθεκτικότητα που χρειάζονται για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της ζωής. Αλλά, από την άλλη πλευρά, βλέπω επίσης πολλά θετικά σημάδια! Η νέα γενιά είναι πιο συνειδητοποιημένη, πιο ανοιχτή και πιο πρόθυμη να κάνει αλλαγή στον κόσμο. Ρίχνω το φταίξιμο σε εμάς τους γονείς που δεν έχουμε βάλει όρια ούτε στο πόσα τους δίνουμε ούτε στα πόσα απαιτούμε από αυτά.
Ποιο είναι το μεγαλύτερο λάθος που κάνουμε ως κοινωνία απέναντι στα παιδιά;
Νομίζω ότι το μεγαλύτερο λάθος που κάνουμε ως κοινωνία απέναντι στα παιδιά είναι ότι τους δίνουμε έτοιμες τις απαντήσεις και δεν τους αφήνουμε να βιώσουν την αποτυχία και την αυτονομία. Ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι δουλεύουμε τόσες πολλές ώρες και προσπαθούμε να ισοσταθμίσουμε τις ώρες που μας στερούνται με τα υλικά αγαθά που τους προσφέρουμε. - Συχνά, προσπαθούμε να προστατεύσουμε τα παιδιά από κάθε είδους δυσκολία ή πόνο, με αποτέλεσμα να μην αναπτύσσουν την ανθεκτικότητα και την προσαρμοστικότητα να αντιμετωπίσουν κάθε πρόκληση. Δεν τους δίνουμε την ευκαιρία να πειραματιστούν, να κάνουν λάθη και να μάθουν μέσα από αυτά. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη αυτοπεποίθησης, φόβο για την αποτυχία και δυσκολία στην αντιμετώπιση των προβλημάτων. Αντίθετα, αν τους δώσουμε την ευκαιρία να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες, να κάνουν λάθη και να μάθουν από αυτά, θα τους βοηθήσουμε να αναπτύξουν την αυτονομία, την αυτοπεποίθηση και την ικανότητα να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις της ζωής.
Πιστεύεις ότι ένας καλός δάσκαλος μπορεί να είναι και καλός μάνατζερ;
Η απάντηση είναι... όχι απαραίτητα! Ένας καλός δάσκαλος έχει την ικανότητα ή μάλλον… οφείλει να έχει την ικανότητα να μεταδίδει γνώσεις, να εμπνέει και να υποστηρίζει τους μαθητές του. Ένας καλός μάνατζερ, από την άλλη πλευρά, χρειάζεται να έχει δεξιότητες όπως η ηγεσία, η οργάνωση, η λήψη αποφάσεων και η διαχείριση ομάδας. Όμως, υπάρχουν πολλές δεξιότητες που ένας καλός δάσκαλος μπορεί να μεταφέρει στον ρόλο του μάνατζερ, όπως:
- Η ικανότητα να επικοινωνεί αποτελεσματικά με τους άλλους
- Η υπομονή και η ικανότητα να αντιμετωπίζει τις διαφορετικές ανάγκες των ατόμων
- Η ικανότητα να προσαρμόζεται σε νέες καταστάσεις και να βρίσκει λύσεις
Έτσι, αν και δεν είναι απαραίτητο, ένας καλός δάσκαλος μπορεί να έχει τις βάσεις για να γίνει καλός μάνατζερ, αρκεί να αναπτύξει τις απαραίτητες δεξιότητες. Αν με ρωτάτε προσωπικά, με την πάροδο του χρόνου, θέλοντας να κρατήσω το σχολείο μου όρθιο μέσα από όλες τις κρίσεις που έχει αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα τα τελευταία 15 χρόνια, αναγκάστηκα και θέλησα ταυτόχρονα, να γίνω και καλή μάνατζερ.
Πότε κατάλαβες ότι δεν ήθελες απλώς να διδάσκεις, αλλά να δημιουργήσεις κάτι δικό σου;
Με το χέρι στην καρδιά, αυτό που θέλω είναι να διδάσκω. Να είμαι σε μια αίθουσα και να μοιράζομαι όλο μου το είναι με τα παιδιά. Γι' αυτό και θα με βρείτε μόνο μέσα στην αίθουσα μου, ακόμα και στο διάλειμμα μου που προτιμώ να το αφιερώνω στα παιδιά. Το να είμαι στον δικό μου χώρο μου δίνει την ελευθερία να κάνω τα πράγματα όπως τα είχα φανταστεί. Μισώ την αυστηρότητα και τα καλούπια. Δημιούργησα τον δικό μου χώρο όταν κατάλαβα πως τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα όταν τα αγαπάς και τους το δείχνεις έμπρακτα. Πώς; Αφήνοντας τα ελεύθερα να δείξουν τις αρετές τους. Μέσα από παιχνίδια, δράσεις, εκδρομές, αφηγήσεις, παρουσιάσεις. Ενα Κέντρο Ξένων Γλωσσών που ο προορισμός είναι το παιδί και η διδασκαλία, απλά το όχημα!
