Φωτογραφία: Andrew Toth/Getty Images/ Ideal Images
Η θρυλική Yayoi Kusama έφυγε από τη ζωή στα 97 της, αφήνοντας πίσω μια μοναδική κληρονομιά στην τέχνη, τη μόδα και την pop culture.
Η θρυλική avant garde καλλιτέχνιδα Yayoi Kusama έφυγε από την ζωή στα 97 της την Παρασκευή 14 Αυγούστου, σύμφωνα με ανακοίνωση της εταιρείας της.
Η καλλιτέχνιδα που έγινε παγκόσμιο πολιτιστικό icon τις 2 τελευταίες 10ετιες της ζωής για την γλυπτική της και τα εντυπωσιακά installations της, είχε πλέον γίνει σύμβολο με την εμβληματική κόκκινη καρέ περούκα της και τα έντονα και ξεχωριστά πουά σύνολα της.
Η Kusama ζούσε τα τελευταία χρόνια της ζωής της οικειοθελώς σε ψυχιατρική μονάδα στο Τόκιο, όπου και άφησε και την τελευταία της πνοή.
"Συνέχιζε να ζωγραφίζει μέχρι και τις τελευταίες ημέρες της", ανέφερε η ανακοίνωση της εταιρείας της γνωστοποιώντας έτσι ότι η αγάπη της για την τέχνη ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της προσωπικότητας της.
Η ζωή και το έργο μιας avant-garde θρύλου
Η Kusama προσπαθούσε για δεκαετίες να βγάλει το έργο της στην επιφάνεια, αντιμετωπίζοντας πολλές δυσκολίες καθώς βρισκόταν στην ανδροκρατούμενη καλλιτεχνική σκηνή της Νέας Υόρκης του 1960.
Το 1956, το έργο της "infinity mirror room", στο οποίο καθρέφτες και φωτισμός δημιουργουσαν πολλαπλούς διαδρόμους, προσέλκυσε εκατομμύρια επισκέπτες. Στη συνέχεια τη σκυτάλη πήραν τα πουά έργα της και εκείνα με τις κολοκύθες, τα οποία μέχρι και σήμερα την έκαναν παγκοσμίως αναγνωρισμένη.

Όμως, το γεγονός ότι πολλοί άνδρες συνάδελφοι της εξέθεσαν τα έργα τους σε πολύ μεγαλύτερες γκαλερί, τα οποία ήταν είτε αντίγραφα είτε "εμπνευσμένα" από την δουλειά της την έκαναν να εγκαταλείψει την Νέα Υόρκη και να εγκατασταθεί οικειοθελώς σε ένα ψυχιατρείο στην Ιαπωνία.
Κατά την διάρκεια των δεκαετιών 70 και 80 η Kusama ανέπτυξε μια σειρά από σκουρόχρωμα κολάζ στα οποία αναδείκνυε τον φυσικό κύκλο της ζωής. Μετέπειτα, η ίδια έγινε η πρώτη καλλιτέχνιδα της Ιαπωνίας που εκπροσώπησε την χώρα στην Biennale της Βενετίας το 1993. Εκεί, όπου 27 χρόνια αργότερα η ίδια απρόσκλητη αποφάσισε να εκθέσει 1.500 μπάλες φτιαγμένες από καθρέφτες στο έδαφος της γκαλερί.
Λίγα χρόνια αργότερα, το 2001 τιμήθηκε με το βραβείο Asahi, το ποιο αναγνώρισε την τεράστια καλλιτεχνική και πολιτισμική της επιρροή στην Ιαπωνία.
Το 2022 μάλιστα έγινε μια εκ των πιο ακριβοπληρωμένων καλλιτέχνιδων στον κόσμο αφού ένα έργο της πωλήθηκε σε δημοπρασία έναντι του ποσού των 10.5 εκατομμυρίων δολαρίων (8.580.000 ευρώ).
Τα έργα της έχουν εκτεθεί σε κάποια από τα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου και όχι μόνο, αφού έχουν κοσμήσει και κάποιες από τις μεγαλύτερες μητροπόλεις του κόσμου.
Οι παραισθήσεις που έγιναν τέχνη
Η μεγαλύτερη πηγή έμπνευσης της σύμφωνα με την αυτοβιογραφία ήταν οι παραισθήσεις που βίωνε.
"Μια μέρα, αφού είδα ένα τραπεζομάντηλο με σχέδιο από κόκκινα λουλούδια πάνω σε ένα γραφείο, είδα το ίδιο σχέδιο με τα κόκκινα λουλούδια να απλώνεται σε όλο το ταβάνι, τα παράθυρα και τις κολόνες. Γέμισε ολόκληρο το δωμάτιο και κάλυψε το σώμα μου", έγραψε στην αυτοβιογραφία της.
Η Kusama και η avant-garde μόδα
Η Kusama έγινε επίσης μια από τις πιο γνωστές avant garde σχεδιάστριες μόδας μέσω της εταιρείας της Kusama fashion company.
Για εκείνη, ωστόσο, η μόδα αποτελεί ακόμη ένα μέσο έκφρασης που τη βοηθά να αποτυπώσει, όπως λέει, το άπειρο καλύπτοντας χώρο, αντικείμενα, ρούχα και σώματα με επαναλαμβανόμενα μοτίβα, όπως το πουά, που αποτελεί το σήμα κατατεθέν της.

Το 1968, ενώ βρισκόταν ακόμη στη Νέα Υόρκη, η Kusama ίδρυσε το fashion brand Kusama Fashion Company Ltd με avant garde δημιουργίες και corner στο πολυκατάστημα Bloomingdale’s. Το 2006 ο Marc Jacobs, ως επικεφαλής της Louis Vuitton, την επισκέφθηκε στο στούντιό της με μια σειρά από ρούχα και αξεσουάρ και της ζήτησε να τα "πειράξει".
Έξι χρόνια μετά τα προϊόντα αυτά διατέθηκαν προς πώληση σε ένα pop-up κατάστημα στο SoHo (επίσης καλυμμένο με τα διάσημα πουά της). Η συνεργασία του οίκου με τη "γιαγιά της σύγχρονης τέχνης" επαναλήφθηκε το 2023 με τη δημιουργία μιας capsule συλλογής.

Με αφορμή το λανσάρισμά της, η Kusama μεταμόρφωσε σε εικαστικές εγκαταστάσεις τα πιο κεντρικά καταστήματα του οίκου ανά τον κόσμο και σχεδίασε από το μηδέν μερικά ακόμη pop-up stores ειδικά για τη διάθεση της συλλογής.

