Φωτογραφία: NDP Photo Agency
Ο Αλέξης Σταμάτης είχε μιλήσει με αφοπλιστική ειλικρίνεια για την παιδική ηλικία, το παρελθόν, τον αλκοολισμό και την ανάγκη του να γράφει.
Ο Αλέξης Σταμάτης έγραψε για τις περιοχές της ανθρώπινης εμπειρίας που συχνά μένουν χωρίς εύκολες απαντήσεις. Η μνήμη, το τραύμα, η μοναξιά, η εξάρτηση και η σκοτεινή πλευρά του ανθρώπου επέστρεφαν στο έργο του ξανά και ξανά, ενώ στις συνεντεύξεις του συνέχιζε να μιλά για όλα αυτά, χωρίς όμως την προστατευτική απόσταση της μυθοπλασίας.
Ο συγγραφέας, που έφυγε σήμερα από τη ζωή, έπειτα από μάχη με σπάνια ασθένεια του αίματος, είχε αναφερθεί ανοιχτά στη δύσκολη παιδική του ηλικία, στην ανασφάλεια της εφηβείας, στον αλκοολισμό που παραλίγο να του στοιχίσει τη ζωή και στη λογοτεχνία που υπήρξε από πολύ νωρίς το προσωπικό του καταφύγιο.
Για το παρελθόν
Όταν ρωτήθηκε εάν η επιστροφή στο παρελθόν πονάει ή λυτρώνει, ο Αλέξης Σταμάτης παρομοίασε το παρελθόν με ένα αρχαίο αρχείο, γεμάτο αποσκευές μνήμης που περιμένουν να ανασκαφούν.
"Δεν είναι μια εύκολη αποστολή, αλλά μια περιπέτεια που αξίζει να ζήσεις. Στα στρώματα και τα υποστρώματα του παρελθόντος, βρίσκονται όχι μόνο οι προσωπικές στιγμές, αλλά και οι κρυμμένες αλήθειες", είχε πει στον Διονύση Μαρίνο και στο bookpress.gr. Για εκείνον, το να έρθεις αντιμέτωπος με το παρελθόν απαιτούσε τόλμη και εξελισσόταν σε μια διαρκή συνομιλία με τον εαυτό, το περιβάλλον και τις σχέσεις που διαμόρφωσαν τη ζωή του καθενός.
Για τη δύσκολη παιδική ηλικία
Σε συνέντευξή του στη Μαριαλένα Σπυροπούλου για την Καθημερινή, είχε μιλήσει ανοιχτά για τα παιδικά του χρόνια και τον χωρισμό των γονιών του.
"Μεγάλωσα μέχρι τα 3 μου με τη μητέρα μου, από τα 3 ώς τα 13 έμεινα με τον πατέρα μου και μετά τα 13 ώς τα 18 ξανά με τη μητέρα μου και μετά μόνος μου", είχε εξομολογηθεί. Μέσα του αισθανόταν ότι οι μεγάλοι είχαν άδικο και αποφάσισε να διαμορφώσει μόνος την αγωγή του μέσα από τα βιβλία. Οι μεγάλες βιβλιοθήκες των φιλότεχνων γονιών του τού επέτρεψαν να οικειοποιηθεί λογοτεχνικούς ήρωες και να βρει ανάμεσά τους τη συντροφιά που αναζητούσε.
Για τις δύσκολες όψεις του εαυτού του
Η αναζήτηση ισορροπίας στην εφηβεία τού δημιούργησε, όπως παραδεχόταν, μεγάλες ανασφάλειες και ατολμία. Στα χρόνια του γυμνασίου, μαζί με την ταύτισή του με τους "καταραμένους" λογοτεχνικούς ήρωες, εμφανίστηκε και το αλκοόλ.
"Κανένας δεν είχε πάρει είδηση ότι είχα γίνει βαριά αλκοολικός", είχε πει στην ίδια συνέντευξη. Η εξάρτησή του διογκώθηκε κατά την παραμονή του στην Αγγλία, ενώ ο ίδιος εξακολουθούσε να είναι λειτουργικός και να εργάζεται. Έφτασε, όπως αποκάλυψε, κοντά στον θάνατο. Η θεραπεία άρχισε όταν αποδέχθηκε το πρόβλημα και ξεκίνησε ψυχανάλυση.
Για τη σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης φύσης
Μιλώντας στη Χαριτίνη Μαλισσόβα για το diastixo.gr, ο Αλέξης Σταμάτης υποστήριζε ότι όλοι κρύβουμε μέσα μας ένα καταστροφικό alter ego.
"Η ανθρώπινη φύση έχει κάτι τερατώδες μέσα της", είχε αναφέρει. Πίστευε ότι η αναγνώριση του κακού που εμπεριέχει ο άνθρωπος αποτελεί τον μοναδικό τρόπο να το ελέγξει. Η αποδοχή του "ένδον δηλητηρίου", όπως το αποκαλούσε, μπορούσε να βοηθήσει τον άνθρωπο να τιθασεύσει το θηρίο που το γεννά.
Για τη γραφή και την έμπνευση
Η συγγραφή δεν υπήρξε για εκείνον μια συνήθεια που μπορούσε να εγκαταλείψει. "Γιατί δεν μπορώ να μη γράφω. Είναι σαν ένα ρεύμα που, αν δεν του δώσεις διέξοδο, σε καίει από μέσα", είχε πει στην Κατερίνα Λιάτζου για το literature.gr.
Η έμπνευση μπορούσε να έρθει από μια κουβέντα στον δρόμο, ένα βλέμμα στο μετρό ή ένα παιδί που κοιτάζει χωρίς να μιλά. Η λογοτεχνία τον είχε συντροφεύσει από τα δύσκολα παιδικά χρόνια και παρέμεινε μέχρι το τέλος ο τρόπος του να οργανώνει όσα έμοιαζαν αβάσταχτα.
