Φωτογραφία: iStock
Να ταξιδέψεις, να ξεκουραστείς, να σκεφτείς. Αρκούν αυτά ή πρέπει και το διάλειμμά σου να φαίνεται ωραίο στο βιογραφικό;
Θέλεις να πάρεις λίγο χρόνο. Να ταξιδέψεις, να δουλέψεις κάπου διαφορετικά, να καταλάβεις τι σου αρέσει πριν δεσμευτείς στο επόμενο μεγάλο βήμα. Κάπου ανάμεσα στην απόφαση και στην αναχώρηση, όμως, αρχίζουν οι ερωτήσεις. Τι θα κερδίσεις από αυτό; Πώς θα το εξηγήσεις μετά; Θα μάθεις τουλάχιστον μια γλώσσα;
Αυτή η πίεση διαπερνά τη σημερινή εκδοχή του gap year, του διαλείμματος που συνδέεται ιδιαίτερα με τη βρετανική παράδοση ενός χρόνου ανάμεσα στο σχολείο και στο πανεπιστήμιο. Στο πρόσφατο ρεπορτάζ του John Sunyer, οι ιστορίες νέων ανθρώπων περιλαμβάνουν ακόμη ταξίδια και αναζήτηση, μαζί όμως με δουλειά, αποταμίευση και δημιουργία περιεχομένου για τα social media. Κι έτσι ακόμη και ο χρόνος της εξερεύνησης μοιάζει να χρειάζεται ένα αποτέλεσμα που θα μπορείς να παρουσιάσεις.
Αν έχεις περάσει μια Κυριακή προσπαθώντας να επιλέξεις την πιο "χρήσιμη" μορφή ξεκούρασης, ίσως αναγνωρίζεις κάτι από αυτή την αγωνία, ακόμη κι αν η δική σου τελευταία μεγάλη παύση περιορίστηκε στο διάστημα ανάμεσα σε δύο πλυντήρια.
Τι χωράει πραγματικά σε έναν χρόνο εκτός προγράμματος
Το gap year συχνά φέρνει στο μυαλό ένα σακίδιο, ένα μακρινό αεροδρόμιο και την αισιοδοξία ότι κάπου υπάρχει μια παραλία όπου θα καταλάβεις τι θέλεις να κάνεις στη ζωή σου. Στην πράξη, μπορεί να περιλαμβάνει εργασία, εθελοντισμό, ταξίδι ή έναν συνδυασμό τους.
Στο βρετανικό σύστημα, η αναβολή της έναρξης σπουδών μπορεί να δώσει αυτό το περιθώριο, με την έγκριση του εκάστοτε πανεπιστημίου. Η UCAS, ο οργανισμός διαχείρισης των σχετικών αιτήσεων, αναφέρει τόσο την επιθυμία για εμπειρίες όσο και την ανάγκη εργασίας μεταξύ των λόγων για μια τέτοια επιλογή.
Η οικονομική διάσταση φαίνεται και στην έρευνά της για τον κύκλο εισαγωγής του 2025. Ανάμεσα στους 221 ερωτηθέντες που σχεδίαζαν να αναβάλουν την έναρξη των σπουδών τους, το 39% ανέφερε ότι ήθελε ή χρειαζόταν να κερδίσει χρήματα πριν από το πανεπιστήμιο. Υπήρχε δυνατότητα πολλαπλών απαντήσεων, επομένως οι λόγοι μπορούσαν να συνυπάρχουν.
Ένας χρόνος εκτός αμφιθεάτρου, επομένως, μπορεί να είναι γεμάτος βάρδιες. Και η δυνατότητα να σταματήσεις για να σκεφτείς εξαρτάται επίσης από το ποιος πληρώνει το ενοίκιο όσο σκέφτεσαι.
Πήγες ταξίδι και επέστρεψες με επαγγελματικό πλάνο
Η Etalie Culverwell, μία από τις νέες γυναίκες που μιλούν στο ρεπορτάζ, περιγράφει το gap year της και ως ευκαιρία να αφοσιωθεί στη δημιουργία περιεχομένου. Το ταξίδι μπορούσε να προσφέρει εμπειρίες και ταυτόχρονα υλικό για μια πιθανή επαγγελματική διαδρομή.
Η επιθυμία αυτή είναι κατανοητή. Αν αγαπάς να φτιάχνεις βίντεο και μπορείς να χρηματοδοτείς μέρος των ταξιδιών σου μέσα από τη δουλειά σου, υπάρχει κάτι ελκυστικό σε αυτή τη δυνατότητα. Η ενδιαφέρουσα αλλαγή βρίσκεται στο σημείο όπου η καταγραφή αρχίζει να καθορίζει την εμπειρία.
