Η εκδότρια της Madame Figaro, Ελένη Στασινοπούλου, γράφει στο τεύχος Μαρτίου για τις προόδους που έχει κάνει η Ελλάδα στο γυναικείο ζήτημα με αφορμή την έκθεση Γυναίκες, μαζί.
Οι χειμωνιάτικες Κυριακές είναι ό,τι πρέπει για βόλτα με τέχνη στην Αθήνα. Μια τέτοια πρόσφατη ηλιόλουστη μέρα έδωσα ραντεβού με μια καλή μου φίλη στο ΕΜΣΤ. Είδαμε εκεί πολλά και θαυμαστά έργα, ιδίως από γυναίκες, αφού το μουσείο αφιερώνει αυτή την εποχή στην έκθεση Γυναίκες, μαζί.
Προβάλλοντας αποκλειστικά έργα γυναικών δημιουργών της συλλογής του ΕΜΣΤ (49 έργα από 25 καλλιτέχνιδες, δέκα από τις οποίες είναι Ελληνίδες), παίρνει θέση σε ένα κεφαλαιώδες ζήτημα που αντιμετωπίζουν όλα τα μουσεία στις μέρες μας: την υποεκπροσώπηση των γυναικών και την επιτακτική ανάγκη ανάληψης δράσης για την έμφυλη ισότητα.
Άποψη εγκατάστασης έκθεσης: ΓΥΝΑΙΚΕΣ, Μαζί, Συλλογή ΕΜΣΤ, έργο της Annette Messager, Μέρος της Δωρεάς της Συλλογής Δ.Δασκαλόπουλου, Φωτογραφία: Πάρις Ταβιτιάν
Κάτι που με έκανε να σταθώ μπροστά του αρκετή ώρα ήταν το έργο-χρονολόγιο της ομάδας Τhis is not a feminist project, που δεν ήταν άλλο από μια αναδρομή της πορείας του φεμινιστικού κινήματος στην Ελλάδα από το 1979 μέχρι και σήμερα. Μέσα από βιβλία, αποκόμματα του Τύπου, αφίσες, τεκμήρια από φορείς, πρωτοβουλίες, άτομα και ομάδες παρακολουθούμε ένα εύγλωττο χρονικό, το οποίο όμως δε με έκανε να καταλήξω αν, ως παγκόσμια κοινωνία, όντως βαδίζουμε σταθερά μπροστά.
Το χρονoλόγιο του This is Not a Feminist Project, Φωτογραφία: Mar Eftsathaidi
Κάπου στο 1980 πραγματοποιείται "Η πρώτη φεμινιστική πορεία στην Ελλάδα" και τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου δημιουργείται το Σπίτι των Γυναικών, το οποίο προβάλλει ως κεντρικό θέμα δράσης το δίπολο "βία-βιασμοί". Πρόοδος, αναμφίβολα. Δυστυχώς, το εν λόγω δίπολο είναι ακόμη κάθε μέρα στα πρωτοσέλιδα.
Το 1983 θεσπίζεται η κατάργηση της προίκας, η διατήρηση του πατρικού επωνύμου των γυναικών μετά τον γάμο και η δυνατότητα επιλογής του επωνύμου των παιδιών. Ναι, μέχρι τότε δεν ίσχυαν όλα αυτά. Πραγματικά άλματα! Το 1991 όμως μια αφίσα καλεί για συμπαράσταση στις γυναίκες του Αφγανιστάν (πόσο επίκαιρο δυστυχώς). Το 1995 γίνεται στην Αθήνα το Ευρωπαϊκό Συνέδριο με θέμα "Πληροφορική, Φύλο και Αγορά Εργασίας" και σήμερα ακόμα παλεύουμε για τις σωστές ποσοστώσεις στους χώρους αυτούς.
Τον Μάιο του 1986 ψηφίζεται η αποποινικοποίηση των εκτρώσεων στη χώρα μας, 40 χρόνια πριν. Δεν μπορώ να μη σκεφτώ ότι η συζήτηση για το ίδιο θέμα σε άλλα, άκρως "πολιτισμένα" σημεία του πλανήτη καλά κρατεί...
Η πραγματική γροθιά στο στομάχι όμως έρχεται από ένα απόκομμα γυναικείου mainstream περιοδικού το 1981 με τίτλο "Η νύχτα είναι δική μας". Το άρθρο περιγράφει την πρωτοβουλία χιλίων γυναικών να βγουν σε κεντρικούς δρόμους της Αθήνας και να διαδηλώσουν για το δικαίωμά τους να κυκλοφορούν ελεύθερα τα βράδια χωρίς τον φόβο αντρικής βίας (από παρενόχληση μέχρι κακοποίηση και βιασμό). Γυναίκα ούσα και μητέρα άλλης γυναίκας, αμφιβάλλω αν έχουμε κατακτήσει αυτό το δικαίωμα, 43 χρόνια μετά.
Αυτά είναι ελάχιστα από όλα όσα μας έβαλαν σε σκέψεις. Φύγαμε έντονα προβληματισμένες με τη φίλη μου. Το χρονολόγιο υπάρχει αναλυτικά και διαδικτυακά στο notafeministproject.gr, οπότε μπορεί ο καθένας να το δει.
Κεντρική φωτογραφία: As to Posterity, Μαρίνα Γιώτη, μέρος της έκθεσης: ΓΥΝΑΙΚΕΣ, Μαζί, ΕΜΣΤ