Τι σημαίνει για εσένα "επιτυχία" σήμερα;
Για έναν ισορροπημένο άνθρωπο, η επιτυχία σήμερα σημαίνει κάτι περισσότερο από απλά υλική ευημερία ή επαγγελματική καταξίωση. Η επιτυχία σημαίνει να έχεις μια αίσθηση σκοπού και νοήματος στη ζωή σου. Το να ξέρω πως έχω επηρεάσει θετικά τόσα παιδιά που πέρασαν από την τάξη μου, μου δίνει φτερά στην ψυχή μου. Να έχεις καλές σχέσεις με τους ανθρώπους γύρω σου - φίλους, οικογένεια, συνάδελφους. Να φροντίζεις την ψυχική και σωματική σου υγεία. Να συνεχίζεις να μαθαίνεις και να αναπτύσσεσαι ως άτομο. Δεν μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου να σταματά να μαθαίνει. Λατρεύω το διάβασμα και θεωρώ τον εαυτό μου μια διαρκή μαθήτρια. Ένα έργο εν εξελίξει. Να συνεισφέρεις στην κοινωνία και να κάνεις τη διαφορά. Αυτόν θεωρώ τον πρωτεύοντα σκοπό της ζωής μου.. να προσφέρω. Η επιτυχία είναι ένα ταξίδι, όχι ένας προορισμός. Είναι να ζεις μια ζωή που είναι αληθινή σε σένα και να βρίσκει χαρά και νόημα σε αυτό που κάνεις. Τελειώνοντας θα πω ότι μια επιτυχημένη ημέρα για μένα είναι όταν μπορώ να κοιμηθώ ήρεμη το βράδυ.
Τι δεν θα διαπραγματευόσουν ποτέ — ούτε ως δασκάλα ούτε ως επιχειρηματίας;
Η αγάπη μου για τα παιδιά είναι αδιαπραγμάτευτη. Είναι η κόκκινη μου γραμμή. Δεν θα τιμωρήσω, δεν θα μαλώσω, δεν θα φωνάξω. Θα κερδίσω τον σεβασμό τους, δείχνοντας τους το δικό μου σεβασμό προς αυτά. Δεν θα επιδιώξω την άριστη εικόνα του σχολείου μου, με άριστα αποτελέσματα στις εξετάσεις, στέλνοντας μαθητές να δώσουν κάποια πιστοποίηση που δεν θέλουν. Δεν θα ικανοποιήσω τον κάθε γονέα που ίσως θελήσει να βάλω το παιδί του να γράψει κάτι 10 φορές για να το μάθει. Εχω άλλη φιλοσοφία. Και δεν την διαπραγματεύομαι. Τα παιδιά γέννιουνται άριστα και υπέροχα σε όλα. Εμείς είμαστε υπαίτιοι για το πόσο αλλάζουν. Εγώ δεν θέλω να αλλάζει κανένα παιδί. Θέλω να κρατάει την αυθεντική του φύση.
Ποια δεξιότητα έμαθες ως επιχειρηματίας που δεν σου δίδαξε το πανεπιστήμιο;
Θα μου επιτρέψετε να αναφέρω δύο σημαντικές δεξιότητες για εμένα. Η πιο σημαντική για εμένα είναι να μάθεις να αγαπάς τον συνάνθρωπο σου τόσο πολύ που να βάζεις πάντα τον εαυτό σου δεύτερο. Να θες να προσφέρεις ανιδιοτελώς, ή έστω μέχρι εκεί που αντέχεις εκ των πραγμάτων και των συνθηκών της ζωής. Να μπαίνεις στην θέση του άλλου και να πονάς μαζί του, αλλά κυρίως, να χαίρεσαι μαζί του. Και έπειτα θα προσθέσω την προσαρμοστικότητα (η ευελιξία). Ο ρυθμός της ζωής μας έχει αλλάξει δραματικά τα τελευταία 4 χρόνια με την εισβολή της AI. Πρέπει να είμαστε ικανοί να ανταπεξέλθουμε, να μάθουμε, να αποφασίσουμε , να διαγράψουμε και να προσθέσουμε ό,τι χρειάζεται για να μπορούμε να συμβαδίσουμε με τις τεράστιες απαιτήσεις της νέας πραγματικότητας. Αν και θα έπρεπε να με τρομάζει κάτι τέτοιο, παραδέχομαι πως το βρίσκω πολύ προκλητικό και αναζωογονητικό γιατί βρίσκομαι σε μια διαρκή βελτίωση τεστάροντας τις αντοχές μου και την ψυχραιμία μου.
