iStock
Μέχρι χθες αναρωτιόσουν τι λέει για εσένα στους φίλους του, τώρα αναρωτιέσαι τι λέει και στο ChatGPT.
Έχετε τσακωθεί, εκείνος κοιμάται κι εσύ γράφεις στην AI μια εκδοχή του "πες μου λίγο αν είμαι παράλογη". Περιγράφεις τι είπε, τι απάντησες, ίσως αντιγράφεις και μερικά μηνύματα για να υπάρχει πλήρης εικόνα. Πλήρης τώρα... όσο μπορεί να είναι μια εικόνα που μόλις επιμελήθηκες εσύ, θυμωμένη, στη μία το πρωί. Το chatbot απαντά ήρεμα, αναγνωρίζει τα συναισθήματά σου και σε βοηθά να βάλεις τις σκέψεις σου σε σειρά. Ύστερα κλείνεις την οθόνη. Τι θα συνέβαινε, όμως, αν ο σύντροφός σου διάβαζε αυτή τη συνομιλία;
Οι συζητήσεις με την AI προσθέτουν ένα καινούργιο ερώτημα στην ιδιωτικότητα του ζευγαριού. Πόσο προσωπικός είναι αυτός ο χώρος και πόσα από όσα αφορούν τον άλλον μπορούμε να μεταφέρουμε εκεί; Μπορεί να έχετε συζητήσει για τους πρώην, τα μηνύματα και τους κωδικούς του κινητού. Το αν επιτρέπεται να ανεβάζεις ολόκληρο τον τελευταίο σας καβγά όμως σε ένα chatbot πιθανότατα δεν είχε μπει στην ημερήσια διάταξη.
Η σχέση σου, όπως την αφηγήθηκε εκείνος
Σε δημοσιευμένη μαρτυρία, η Lindsey Hall περιγράφει ότι ανακάλυψε στο κινητό του συντρόφου της μια συζήτηση με το ChatGPT που περιείχε αμφιβολίες για την έλξη του προς εκείνη και επικριτικά σχόλια για την εμφάνισή της. Εκείνος κοιμόταν δίπλα της. Η Hall έφυγε από το σπίτι του έχοντας διαβάσει μια εκδοχή της σχέσης τους που αγνοούσε.
Μπορείς να φανταστείς το σοκ. Μέχρι πριν λίγα λεπτά ήσουν μέσα στη σχέση σου και ξαφνικά βρίσκεσαι απέναντι σε ένα thread γεμάτο αμφιβολίες. Αρχίζεις να ξαναδιαβάζεις τι συνέβη στα αλήθεια το προηγούμενο βράδυ, στην τελευταία εκδρομή, εκείνο το "όλα καλά" που είχες πιστέψει.
Ένα τέτοιο εύρημα, ωστόσο, χρειάζεται συζήτηση για το νόημα και τη στιγμή του. Η θεραπεύτρια ζεύγους Giulia P. Davis επισημαίνει τη διαφορά ανάμεσα σε μια σκέψη που κάποιος διερευνά και σε μια απόφαση που έχει ήδη πάρει.
Το να πληγωθείς από όσα διάβασες είναι απολύτως κατανοητό. Για να μάθεις τι σημαίνουν σήμερα όμως, χρειάζεται να ακούσεις και τον άνθρωπο που τα έγραψε.
Ο τρίτος στη συζήτηση είναι πολύ πρόθυμος να συμφωνήσει
Το ιδιαίτερο με ένα chatbot είναι ότι απαντά. Μπορεί να οργανώσει το παράπονό σου σε παραγράφους, να του δώσει ψυχολογικό λεξιλόγιο και να κάνει την ερμηνεία σου να ακούγεται εξαιρετικά συγκροτημένη. Μάλιστα μετά από αυτό, το "εγώ έτσι το ένιωσα", κινδυνεύει να αποκτήσει τη βεβαιότητα μιας ανεξάρτητης αξιολόγησης.
Αυτή η υπερβολική συμφωνία με τον χρήστη έχει μελετηθεί ως "sycophancy". Σε έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Science, τρία προεγγεγραμμένα πειράματα με συνολικά 2.405 συμμετέχοντες έδειξαν ότι ακόμη και μία αλληλεπίδραση με μια υπερβολικά επιβεβαιωτική AI μπορούσε να μειώσει τη δηλωμένη προθυμία ανάληψης ευθύνης και αποκατάστασης μιας διαπροσωπικής σύγκρουσης, ενισχύοντας την πεποίθηση ότι ο χρήστης είχε δίκιο. Αυτό από μόνο του βεβαίως δεν αρκεί για να περιγράψει κάθε chatbot ή κάθε συνομιλία, αλλά μας δίνει έναν συγκεκριμένο λόγο να προσέχουμε την κολακευτική ευκολία της συμφωνίας.
