Φωτογραφία: Γιάννης Τσάκαλος
Η UNESCO αναγνώρισε ομόφωνα την ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου ως φυσικό και πολιτιστικό αγαθό εξαιρετικής οικουμενικής αξίας.
Στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO εντάχθηκε η ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου, έπειτα από ομόφωνη απόφαση της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Η ιστορική απόφαση ελήφθη κατά την 48η Σύνοδο της Επιτροπής, η οποία πραγματοποιείται στο Busan της Νότιας Κορέας από τις 19 έως τις 29 Ιουλίου. Ο Όλυμπος αναγνωρίστηκε ως μικτό αγαθό, καθώς διαθέτει ταυτόχρονα εξαιρετική φυσική και πολιτιστική αξία.
Η συγκεκριμένη κατηγορία θεωρείται μία από τις πιο απαιτητικές της UNESCO, αφού η ένταξη προϋποθέτει πλήρη τεκμηρίωση τόσο των φυσικών χαρακτηριστικών ενός τόπου όσο και της σημασίας του για τον πολιτισμό και την ιστορία της ανθρωπότητας.
Η απόφαση ολοκληρώνει μια προσπάθεια δώδεκα ετών, η οποία άρχισε το 2014 με την υποβολή της ελληνικής υποψηφιότητας. Με την προσθήκη του Ολύμπου, η Ελλάδα διαθέτει πλέον 21 τοποθεσίες στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς και τρία μικτά αγαθά.
Διαβάστε Επίσης
Η φυσική αξία του υψηλότερου βουνού της Ελλάδας
Ο Όλυμπος βρίσκεται στα όρια της Μακεδονίας και της Θεσσαλίας, ανάμεσα στην Πιερία και τη Λάρισα. Η υψηλότερη κορυφή του, ο Μύτικας, φτάνει τα 2.918 μέτρα.
Η μικρή απόστασή του από τη θάλασσα, σε συνδυασμό με την απότομη υψομετρική διαφορά, δημιουργεί ένα ιδιαίτερο μικροκλίμα. Το αποτέλεσμα είναι μια σπάνια ποικιλομορφία στο ανάγλυφο, στη βλάστηση και στις κλιματικές συνθήκες.
Στην ευρύτερη περιοχή έχουν καταγραφεί περίπου 1.700 είδη και υποείδη φυτών, αριθμός που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τέταρτο της ελληνικής χλωρίδας. Ανάμεσά τους βρίσκονται ενδημικά φυτά, τα οποία δεν συναντώνται σε κανένα άλλο σημείο του κόσμου, καθώς και σπάνια και απειλούμενα είδη.
Ο ορεινός όγκος φιλοξενεί επίσης περισσότερα από 100 είδη πουλιών, περίπου 30 είδη θηλαστικών και δεκάδες είδη ερπετών και αμφιβίων. Στην πανίδα του περιλαμβάνεται και το βαλκανικό αγριόγιδο, ένα από τα χαρακτηριστικότερα ζώα των υψηλών περιοχών του βουνού.
Το τοπίο διαμορφώνεται από ασβεστολιθικούς γκρεμούς, βαθιά φαράγγια, καρστικές κοιλότητες και απότομες κορυφογραμμές. Ξεχωρίζουν το σύμπλεγμα Μύτικα και Στεφανιού, καθώς και το φαράγγι του Ενιπέα.
Ο Όλυμπος ήταν η πρώτη περιοχή της Ελλάδας που τέθηκε υπό ειδικό καθεστώς προστασίας, όταν ανακηρύχθηκε Εθνικός Δρυμός το 1938, ενώ το 1981 εντάχθηκε στο παγκόσμιο δίκτυο Αποθεμάτων Βιόσφαιρας της UNESCO.
Διαβάστε Επίσης
Από τον Όμηρο και τον Ησίοδο στην παγκόσμια αναγνώριση
Η πολιτιστική αξία του Ολύμπου συνδέεται άμεσα με την ελληνική μυθολογία. Οι αρχαίοι Έλληνες τοποθέτησαν στις κορυφές του την κατοικία του Δία και των δώδεκα θεών, καθώς και των Μουσών και των Χαρίτων.
Μέσα από τα έργα του Ομήρου και του Ησίοδου, το βουνό εξελίχθηκε σε κεντρικό σημείο αναφοράς για την ελληνική και τη ρωμαϊκή αρχαιότητα. Η εικόνα του πέρασε στη λογοτεχνία, στην τέχνη και στη συλλογική μνήμη, καθιστώντας τον Όλυμπο ένα από τα διαχρονικότερα σύμβολα του ελληνικού πολιτισμού.
Στην ευρύτερη περιοχή διατηρούνται επίσης αρχαία μονοπάτια, υπαίθριοι τόποι λατρείας, καθώς και βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία που μαρτυρούν τη συνεχή ανθρώπινη παρουσία για περισσότερα από 3.000 χρόνια.
Η ένταξη στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς συνοδεύεται από αυξημένες υποχρεώσεις για την προστασία και τη διαχείριση της περιοχής. Η διεθνής αναγνώριση αναμένεται να ενισχύσει το ενδιαφέρον των επισκεπτών, καθιστώντας αναγκαία την προστασία του ευαίσθητου οικοσυστήματος από την υπερβολική τουριστική πίεση και τις ανθρώπινες παρεμβάσεις.