Πιστεύεις ότι μια γυναίκα επιχειρηματίας στην Ελλάδα πρέπει να αποδείξει περισσότερα;
Θεωρώ την Ελλάδα μια πολύ δημοκρατική χώρα. Δεν θεωρώ πως μια γυναίκα επιχειρηματίας αντιμετωπίζεται με χαμηλότερα κριτήρια από ότι ένας άντρας επιχειρηματίας. Ωστόσο, σίγουρα πρέπει να αποδείξεις πως είσαι άξιος για την θέση που έχεις, ανεξαρτήτως φύλου. Αυτό ίσως να είναι πιο δύσκολο για μια γυναίκα πρακτικά διότι πιστεύω πως έχει μεγαλύτερο δέσιμο με τα παιδιά της. Συνεπώς της αντιστοιχούν περισσότερες ευθύνες και αρμοδιότητες όσον αφορά τα παιδιά της.
Πιστεύεις ότι οι γυναίκες επιχειρηματίες λειτουργούν διαφορετικά; Υπάρχει "γυναικείο" μοντέλο διοίκησης;
Οι γυναίκες και οι άντρες έχουν διαφορετικούς τρόπους σκέψης, που μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο που λειτουργούν ως επιχειρηματίες. - Μερικές έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες επιχειρηματίες τείνουν να είναι πιο συνεργατικές, πιο προσεκτικές και πιο επικεντρωμένες στις σχέσεις, ενώ οι άντρες μπορεί να είναι πιο ανταγωνιστικοί και επικεντρωμένοι στο αποτέλεσμα. Όμως, είναι σημαντικό να μην γενικεύουμε! Κάθε άνθρωπος, ανεξαρτήτως φύλου, έχει τη δική του μοναδική προσωπικότητα, εμπειρία και τρόπο λειτουργίας. Η ποικιλία στις επιχειρηματικές θέσεις μπορεί να είναι ένα πλεονέκτημα! Οι επιχειρήσεις που έχουν μια ισορροπημένη ομάδα με διαφορετικές προοπτικές και τρόπους σκέψης μπορεί να είναι πιο καινοτόμες και επιτυχημένες. Αν με ρωτάτε για το σχολείο μου, έχουμε και άντρες και γυναίκες δασκάλους που αγαπάνε το ίδιο τα παιδιά. Αν έπρεπε να κρίνω ποιος είναι καλύτερος δάσκαλος θα σας απαντούσα αυτός που νοιάζεται για τους μαθητές μας... και εδώ είμαι τυχερή. Νοιάζονται όλοι πολύ. Άντρες και γυναίκες το ίδιο.
Πώς φαντάζεσαι το σχολείο του μέλλοντος;
Αυτή λοιπόν παραδέχομαι πως είναι η αγαπημένη μου ερώτηση. Αν μπορούσα να φτιάξω ένα σχολείο όπως το έχω φανταστεί, τότε αυτό θα ήταν γεμάτο παιχνίδια, φώτα, τεράστια προαύλια (εσωτερικά και εξωτερικά), με τσουλήθρες από όροφο σε όροφο (στυλ πυροσβεστών σε ώρα ανάγκης), με δεντρόσπιτο, με τεράστιες βιβλιοθήκες, με κρυφές φωλιές ηρεμίας και ανάγνωσης. Με άμεση σύνδεση με το περιβάλλον. Με δικό του κήπο όπου τα παιδιά θα μπορούν να φυτεύουν ό,τι επιθυμούν. Αν με ρωτήσετε αν θα ήθελα να έχει τεχνολογία, θα πω κατηγορηματικά όχι. Θα ήθελα τα παιδιά να μαθαίνουν μέσα από τον πιο φυσικό τρόπο που υπάρχει. Με παιχνίδι, συνεργασία, αλληλεπίδραση.
Ποιο είναι το επόμενο επιχειρηματικό σου όνειρο;
Σίγουρα έχω σχέδια για το κοντινό μου αλλά και για το λίγο πιο μακρινό μου μέλλον. Αυτό που μπορώ να μοιραστώ μαζί σας είναι πως θέλω να φτιάξω ένα τέτοιο σχολείο όπως αυτό που σας περιέγραψα. Το σχολείο μου είναι επίσης πολύ όμορφο και διαθέτει πολλά από αυτά τα χαρακτηριστικά. Εύχομαι να καταφέρω να φτιάξω και τα υπόλοιπα και άλλα τόσα.
Ευχαριστούμε για την συζήτηση την Μαρία Γιαχαλή, ιδιοκτήτρια του Κέντρου Ξένων Γλωσσών "Μαρία Γιαχαλή".
