Η αγορά προϊόντων περιόδου αποτελεί μια σταθερή δαπάνη για τις γυναίκες, η οποία επαναλαμβάνεται κάθε μήνα και δεν μπορεί να αποφευχθεί. Σερβιέτες, ταμπόν και άλλα είδη προσωπικής υγιεινής καλύπτουν μια φυσιολογική βιολογική ανάγκη, ωστόσο το κόστος τους εξακολουθεί να επιβαρύνει τους οικογενειακούς και προσωπικούς προϋπολογισμούς. Για όσες αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, η εξασφάλισή τους μπορεί να μετατραπεί σε πραγματικό πρόβλημα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ανακοίνωση για τη μείωση του ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου από 24% σε 13%, με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027, αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη. Η σχετική απόφαση ανακοινώθηκε από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό Alpha 989.
Όπως δήλωσε, έχει δώσει εντολή στον υπουργό Οικονομικών να συμπεριλάβει τη σχετική ρύθμιση στο νομοσχέδιο με τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ). Πρόκειται για μια φορολογική παρέμβαση που αναγνωρίζει ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα καλύπτουν μια βασική ανάγκη και δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως είδη πολυτελείας.
Μείωση ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου: Τι ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός
Αναφερόμενος στο ζήτημα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε στρέβλωση τον υψηλό συντελεστή φορολόγησης των προϊόντων περιόδου, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η οικονομική επιβάρυνση αφορά ακόμη και ανήλικα κορίτσια που δυσκολεύονται να καλύψουν το κόστος τους.
"Είναι μια βιολογική πραγματικότητα η έμμηνος ρύση. Έδωσα εντολή στον ΥΠΟΙΚ στο νομοσχέδιο με τα μέτρα της ΔΕΘ να μειωθεί ο ΦΠΑ από το 24% στο 13%", ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η αλλαγή αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2027. Η μείωση του συντελεστή ΦΠΑ δημιουργεί τις προϋποθέσεις για χαμηλότερο κόστος αγοράς προϊόντων περιόδου, αν και το κατά πόσο η φορολογική ελάφρυνση θα αποτυπωθεί στις τελικές τιμές λιανικής θα φανεί στην πράξη.
It's Just Period: Η μακροχρόνια διεκδίκηση πίσω από την αλλαγή
Η ανακοίνωση έχει ιδιαίτερη σημασία και για την Ισμήνη Δροσοφορίδη και την πρωτοβουλία It's Just Period, η οποία εδώ και χρόνια αγωνίζεται για την κατάργηση της φορολογικής επιβάρυνσης στα προϊόντα γυναικείας υγιεινής. Βασικό αίτημα της καμπάνιας είναι να πάψουν τα συγκεκριμένα είδη να αντιμετωπίζονται φορολογικά ως αγαθά πολυτελείας, καθώς καλύπτουν μια αναπόφευκτη βιολογική ανάγκη.
Η μείωση του ΦΠΑ αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη για τη συγκεκριμένη διεκδίκηση και αναγνωρίζει τη σημασία ενός ζητήματος που η πρωτοβουλία έχει αναδείξει μέσα από τη μακροχρόνια προσπάθεια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης γύρω από τη φτώχεια περιόδου. Παράλληλα, επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη να αντιμετωπίζεται η πρόσβαση σε προϊόντα περιόδου ως ζήτημα υγείας, αξιοπρέπειας και ισότητας.
Period poverty: Όταν η περίοδος γίνεται οικονομικό βάρος
Η συγκεκριμένη απόφαση συνδέεται με το ευρύτερο ζήτημα της φτώχειας περιόδου (period poverty), όρος που περιγράφει τη δυσκολία ή ακόμη και την αδυναμία πρόσβασης σε προϊόντα περιόδου εξαιτίας οικονομικών περιορισμών.
Το φαινόμενο αφορά γυναίκες και κορίτσια που αναγκάζονται να περιορίσουν τις αγορές τους, να χρησιμοποιήσουν προϊόντα για μεγαλύτερο διάστημα από το ενδεδειγμένο ή να καταφύγουν σε ακατάλληλες εναλλακτικές λύσεις. Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στην προσωπική υγιεινή, καθώς η έλλειψη των απαραίτητων προϊόντων μπορεί να επηρεάσει την αυτοπεποίθηση, την κοινωνική ζωή, τη σχολική φοίτηση και τη συνολική ποιότητα ζωής.
