Το ντοκιμαντέρ του Netflix που εξερευνά το φαινόμενο America’s Next Top Model είναι μία επίπονη εμπειρία θέασης.
Το πολυαναμενόμενο ντοκιμαντέρ Reality Check: America’s Next Top Model τρεντάρει αυτή τη στιγμή στη δεκάδα του Netflix και όχι άδικα. Ποιος δε θέλει να "ρουφήξει” περιεχόμενο για το reality που γεννήθηκε στο δαιμόνιο (επιχειρηματικό) μυαλό της Tyra Banks, του μαύρου supermodel με την εξωπραγματική ομορφιά, και έγινε παγκόσμιο φαινόμενο; Όμως, αυτό που ξεκινάει ως μία θέαση με κίνητρο την περιέργεια για το πώς μία εκπομπή που απέρριπταν όλα τα μεγάλα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα και εν τέλει ξεκίνησε με μηδενικό budget και - οκ, ας το παραδεχτούμε - δίψα για λίγο αγνό gossip, καταλήγει πολύ γρήγορα σε αν όχι σε μία hate watching εμπειρία, τότε σίγουρα επίπονη.
Η πανδημία, το revival και η ανεξήγητη ανάγκη για εξιλέωση
Ήδη από τα πρώτα λεπτά του ντοκιμαντέρ γίνεται αντιληπτό ότι η Tyra Banks βρίσκεται ακόμα στο πετσί του ρόλου. Είναι τόσο εμποτισμένη από τη θητεία της ως κεντρική παρουσιάστρια του ANTM, αλλά και του δικού της talk show "Tyra”, στο οποίο προσποιούνταν μια νεότερη εκδοχή της Oprah Winfrey, που νιώθεις ότι το κοινό στο οποίο πιστεύει ότι απευθύνεται είναι τουλάχιστον λοβοτομημένο. Δραματικές παύσεις, ακραίες εκφράσεις προσώπου και η γελοία προσπάθειά της να γίνει μία πιο street wise εκδοχή του εαυτού της για να δώσει έμφαση κυρίως σε ό,τι αφορά τη φυλετική της ταυτότητα, την καθιστούν αντιπαθητική πριν καν μπούμε στο ψητό. Αλλά πρόκειται να γίνει πολύ χειρότερο.
Το ντοκιμαντέρ πιάνει ως αφετηρία την αναβίωση του ANTM μέσα στην πανδημία. Τότε που μία νέα γενιά, η οποία δεν το παρακολουθούσε από το 2003 - όταν πρωτοπροβλήθηκε μέσω της συχνότητας του UPN - κι έπειτα, αλλά τώρα, μέσα στη ραστώνη του εγκλεισμού, το ανακάλυπτε ξανά από την αρχή. Ωστόσο, όπως έχει γίνει με πολλά προϊόντα της ποπ κουλτούρας, με βάση τα νέα δεδομένα. Και μπορεί η woke ατζέντα να έχει υπερβάλει σε πολλές περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα σε εκείνη για την έλλειψη εκπροσώπησης μειονοτήτων στα Φιλαράκια, όμως στην περίπτωση του America’s Next Top Model, δεν μιλάμε για κρίση υπό το πρίσμα της κουλτούρας της αφύπνισης, αλλά με βάση την κοινή λογική. Στα τρια επεισόδια που το ντοκιμαντέρ διαρκεί, αυτό γίνεται ο κεντρικός άξονας της αφήγησης, αλλά προς μεγάλη έκπληξη κάθε θεατή, δεν υπάρχει καμία πρόθεση μεταμέλειας από τους εμπλεκόμενους στο πρότζεκτ, και ειδικότερα από την Tyra Banks.
Διαβάστε Επίσης
Η μόνιμη επωδός των περισσότερων συμμετεχόντων που υπήρξαν κομβικές φιγούρες σχεδόν σε όλες τις σεζόν του ANTM, όπως ο παραγωγός Ken Mok και οι κριτές Jay Manuel, Miss Jay Alexander και Nigel Barker, είναι πως οφείλουμε να εξετάζουμε το reality με τα δεδομένα της εποχής που προβάλλονταν. Αυτή είναι μία συζήτηση που επανέρχεται κάθε τόσο στο δημόσιο διάλογο, ειδικότερα σε ό,τι έχει να κάνει με την τέχνη ή προϊόντα μαζικής κουλτούρας και μέχρι ένα σημείο, βγάζει νόημα.
