H Zακλίν Λέντζου μιλά στο madamefigaro.gr για την επιτυχία της στο Φεστιβάλ Βενετίας - "H ανταπόκριση είναι τεράστια ανταμοιβή"
Closing Ceremony © La Biennale di Venezia - Foto ASAC – Andrea Avezzù
Λίγες μόλις ώρες μετά την ανακοίνωση του Βραβείου Σκηνοθεσίας στους "Ορίζοντες" του 83ου Φεστιβάλ Βενετίας, η Ζακλίν Λέντζου μίλησε στο madamefigaro.gr.
Υπάρχουν στιγμές στην διαδρομή ενός δημιουργού που μοιάζουν σχεδόν μεγαλύτερες από την ίδια την περίσταση. Για τη Ζακλίν Λέντζου, μία από αυτές ήρθε στη Βενετία, όταν το όνομά της ανακοινώθηκε ως εκείνο της νικήτριας του Βραβείου Σκηνοθεσίας στο τμήμα "Ορίζοντες" για τη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία της, "Μια Μέρα στη Ζωή της Τζο: Κεφάλαιο Φαίδρα". Μια διάκριση που ήρθε σε ένα από τα σημαντικότερα κινηματογραφικά φεστιβάλ του κόσμου, αλλά και ως συνέχεια μιας διαδρομής που η ίδια χτίζει εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, με ταινίες που έχουν ταξιδέψει από το Λοκάρνο και τις Κάννες μέχρι το Βερολίνο.
Όταν μιλήσαμε, λίγες ώρες μετά την απονομή, το τηλέφωνό της χτυπούσε ασταμάτητα. Κι όμως, μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, βρήκε τον χρόνο να σταθεί απέναντί μας, έστω και μέσα από μια τηλεφωνική γραμμή. Ακούστηκε σαστισμένη, σχεδόν σαν να προσπαθούσε ακόμη να συνειδητοποιήσει τι ακριβώς είχε συμβεί.
Η ίδια έχει παραδεχτεί ότι είναι ένας άνθρωπος εσωστρεφής. Ίσως γι’ αυτό και η δημόσια πλευρά μιας τέτοιας διάκρισης να μοιάζει κάπως ανοίκεια σε μια δημιουργό που έχει επιλέξει μέχρι σήμερα να μιλά κυρίως μέσα από τις ταινίες της.
Διαβάστε Επίσης
Η Ζακλίν, που γεννήθηκε στην Αθήνα και μεγάλωσε ανάμεσα στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, σπούδασε στη London Film School και από τα πρώτα της βήματα έδειξε μια κινηματογραφική ματιά που δεν ακολουθεί εύκολες διαδρομές. Η "Αλεπού" διακρίθηκε στο Λοκάρνο το 2016, ενώ ο "Έκτορας Μαλό: Η Τελευταία Μέρα της Χρονιάς" κέρδισε το Leica Cine Discovery Award στην Εβδομάδα Κριτικής των Καννών το 2018. Το 2021 η "Σελήνη, 66 Ερωτήσεις" έκανε πρεμιέρα στο Βερολίνο, ενώ η νέα της ταινία την έφερε τώρα στη Βενετία και σε μία από τις σημαντικότερες διακρίσεις της μέχρι σήμερα.
Το "Μια Μέρα στη Ζωή της Τζο: Κεφάλαιο Φαίδρα", έχει στο επίκεντρό της την 15χρονη Τζο, ένα κορίτσι που βρίσκεται σε μια δύσκολη και αντιφατική περίοδο μετάβασης, ενώ η ιστορία της κινείται ανάμεσα στον ρεαλισμό και το όνειρο. Τους δύο βασικούς ρόλους κρατούν οι πρωτοεμφανιζόμενες Εβίτα Ανδριοπούλου και Αναστασία Γουλιάμου, δίπλα στους Έλενα Βεργέτη και Έκτορα Λυγίζο.
Η ιστορία της Τζο είναι εμπνευσμένη, μεταξύ άλλων, από μια πραγματικότητα που η ίδια η Λέντζου έζησε ως έφηβη: τη δολοφονία του 15χρονου Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου τον Δεκέμβριο του 2008, ένα γεγονός που σημάδεψε βαθιά τη γενιά της. Η ταινία, ωστόσο, δεν είναι μια ταινία για τον Γρηγορόπουλο ούτε μια αναπαράσταση της ιστορίας του. Αντλεί έμπνευση από εκείνη την εποχή και από το συλλογικό τραύμα που άφησε πίσω της, για να αφηγηθεί μια διαφορετική ιστορία, με επίκεντρο ένα κορίτσι που βρίσκεται αντιμέτωπο με τη βίαιη απώλεια της αθωότητας. Ίσως γι’ αυτό και η φράση που επέλεξε να πει με πάθος από τη σκηνή της Βενετίας, παραλαμβάνοντας το βραβείο της, να αποκτά ένα ακόμη πιο προσωπικό βάρος: "Σταματήστε να σκοτώνετε παιδιά".
