Φωτογραφία: @elia_kal
Η σκηνοθέτρια και εικαστικός σπούδασε στο Άμστερνταμ και συμμετείχε στην ελληνική εκπροσώπηση στην Μπιενάλε της Βενετίας.
Η Έλια Καλογιάννη βραβεύτηκε στο 51ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο για το "Mammalia", που απέσπασε το βραβείο καλύτερης διεθνούς ταινίας μικρού μήκους της ενότητας Short Cuts, με χρηματικό έπαθλο 10.000 καναδικών δολαρίων. Η ελληνοολλανδική παραγωγή έκανε εκεί την παγκόσμια πρεμιέρα της, με πρωταγωνίστριες τη Ρομάνα Λόμπατς και τη Μαρία Φιλίνη και παραγωγό τον Αλέξανδρο Τηλιόπουλο της Open Borders Productions.
Από την Αθήνα στο Άμστερνταμ
Γεννημένη στην Αθήνα το 1995, η Καλογιάννη σπούδασε για έναν χρόνο στη Σχολή Καλών Τεχνών της Θεσσαλονίκης, προτού συνεχίσει στην Ακαδημία Gerrit Rietveld του Άμστερνταμ, από όπου αποφοίτησε το 2019. Ενδιάμεσα, το 2017, παρακολούθησε μαθήματα αναλογικού κινηματογράφου και περφόρμανς στο Cooper Union της Νέας Υόρκης. Σήμερα ζει και εργάζεται ανάμεσα στην Αθήνα και το Άμστερνταμ, συνδυάζοντας τη σκηνοθεσία με τις εικαστικές τέχνες.
Η εμπειρία της ως φύλακα στο Eye Filmmuseum πέρασε και στο σινεμά της. Όπως εξηγούσε σε συνέντευξη του 2021, η διαρκής, σιωπηλή επαφή με τους επισκέπτες τής δημιουργούσε μια παράξενη αίσθηση απομόνωσης. Από εκεί προήλθε μέρος της έμπνευσης για το "Phélia", την ταινία αποφοίτησής της που παρουσιάστηκε στο Ρότερνταμ το 2020. Η Μαρία Φιλίνη υποδυόταν μια νυχτερινή φύλακα στην Αθήνα, η οποία αναζητούσε ανθρώπινη επαφή μέσα στην επανάληψη της καθημερινότητάς της.
Η συμμετοχή στην Μπιενάλε της Βενετίας
Παράλληλα με τις ταινίες, η Καλογιάννη δημιουργεί βιντεοεγκαταστάσεις και βιντεοδοκίμια, ενώ το 2022 βραβεύτηκε από το ARTWORKS στο πλαίσιο του Προγράμματος Υποστήριξης Καλλιτεχνών του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Το 2024 ήταν συνδημιουργός του "Ξηρόμερο / Dryland", της ελληνικής συμμετοχής στην 60ή Μπιενάλε Τέχνης της Βενετίας, σε σύλληψη Θανάση Δεληγιάννη και Γιάννη Μιχαλόπουλου. Εκεί, ένα αγροτικό μηχάνημα άρδευσης συντόνιζε ήχο, εικόνα και φωτισμό σε μια εγκατάσταση εμπνευσμένη από τα πανηγύρια της ελληνικής υπαίθρου.
Οι δύο γυναίκες του "Mammalia"
Για τη νέα ταινία, η ίδια ανατρέχει ακόμη πιο πίσω. Στο σκηνοθετικό σημείωμά της για το European Short Pitch περιγράφει πώς ο χειρουργός πατέρας της και η φαρμακοποιός μητέρα της καλλιέργησαν την παιδική της περιέργεια για τη βιολογία και την ανατομία. Το ενδιαφέρον για τους ζωντανούς οργανισμούς συνδέεται εδώ με ένα ερώτημα που θέτει η ίδια, πώς φροντίζουμε κάποιον χωρίς να διεκδικούμε την ιδιοκτησία του.
Στο "Mammalia", η Αντωνία και η Μαύρα ζουν απομονωμένες σε ένα σπίτι μαζί με εξημερωμένα ζώα. Η σχέση τους μετατρέπεται σε ανταγωνισμό για την κυριαρχία, με τη σκηνοθέτρια να εξετάζει πόσο εύκολα η προστασία μπορεί να γίνει εγκλεισμός και η φροντίδα εκμετάλλευση. Η απουσία ανδρών από αυτόν τον οικιακό κόσμο αποτελεί συνειδητή επιλογή, καθώς την ενδιαφέρει πώς αναδιαμορφώνονται οι σχέσεις εξουσίας μεταξύ γυναικών.
Στο σκεπτικό της βράβευσης, η κριτική επιτροπή του Τορόντο στάθηκε στην τόλμη της ταινίας και στον τρόπο με τον οποίο μετατρέπει το γκροτέσκο σε κάτι "ανησυχητικά οικείο". Για τους κριτές, όσα αρχικά μοιάζουν ακραία αποκαλύπτονται σταδιακά ως αντανάκλαση συμπεριφορών και κοινωνικών αντιφάσεων που προτιμάμε να μην αναγνωρίζουμε.