Η συζήτηση για τη φτώχεια περιόδου έχει αποκτήσει διεθνείς διαστάσεις τα τελευταία χρόνια, με αρκετές χώρες να προχωρούν σε φορολογικές ελαφρύνσεις ή προγράμματα δωρεάν διάθεσης προϊόντων. Στην Ελλάδα, η μείωση του ΦΠΑ αποτελεί μια παρέμβαση προς αυτή την κατεύθυνση, αναδεικνύοντας παράλληλα την ανάγκη για περισσότερες πρωτοβουλίες που θα εξασφαλίζουν την πρόσβαση σε βασικά είδη υγιεινής.
Δωρεάν προϊόντα περιόδου στα σχολεία: Τι εξετάζει η κυβέρνηση
Πέρα από τη φορολογική ελάφρυνση, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στη δυνατότητα δωρεάν διάθεσης προϊόντων περιόδου σε σχολικές μονάδες.
Σύμφωνα με όσα γνωστοποίησε, έχει ζητήσει να εξεταστούν στοχευμένα προγράμματα, τα οποία θα δίνουν προτεραιότητα σε υποβαθμισμένες περιοχές και σε σχολεία όπου οι ανάγκες είναι αυξημένες.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία βρίσκεται ακόμη υπό εξέταση και δεν έχει ανακοινωθεί ως οριστικοποιημένο πρόγραμμα με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής. Ωστόσο, η προοπτική της έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η φτώχεια περιόδου μπορεί να επηρεάσει άμεσα την καθημερινότητα των μαθητριών.
Η δωρεάν πρόσβαση σε σερβιέτες και άλλα απαραίτητα προϊόντα μέσα στο σχολικό περιβάλλον θα μπορούσε να περιορίσει τις απουσίες που σχετίζονται με την αδυναμία διαχείρισης της περιόδου, αλλά και να προσφέρει στα κορίτσια μεγαλύτερη ασφάλεια κατά τη διάρκεια της σχολικής ημέρας. Ταυτόχρονα, θα αποτελούσε μια ευκαιρία για πιο ουσιαστική ενημέρωση γύρω από την έμμηνο ρύση, την υγιεινή και τη γυναικεία υγεία.
Γιατί η πρόσβαση σε προϊόντα περιόδου είναι ζήτημα ισότητας
Η έμμηνος ρύση είναι μια φυσιολογική βιολογική διαδικασία, η οποία συνοδεύει εκατομμύρια γυναίκες για σημαντικό μέρος της ζωής τους. Η δυνατότητα διαχείρισής της με ασφάλεια, άνεση και αξιοπρέπεια δεν θα έπρεπε να εξαρτάται από το διαθέσιμο εισόδημα.
Η μείωση του ΦΠΑ από το 24% στο 13% αποτελεί ένα σημαντικό βήμα, χωρίς να εξαλείφει από μόνη της όλες τις οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της φτώχειας περιόδου. Η αποτελεσματικότητά της θα εξαρτηθεί και από το κατά πόσο η φορολογική ελάφρυνση θα αποτυπωθεί στις τιμές που πληρώνουν τελικά οι καταναλώτριες.
Εξίσου σημαντική θα είναι η εξέλιξη των προγραμμάτων δωρεάν διάθεσης προϊόντων στα σχολεία, εφόσον η υπό εξέταση πρωτοβουλία προχωρήσει στην πράξη.
Γιατί η ισότητα δεν αφορά μόνο την πρόσβαση στην εργασία, τις ίσες ευκαιρίες ή την εκπροσώπηση. Αφορά και τις καθημερινές ανάγκες που συνδέονται με το γυναικείο σώμα. Και καμία γυναίκα ή κανένα κορίτσι δεν θα έπρεπε να στερείται τα απαραίτητα προϊόντα για τη διαχείριση της περιόδου του εξαιτίας οικονομικών δυσκολιών.
