Η Ελένη Στασινοπούλου καταγράφει τις σκέψεις της για την εμμονή με το scrolling στο διαδίκτυο.
Μετά το doomscrolling ήρθε και το comment scrolling. Ο πρώτος όρος αναφέρεται στην εμμονική και αδιάκοπη ενημέρωση στο Ίντερνετ πάνω σε ένα δυσάρεστο, έως τραγικό γεγονός. Μου έχει συμβεί. Για την ακρίβεια, έτσι ζω τα τελευταία χρόνια. Διαβάζω τους σχετικούς τίτλους για τον πόλεμο στην Ουκρανία; Κάνω scroll για να βρω κι άλλους. Διάβασα ένα άρθρο; Λίγο scroll ακόμα με οδηγεί σε επόμενα κείμενα για το θέμα. Θέλω και ακουστικό υλικό; Scroll στα επεισόδια podcasts που επίσης προσεγγίζουν το γεγονός που με ενδιαφέρει.
Σε ανύποπτο χρόνο, όποτε έχω χρόνο ή, τέλος πάντων, βρίσκω πάντα χρόνο για να προσθέσω άφθονο scrolling στα social media. Τwitter, Instagram, Facebook, TikTok. Και πάλι από την αρχή. Εναλλάσσω και συσκευές! Για ακόμη περισσότερη ποικιλία στο doomscrolling. Και κάπως έτσι, στροβιλίζομαι σε ένα αέναο σπιράλ πληροφόρησης.
Ο όρος "doomscrolling" έκανε ντεμπούτο στο Twitter το 2018. Η καριέρα του απογειώθηκε στην πανδημία, στις αρχές του 2020, για ευνόητους λόγους. Η εν λόγω δραστηριότητα αποδείχτηκε εξίσου πείσμων και μεταδοτική με τον ιό που την προκάλεσε. Μεσουρανεί μέχρι τη στιγμή που μιλάμε. Είναι στα καλύτερά του σε αυτή την εποχή των συνεχών ανατροπών σε κάθε επίπεδο της ζωής.
Οι επιστήμονες λένε ότι πρόκειται για μία από τις πιο κακές συνήθειες του σύγχρονου ανθρώπου, η οποία προκαλεί άγχος, κατάθλιψη και μανία ελέγχου. Ακόμα και αν δεν το αντιλαμβάνεσαι, το doomscrolling χτίζει στο υποσυνείδητο εικόνες και σκέψεις που θα επιστρέψουν δριμύτερες μόλις χαλαρώσεις. Όσο περισσότερο εκτεθεί κανείς σε αρνητικές εικόνες και καταστάσεις, τόσο λιγότερο λειτουργικός μπορεί να είναι. Και η αλήθεια είναι ότι μας θέλουμε ενεργούς και ευέλικτους αν είναι να βελτιωθούν τα πράγματα.
Δηλώνω ένοχη. Δεν μπορώ να ξεφύγω από αυτή την εγκεφαλική λαίλαπα
– σημείο των καιρών. Και όχι μόνο αυτό, αλλά πρόσφατα το πήγα ένα επίπεδο παρακάτω: στο comment scrolling. Κάτω από τα άρθρα/ tweets /Instagram posts/Facebook posts υπάρχει ένα κρυμμένο ασύδοτο ρινγκ απόψεων, απαντήσεων, αντιδράσεων, προσβολών. Είναι εκεί όπου ανθεί και ακμάζει η "ανωνυμία του πληκτρολογίου", ακόμα ένα αγαπημένο κλισέ των ημερών. Στην αρχή έδωσα άλλοθι στον εαυτό μου: "Για να δω πώς σκέφτονται οι άλλοι για το τάδε ή το δείνα θέμα". Απόρησα, σοκαρίστηκα, ενοχλήθηκα, εκνευρίστηκα και ελάχιστες φορές ταυτίστηκα. Δύο λέξεις έχω να πω για να μας γλιτώσω όλους από την παγίδα αυτή: χαμένος χρόνος.
Και αν στο doomscrolling καλό είναι να μπαίνει μια γραμμή, ένα όριο του τύπου "Σταματώ εδώ γιατί έχω επαρκή ενημέρωση", στο comment scrolling πραγματικά δε χρειάζεται καν να υπάρξει αρχή.
Τα αντίδοτα σε αυτές τις σύγχρονες εμμονές είναι παλιά και δοκιμασμένα: ενσυναίσθηση, συνειδητές επιλογές, κριτική σκέψη, περίπατος, χόμπι, οθόνες off και –γιατί όχι;– ξεφύλλισμα ενός αγαπημένου περιοδικού.