Έχει σημασία όμως και πώς ρωτάμε. Έρευνα του βρετανικού AI Security Institute βρήκε περισσότερη συμφωνία όταν οι χρήστες διατύπωναν βέβαιες θέσεις αντί για ερωτήματα. Αν ξεκινάς με το "ο σύντροφός μου φέρεται εγωιστικά", έχεις ήδη δώσει μια κατεύθυνση στη συζήτηση. Ως πρακτική εφαρμογή αυτού του ευρήματος, μπορείς να δοκιμάσεις μια πιο ανοιχτή ερώτηση, όπως "ποιες διαφορετικές ερμηνείες μπορεί να έχει αυτό το περιστατικό;", διατηρώντας δηλαδή και κάποια επιφύλαξη και για την απάντηση που θα πάρεις.
Το "δεν έχω τίποτα να κρύψω" είναι μεγάλη δέσμευση
Η επιθυμία να μάθεις τι σκέφτεται ο άλλος είναι ανθρώπινη, ειδικά όταν αισθάνεσαι ότι απομακρύνεται. Η πρόσβαση σε κάθε ιδιωτική του συνομιλία, όμως, δεν αποτελεί αυτονόητο δικαίωμα της σχέσης. Ο οργανισμός love is respect τονίζει ότι η κοινοποίηση κωδικών δεν πρέπει να επιβάλλεται και ότι τα ψηφιακά όρια χρειάζονται συμφωνία, την οποία οι σύντροφοι μπορούν να επανεξετάζουν.
Αξίζει, λοιπόν, να αναρωτηθείς τι ψάχνεις πριν ανοίξεις το ιστορικό. Υπάρχει κάτι συγκεκριμένο στη συμπεριφορά του που σε ανησυχεί; Δυσκολεύεστε να μιλήσετε; Ελπίζεις ότι μια γρήγορη ματιά θα σε καθησυχάσει;
Το δύσκολο με την τελευταία προσδοκία είναι ότι μπορεί να συναντήσεις μια φράση χωρίς να γνωρίζεις τι προηγήθηκε, πόσο τον εκφράζει ή αν εξακολουθεί να την πιστεύει. Και τότε σίγουρα θα χρειαστεί να κάνετε τη συζήτηση που προσπαθούσες να αποφύγεις, και μάλιστα με ένα επιπλέον θέμα πάνω στο τραπέζι.
Πριν γίνει ο καβγάς σας υλικό για ανάλυση
Μπορείς να ανοίξεις την κουβέντα χωρίς ανακρίσεις. "Χρησιμοποιείς ποτέ AI για να σκεφτείς πράγματα που αφορούν εμάς; Εγώ το έχω κάνει και θα ήθελα να συμφωνήσουμε τι μας φαίνεται εντάξει".
Από εκεί και πέρα μπορείτε να γίνετε συγκεκριμένοι. Πώς αισθάνεστε για την αντιγραφή προσωπικών μηνυμάτων; Για την περιγραφή της σεξουαλικής σας ζωής; Για τη χρήση ενός chatbot ώστε να προετοιμαστείτε για μια δύσκολη συζήτηση; Έχετε κοινό λογαριασμό και διαφορετικές προσδοκίες για το ποιος μπορεί να δει τι;
Μια συμφωνία μπορεί να αφήνει χώρο στην προσωπική σκέψη και ταυτόχρονα να προστατεύει πληροφορίες που αφορούν και τους δύο. Μπορείς, για παράδειγμα, να περιγράψεις ένα δίλημμα χωρίς ονόματα και αυτούσια μηνύματα ή να ρωτήσεις τον σύντροφό σου πριν κοινοποιήσεις κάτι ιδιαίτερα προσωπικό.
Κι αν ζητήσεις βοήθεια για να βρεις τις λέξεις, κράτησε λίγο χρόνο να δεις αν σε εκφράζουν. Το "κατανοώ ότι η εμπειρία σου ήταν δύσκολη" μπορεί να είναι άψογο συντακτικά, αλλά ίσως ακούγεται λίγο παράξενο από τον άνθρωπο που πριν από δέκα λεπτά σε ρώτησε πού είναι το τάπερ.
Σβήσε ό,τι δεν θα έλεγες. Κράτησε αυτό που αισθάνεσαι. Και πες το στον άνθρωπο που χρειάζεται να το ακούσει, ακόμη κι αν σου βγει λιγότερο καλογραμμένο.

