Το Φετίχ της Αθωότητας | Τρεις καλλιτέχνες διαφορετικών τεχνών συναντώνται σε μία νέα έκθεση στην Αθήνα
Έργο του Κωνσταντίνου Αργυρόγλου που παρουσιάζεται στην έκθεση
Ο ζωγραφικός κόσμος του Κωνσταντίνου Αργυρόγλου, η κεραμική δημιουργία της Άννης Ρίγα και τα κινηματογραφικά φιλμ της Liliane Lijn συγκροτούν το σώμα μίας νέας έκθεσης που εστιάζει στην έννοια της αθωότητας.
Είναι τουλάχιστον γοητευτικό όταν διαφορετικές μορφές τέχνης συνυπάρχουν αρμονικά σε μία έκθεση. Στο "Φετίχ της Αθωότητας", η οποία παρουσιάζεται στο The Red Carpet Project Space, συμβαίνει ακριβώς αυτό. Ο συναισθηματικός καμβάς του Κωνσταντίνου Αργυρόγλου συναντά τα κεραμικά γλυπτά της Άννης Ρίγα και τα φιλμ της κινητικής καλλιτέχνιδος Liliane Lijn σε μία εικαστική δουλειά που δεν ανατρέχει στη μνήμη απλά για να τη φέρει στο σήμερα, αλλά για να οδηγήσει τα τραύματα στην ίασή τους.
Αυτό τουλάχιστον μού εκμυστηρεύεται στη συνάντησή μας ο νεαρός Αργυρόγλου, του οποίου το βιογραφικό μετρά ήδη συμμετοχές στη JGM Gallery στο Λονδίνο, την Art Athina 2023, αλλά και τη σύγχρονη Ninetto Gallery επί της Αλεξάνδρας. "Η έμπνευση προέρχεται από συγκεκριμένες εμπειρίες που έζησα στο παρελθόν, και τώρα, στο παρόν, ως μέρος αυτής της θεραπευτικής διαδικασίας, θέλησα να ξαναζήσω και να εμβαθύνω πάνω σε αυτές τις αναμνήσεις. Δεν λειτουργεί με έναν απλό τρόπο, όπως παραδείγματος χάρη "α, βρήκα αυτή τη φωτογραφία στο οικογενειακό μου αρχείο και τώρα θέλω να τη μεταφέρω στον καμβά". Παρόλο που εν μέρει αντλώ ιδέες και έμπνευση από αυτές τις φωτογραφίες, η ίδια η φωτογραφία λειτουργεί απλώς ως έναυσμα για ένα συγκεκριμένο συναίσθημα, και έπειτα από μια μακρά και μερικές φορές επώδυνη διαδικασία αναστοχασμού και σκέψης, προσπαθώ να εκφράσω αυτό το συναίσθημα μέσα από το έργο μου, ώστε να αγγίξω τον "κύκλο της ίασης"”, αποκρίνεται όταν ρωτώ τι τον ώθησε στη δημιουργία των έργων που από το απόγευμα της Τετάρτης 29 Απριλίου παρουσιάζονται στη γκαλερί της επίσης νέας Κιμώνας Βασιλάκη-Βενιέρη.
Μέσα από τα σχέδια και τους πίνακες που δημιούργησε για τη νέα έκθεση, ο καλλιτέχνης τεκμηριώνει την παιδική του ηλικία με πορτρέτα, δίπλα στα οποία αιωρούνται συνδεδεμένα αντικείμενα σε αυτά τα μη γραμμικά ημερολόγια της μνήμης του. Τα επιλεγμένα αντικείμενά του είναι εικόνες μέσα στον μνημονικό του ναό, όπου δίκτυα συσχετισμών παίρνουν μορφή σε φετίχ που γίνονται ιερά και πραγματικά. "Δεν επιδιώκω την φωτογραφική ακρίβεια στα έργα μου. Απλώς προσπαθώ να αποδώσω ένα συναίσθημα. Έχω βρει τη δική μου τεχνική για αυτό, η οποία, κατά τη γνώμη μου, αντανακλά τη διαδικασία σχηματισμού της μνήμης στον εγκέφαλό μας", μού εκμυστηρεύεται μετά την παρατήρηση μου σχετικά με τις τεχνικές που χρησιμοποιεί, πριν συμπληρώσει ότι: "ξεκινώ πάντα με ακουαρέλες. Επειδή συνήθως ζωγραφίζω στο πάτωμα και όχι σε καβαλέτο ή στον τοίχο, λόγω της διαφορετικής γωνίας, το χρώμα της ακουαρέλας διεισδύει κάθετα στον καμβά αντί να κατευθύνεται προς το κάτω μέρος του έργου. Στεγνώνει πολύ γρήγορα και δημιουργεί λεκέδες. Αυτοί οι λεκέδες, σε αντίθεση με τη διαδεδομένη αντίληψη για το πώς λειτουργεί η ακουαρέλα, παράγουν ένα πολύ συμπυκνωμένο και σχεδόν συμπαγές περίγραμμα. Με αυτό το πρώτο στάδιο δημιουργώ τα πορτρέτα μου, και στη συνέχεια αυτά τα ίχνη "ξεπλένονται" με αλλεπάλληλες στρώσεις (washes), δηλαδή όταν ολόκληρος ο καμβάς λούζεται στο χρώμα. Τοποθετώντας διαφορετικά αντικείμενα κάτω από το τελάρο, μπορώ να μεταβάλλω τη γωνία και, σε έναν βαθμό, να ελέγξω τη ροή αυτού του wash. Για μένα, αυτή είναι η ίδια η έννοια της τοπογραφίας της μνήμης: όπως και στον σχηματισμό της Γης, το ίδιο το γεγονός είναι αρχικά πολύ συμπαγές – ένα ίχνος, που μεταφράζεται σε λεκέ – και έπειτα περνούν τα χρόνια, οι αιχμηρές γωνίες εξομαλύνονται, και ολόκληρη η εικόνα γίνεται πιο ρευστή, όπως ακριβώς και η μνήμη".