Φαντάσου να φτάνεις σε ένα όμορφο μέρος και, πριν προλάβεις να αποφασίσεις αν σου αρέσει, να σκέφτεσαι από πού πέφτει το φως, τι θα γράψεις στη λεζάντα και αν έχεις αρκετά πλάνα. Το ταξίδι αποκτά ένα δεύτερο πρόγραμμα, παράλληλο με εκείνο που ζεις. Και η ερώτηση "περνάω καλά;" μοιράζεται τον χώρο της με το "φαίνεται ότι περνάω καλά όμως;".
Όταν η ξεκούραση χρειάζεται δικαιολογία
Η δυσκολία να απολαύσουμε χρόνο χωρίς μετρήσιμο αποτέλεσμα έχει εξεταστεί και ερευνητικά. Σε τέσσερις μελέτες με συνολικά 1.310 συμμετέχοντες, που δημοσιεύτηκαν το 2021 στο Journal of Experimental Social Psychology, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η πεποίθηση πως ο ελεύθερος χρόνος είναι σπατάλη συνδεόταν με μικρότερη απόλαυση δραστηριοτήτων αναψυχής.
Στα πειραματικά σκέλη, η ενίσχυση αυτής της πεποίθησης μείωνε την απόλαυση δραστηριοτήτων που γίνονταν για την ευχαρίστησή τους. Οι συσχετίσεις με περισσότερο άγχος, στρες και χαμηλότερη ευτυχία βεβαίως δεν αποδεικνύουν από μόνες τους αιτιότητα, όμως το βασικό εύρημα έχει ενδιαφέρον, καθώς ο τρόπος που αξιολογούμε την ανάπαυση μπορεί να επηρεάζει το πόσο την ευχαριστιόμαστε.
Ίσως γι’ αυτό σου βγαίνει ευκολότερα να πεις ότι διάβασες ένα βιβλίο για να εξελιχθείς επαγγελματικά παρά ότι πέρασες το απόγευμα διαβάζοντας επειδή δεν ήθελες να αφήσεις τους ήρωές του. Η δεύτερη εξήγηση μπορεί να ακούγεται ανεπαρκής μόνο και μόνο επειδή δεν συνοδεύεται από κάποιο επίτευγμα.
Το "δεν ξέρω ακόμη" χρειάζεται λίγο χώρο
Ο Charlie Wasley περιγράφει ότι ακολούθησε τη διαδρομή προς το πανεπιστήμιο επειδή αυτή του είχαν προτείνει η οικογένεια και οι καθηγητές του, πριν συνειδητοποιήσει ότι δεν είχε εξετάσει αρκετά τις εναλλακτικές. Η προσωπική του εμπειρία ανοίγει μια χρήσιμη ερώτηση για κάθε ηλικία. Πόσο από το επόμενο βήμα μας είναι επιθυμία και πόσο συνέχεια μιας διαδρομής που έχει ήδη σχεδιαστεί για εμάς;
Μπορεί να αφορά σπουδές, μια δουλειά που κάποτε ήθελες πολύ ή την προσδοκία ότι σε συγκεκριμένη ηλικία θα πρέπει να έχεις κατασταλάξει. Η αβεβαιότητα γίνεται πιο βαριά όταν τη συγκρίνεις με τις ολοκληρωμένες ανακοινώσεις των άλλων. Βλέπεις την εισαγωγή σε ένα μεταπτυχιακό, την προαγωγή, τη μετακόμιση. Οι μήνες αμφιβολίας που προηγήθηκαν όμως συνήθως δεν χωρούν στη φωτογραφία.
Ένα διάλειμμα φυσικά δεν εγγυάται απαντήσεις. Χρειάζεται οικονομικό σχεδιασμό και μπορεί να έχει πρακτικές συνέπειες που αξίζει να εξετάσεις. Μπορεί, όμως, να σου επιτρέψει να δοκιμάσεις κάτι πριν αποφασίσεις ότι θα το κάνεις για χρόνια.
Λίγος χρόνος που δεν χρειάζεται να καταλήξει κάπου
Στη δική του αναδρομή, ο John Sunyer ξεχωρίζει την ελευθερία κάποιων μηνών στους οποίους οι εμπειρίες του δεν ήταν απαραίτητο να οδηγούν σε έναν επόμενο στόχο.
Το gap year δεν χρειάζεται να μεταφραστεί σε παραίτηση και αναχώρηση για την άλλη άκρη του κόσμου. Μπορεί να γίνει μια μικρότερη άδεια που δίνεις στον εαυτό σου. Να δοκιμάσεις ένα μάθημα χωρίς να αποφασίσεις αν θα γίνεις καλή. Να επισκεφθείς μια πόλη χωρίς να επιστρέψεις με οδηγό προτάσεων. Να αφήσεις ένα απόγευμα διαθέσιμο, χωρίς να του αναθέσεις εκ των προτέρων να σε ξεκουράσει υποδειγματικά.
Κι αν στο τέλος της ημέρας κάποιος σε ρωτήσει τι έκανες, μπορείς να του πεις για όσα χάρηκες. Ακόμη κι αν δεν έμαθες μια καινούργια δεξιότητα στο μεταξύ.
Διαβάστε Επίσης
