istock
Μήπως ξαφνικά πρέπει να είμαστε πάντα online και πάντοτε διαθέσιμοι;
O κορονοϊός δημιούργησε τις ιδανικές συνθήκες για να ανθίσει η τηλεργασία. Μία εξέλιξη που έβρισκε αρκετά εμπόδια, καθώς πολλοί εργοδότες αλλά και εργαζόμενοι δεν ήθελαν να ρισκάρουν παραμένοντας πιστοί στην παραδοσιακή μορφή εργασίας, έγινε η νέα καθημερινότητα. Το ίντερνετ και μία νέα μορφή εργασίας που ακούει στο όνομα smart working βοήθησε στο να μην εκτροχιαστεί τελείως η παγκόσμια οικονομία, η οποία κινδύνευσε –αλλά και να κινδυνεύει- να βρεθεί εκτός τροχιάς εξαιτίας της πανδημίας.
Όσο όμως η ανεργία χτυπάει με δύναμη την πόρτα των κρατών και η τηλεργασία γίνεται η καινούργια νόρμα που βολεύει (;) τους πάντες, ένα άλλο είδος εργασίας που αρχικά έμοιαζε ιδανικό αρχίζει να δείχνει τις παθογένειες του. Σε αντίθεση με ό,τι πολλοί πιστεύουν είναι άλλο πράγμα η τηλεργασία όπου (θεωρητικά τουλάχιστον) το ωράριο πρέπει να τηρείται και άλλο πράγμα το smart working. Εκεί, τα πράγματα δεν πηγαίνουν με βάση το χρόνο αλλά με βάση τους στόχους. Πολύ απλά πρέπει να πιάσεις τα goals – το πώς θα το κάνεις τώρα αυτό, είναι δικό σου πρόβλημα.
Τι ακριβώς όμως είναι το smart working που αυτήν τη στιγμή, όπως αναφέρει η ιταλική La Repubblica, θα απασχολεί τουλάχιστον 8 εκ. εργαζόμενους για τους επόμενους έξι μήνες αν όχι παραπάνω; Η τηλεργασία είναι η προσομοίωση των συνθηκών του γραφείου στο σπίτι, στο smart working δε χρειάζεται ο προϊστάμενος σου να σε τσεκάρει συνεχώς για το τι κάνεις και πότε το κάνεις. Για το πότε δουλεύεις και πότε όχι, για το που δίνει ή όχι το βάρος της ενέργειάς σου, εσύ ορίζεις το πότε και πώς θα δουλέψεις ώστε να πιάσεις τους στόχους.
Στην εποχή των emails, των social media και εργαλείων τηλεδιάσκεψης (Zoom) και τηλεργασίας (Slack), όλα τα προβλήματα επικοινωνίας μοιάζουν λυμένα. Καθώς, όμως, αυτά τα νέα "όπλα" ελαχιστοποιούν την απόσταση, γεννούν με τη σειρά τους νέα προβλήματα, όπως αυτό της έλλειψης προσωπικού (διαδικτυακού) χώρου και χρόνου. Όταν τα social media προσωπικής χρήσης (WhatsApp, Facebook, Instagram, Twiiter) έχουν γίνει πλατφόρμες που σε μεγάλο βαθμό εξυπηρετούν την εργασία, πώς μπορείς να ξεφύγεις από αυτά;
Το δικαίωμα στο disconnect
Ή για να το θέσουμε πιο απλά: Όταν ο προϊστάμενός στέλνει email μετά το τέλος του ωραρίου και παράλληλα σε "πετυχαίνει" online στα κοινωνικά δίκτυα, πόσο εύκολο είναι να τον αγνοήσεις; Στην προσπάθεια να αποφεύγονται παρεξηγήσεις αλλά και να μην καταστρατηγείται το ωράριο των εργαζομένων, μεγάλες εταιρείες (όπως η Volkswagen και η BMW) έχουν θεσπίσει το δικαίωμα στην αποσύνδεση. "Πρόκειται για ένα αποτελεσματικό μέτρο ενάντια στο στρες και το άγχος" σημειώνει χαρακτηριστικά ο κοινωνιολόγος Yevgeny Morozov στην Guardian.
Στον καιρό των notifications, τα συνεχή emails από τη δουλειά, ακόμα και τις πιο ακατάλληλες ώρες, μπορούν εύκολα να οδηγήσουν στο σύνδρομο του burnout. Τι γίνεται όμως με τους εργαζόμενους που δουλεύουν σε συνθήκες με smart working; Το σκληρό και ανταγωνιστικό τοπίο της αγόρας, που λόγω πανδημίας αγρίεψε και θα αγριέψει και άλλο, τους αναγκάζει πολύ συχνά να βρίσκονται ασταμάτητα online. Για παράδειγμα, πόσο απλό είναι για έναν οδηγό της Uber ή μίας αντίστοιχης πλατφόρμας να μην κυνηγά συνεχώς τους στόχους του; Έχει το δικαίωμα στο disconnect ή μήπως η ίδια η πραγματικότητα του το στερεί;
Κακά τα ψέματα, το smart working πλην ελαχίστων εξαιρέσεων όπου οι ίδιες οι εταιρείες έχουν φροντίσει για αυτό μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε εργασιακή σκλαβιά. Οι πλατφόρμες που το υποστηρίζουν είναι (συνήθως) φτιαγμένες να λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο και δεν μπορούν να περιμένουν κανέναν. Η αγορά τρέχει και ο χρόνος είναι χρήμα.
Έτσι, όπως όλα τα πράγματα, όσο λειτουργεί ανεξέλεγκτο και χωρίς θεσπισμένους κανόνες είναι πιθανό να δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από όσο λύνει. Το παράδειγμα του Airbnb και του προβλήματος του υπερτουρισμού που δημιούργησε είναι πολύ πρόσφατο. Τηρουμένων των αναλογιών το smart working δε διαφέρει πολύ. Ίσα ίσα, είναι άλλη μία χαρακτηριστική μορφή των νέων εργαλείων που μας προσφέρει ο θαυμαστός καινούργιος κόσμος που ζούμε, τα οποία χωρίς την απαραίτητη προσοχή εύκολα γυρνούν ως μπούμερανγκ εις βάρος μας.
πηγή: Esquire.gr