Δεν μπορώ να μην τον ρωτήσω πόσο καιρό χρειάστηκε για τη δημιουργία των έργων. "Η εύκολη απάντηση είναι ότι, πρώτα απ’ όλα, δουλεύω γρήγορα και μου αρέσει να εργάζομαι με deadlines. Ευτυχώς ή δυστυχώς, η δουλειά μου τείνει να είναι πιο αυθόρμητη παρά πειθαρχημένη με την έννοια μιας καθημερινής ρουτίνας: όταν η σωστή ιδέα έχει διαμορφωθεί, το μόνο που χρειάζεται είναι να ακολουθήσω το καλλιτεχνικό μου ένστικτο, και η ίδια η τεχνική εκτέλεση μπορεί να πάρει ελάχιστο χρόνο. Μερικές φορές μάλιστα νιώθω ότι τα χέρια μου δουλεύουν από μόνα τους. Αντίθετα, για να φτάσω στη σωστή ιδέα, η εσωτερική αναζήτηση είναι μια μορφή αυτοθεραπείας, καθώς και η έρευνα, μπορεί να διαρκέσουν μήνες. Εξερευνώ τις μνήμες μου, ξαναδιαβάζω τα ημερολόγιά μου, αφουγκράζομαι τον εσωτερικό μου εαυτό, περνώ μέσα από εκατοντάδες φωτογραφίες στο οικογενειακό αρχείο — όλα αυτά για να συλλάβω έστω μια στιγμή από ένα πολύ φευγαλέο αλλά ταυτόχρονα έντονα φορτισμένο συναίσθημα, το οποίο θα είναι ακριβώς αυτό που ψάχνω", ξεκαθαρίζει.
Τα συναισθηματικά ζωγραφικά του έργα συνυπάρχουν με τα κεραμικά γλυπτά της Άννης Ρήγα και τα κινηματογραφικά φιλμ της Liliane Lijn. Οι απτές δημιουργίες της πρώτης είναι το σώμα της σε δοχεία. Η ύπαρξή τους είναι αθώα, όμως αυτή η αθωότητα είναι εύθραυστη, και κουβαλιέται βαριά. Η επιφάνεια εκρήγνυται με αγκάθια, σχεδόν επιθετικά. Η αφή της είναι βίαιη. Όπως πολλές φορές η ίδια η ζωή ή απλά η καθημερινότητα. Με τη σειρά της, η Lijn παρουσιάζει το Early Events, μία σειρά πέντε μικρού μήκους φιλμ που τοποθετούν τις πρώτες της αναμνήσεις, συνήθως εκτιθέμενες σε διαφορετικά μέρη του σώματός της. Η μνήμη βιώνεται μέσω της αίσθησης. Δεν είναι κάτι απομακρυσμένο ούτε στην πραγματικότητα οπτικό, αλλά κάτι που ισορροπεί στο μέσον των δύο καταστάσεων.
Πώς επιτυγχάνεται η αρμονική συνύπαρξη των τριών; "Κατά τη γνώμη μου, δεν επιτυγχάνεται τόσο μέσω ενός "άμεσου διαλόγου" ανάμεσα σε αυτά τα τρία σώματα έργων, όσο ως μια πρόκληση προς τον θεατή να βιώσει το ήδη σύνθετο θέμα όχι μέσα από μία, αλλά μέσα από αυτές τις τρεις διαφορετικές μορφές τέχνης. Η διαυγής δισδιάστατη εικόνα, το τρισδιάστατο αντικείμενο που απορροφά και προστατεύει, και ο χρόνος που διαχέεται μέσα στον εαυτό του – όλα αυτά ωθούν τον επισκέπτη να βουτήξει απευθείας στη κοινή διερεύνηση της μνήμης ως κάτι ασταθές, ενσώματο και μη ανακτήσιμο", μού απαντά.
Επιδιώκοντας ο καθένας από τους τρεις την ταύτιση του θεατή με τα έργα του, η έκθεση αποκτά ενδοσκοπικό χαρακτήρα, επενδύοντας σε μία από τις πλέον δυσεύρετες αρετές της σημερινής εποχής: την αθωότητα, τη διατήρηση και τη διάψευσή της.
info
Φετίχ της Αθωότητας
29 Απριλίου – 29 Μαΐου
The Red Carpet Project Space
Σολωμού 14, Αθήνα