Η Βενετία σάς υποδέχθηκε τελικά με ένα Βραβείο Σκηνοθεσίας. Όταν ακούσατε το όνομά σας, ποια ήταν η πρώτη σκέψη που πέρασε από το μυαλό σας;
Καμία σκέψη – καμία σκέψη που έστω να θυμάμαι ή να έχω συγκρατήσει. Κατακλείστηκα από κάτι ξαφνικό, στο οποίο δεν μπορώ να προσδώσω όνομα ακόμη.
Το γεγονός ότι οι γυναίκες σκηνοθέτιδες παραμένουν λιγότερες στις μεγάλες διεθνείς διοργανώσεις κάνει αυτή τη διάκριση ακόμη πιο σημαντική για εσάς;
Όχι. Κάνει σημαντική τη διάκριση για το σινεμά που πρεσβεύω όμως, ανεξάρτητο και ατρόμητο – ασχέτως από το φύλο του/της δημιουργού.
Σε μια εποχή που ζούμε με πολέμους και διαρκείς συγκρούσεις, πόσο ανατριχιαστική αλλά και αναγκαία αισθανθήκατε τη φράση "Σταματήστε να σκοτώνετε παιδιά" που είπατε στη Βενετία;
Και πάλι δυσκολεύομαι να απαντήσω: από την απονομή και μετά, οι ρυθμοί μου, εσωτερικοί και εξωτερικοί, άλλαξαν. Δεν έχει υπάρξει κάποια μετασκέψη για το οτιδήποτε. Η συζήτηση περί αναγκαιότητας πάντοτε σχετική.
Έχετε περιγράψει το "Κεφάλαιο Φαίδρα" ως ένα μεγάλο ρίσκο. Τώρα που η ταινία έχει ταξιδέψει στη Βενετία και έχει βρει ανταπόκριση από ένα διεθνές κοινό, αισθάνεστε ότι δικαιώθηκε αυτό το ρίσκο;
Αισθάνομαι ότι όλες οι – για κάποιους – ακραίες αποφάσεις που πήρα άγγιξαν κοινό και κριτικούς με τρόπο αναπάντεχο και αυτό είναι αντίστοιχα σημαντικό και συγκινητικό με το βραβείο. Η δικαίωση είναι μια έννοια περίεργη… Θα έλεγα ότι η ανταπόκριση είναι μια τεράστια ανταμοιβή για τον υπέρογκο κόπο που κατέβαλα σε όλα τα πιθανά επίπεδα που μπορεί κάποιος να συλλάβει.
Η ταινία συνομιλεί με ένα τραυματικό γεγονός που σημάδεψε τη δική σας και δική μου γενιά, χωρίς όμως να είναι μια ταινία για τον Αλέξη Γρηγορόπουλο. Τι θα θέλατε τελικά να κρατήσει ο θεατής από την ιστορία της Τζο και της Φαίδρας;
Ό,τι θέλει φυσικά – ποτέ μου δεν θέτω πρόθεση για το κοινό, και αυτό είναι και το ενδιαφέρον, όχι;
Οι δύο πρωταγωνίστριες, η Εβίτα Ανδριοπούλου και η Αναστασία Γουλιάμου, δεν είχαν προηγούμενη κινηματογραφική εμπειρία. Τι είδατε σε εκείνες και καταλάβατε ότι είναι οι σωστές Τζο και Φαίδρα;
Τα δυο κοριτσάκια, το ένα πιο καταπληκτικό από το άλλο. Τι τύχη..
Η Αναστασία μπήκε, τραγούδησε, κοιταχτήκαμε όσοι είμασταν στο δωμάτιο, όλοι βουρκωμένοι και δεν θυμάμαι να συζητάμε κάτι έπειτα: είχαμε δει την Φαίδρα του σεναρίου μπροστά μας. Τόσο απλά.
Με την "Τζο" τα πράγματα ήταν πιο περίπλοκα, όσο περίπλοκο ήταν κι εκείνο το καλοκαίρι. Έψαχνα ένα κορίτσι που να είναι ακόμη παιδί, ωστόσο παιδί που να μπορώ να επικοινωνήσω σε βάθος – παιδί με ρωγμή. Στα μάτια της Εβίτας είδα όλον τον εσωτερικό κόσμο που φέρει η Τζο, μικρές και μεγάλες πληγές, συνδυαστικά με φοβερά συγκροτημένη σκέψη να συνυπάρχουν σε μια θάλασσα καλοσύνης και ανοιχτότητας. Μπορώ να γράφω κατεβατά για την Εβίτα!
Μετά τη Βενετία, η ταινία περνά πλέον στο επόμενο στάδιο: τη συνάντηση με το ελληνικό κοινό. Υπάρχει κάτι που θα θέλατε να τους πείτε πριν μπουν στην αίθουσα;
Ευχαριστώ.