Στην περίπτωση του ANTM όμως, αυτή το επιχείρημα είναι άκυρο από τη στιγμή που μία μαύρη γυναίκα, supermodel, που χρειάστηκε να υπερνικήσει δεκάδες εμπόδια για να φτάσει… "στην κορυφή” και που κάποια στιγμή ονειρεύτηκε να δημιουργήσει μία εκπομπή για όσα συμβαίνουν πίσω από το catwalk, η οποία θα αγκάλιαζε όλα εκείνα τα κορίτσια που έμοιαζαν να μην έχουν θέση στον σκληρό κόσμο της μόδας, θυσίασε τα πάντα στο βωμό της τηλεθέασης και δεν εκμεταλλεύτηκε στιγμή το βήμα που της δόθηκε για να ενδυναμώσει πραγματικά τις νεαρές γυναίκες που την έβλεπαν σαν πρότυπο. Και της συμμετέχουσες στο ANTM, αλλά και τα εκατομμύρια κορίτσια που έβλεπαν την εκπομπή και τα adaptations της ανά τον κόσμο. Αντίθετα, δημιούργησε το πιο σκληρό reality επιβίωσης, κάνοντας το πραγματικό genre να ωχριά μπροστά σε όσα επέβαλε στις διαγωνιζόμενές του το ANTM.
Από την κορυφή στον απόλυτο πάτο
Από όλες τις κακοποιητικές και προβληματικές πρακτικές που βίωσαν οι διαγωνιζόμενες, τέσσερις περιπτώσεις ξεχωρίζουν. Η μία αφορά τη Shandi Sullivan, από το Κάνσας Σίτι που εργάζονταν στα Walgreens, μία μεγάλη αλυσίδα φαρμακείων των ΗΠΑ. Η διαγωνιζόμενη στη δεύτερη σεζόν του America's Next Top Model μεταφέρθηκε μαζί με τα υπόλοιπα κορίτσια στο Μιλάνο για μία φωτογράφιση στην καρδιά της μόδας. Εκεί, η ίδια και οι υπόλοιπες διαγωνιζόμενες ενθαρρύνθηκαν να καλέσουν στο σπίτι όπου έμεναν μια παρέα ανδρών που λίγες ώρες πριν είχαν διατελέσει χρέη οδηγού για τα κορίτσια, πάνω σε βέσπες, σε ένα φθηνό nod στο κλασικό rom com Roman Holiday. Η βραδιά κατέληξε στο τζακούζι με κατανάλωση αλκοόλ και κάποια πρώτα αγγίγματα. Σύντομα, η Sullivan, όπως παραδέχεται στο ντοκιμαντέρ, ήταν σχεδόν αναίσθητη από το κρασί που είχε καταναλώσει και σε αυτή την κατάσταση βρέθηκε μόνη της στην ντουζιέρα μαζί με ένα από αυτά τα αγόρια και έπειτα στο κρεβάτι μαζί του ανίκανη σε συναινέσει σε ό,τι συνέβη.
Το τηλεοπτικό συνεργείο, παρότι η κατάσταση της κοπέλας ήταν πρόδηλη, κατέγραφε το περιστατικό χωρίς να παρέμβει στιγμή. Όταν το επεισόδιο προβλήθηκε, παρουσιάστηκε σαν η Shandi να είχε απατήσει τον σύντροφό της που βρισκόταν πίσω στην Αμερική. Ήδη την επόμενη μέρα του περιστατικού, το κορίτσι βρίσκονταν σε κάκιστη ψυχολογική κατάσταση και όταν ζήτησε να τηλεφωνήσει στον σύντροφό της για να του εξηγήσει τι είχε συμβεί, η παραγωγή της αρνούνταν κάθε επικοινωνία μέχρι που απείλησε ότι θα αποχωρήσει.
Όταν, δε, κατάφερε να τον πάρει τηλέφωνο, το τηλεοπτικό συνεργείο ήταν εκεί να καταγράψει και αυτή τη στιγμή με την κοπέλα πεσμένη στο πάτωμα να κλαίει με λυγμούς ζητώντας συγχώρεση από το αγόρι της το οποίο την αποκάλεσε "Άπιστη σκύλα!”. Και αν δεν έχεις φρικάρει μέχρι εδώ, αυτό που συγκλονίζει είναι πως, σε ANTM Reunion στο talk show της Tyra, παρά την παράκληση της Shandi να μη συμβεί αυτό, η παρουσιάστρια πρόβαλε το σχετικό απόσπασμα αναγκάζοντάς τη να το βιώσει όλο από την αρχή.
Διαβάστε Επίσης
Η Ebony Haith, μια μαύρη ομοφυλόφιλη γυναίκα, ενθουσιάστηκε όταν επιλέχθηκε για το America's Next Top Model, ωστόσο βρέθηκε αντιμέτωπη με χλευασμό για το δέρμα της - που οι κριτές χαρακτήρισαν "υπερβολικά τραχύ" και "σταχτί" - για τα μαλλιά της, τα οποία ξυρίστηκαν με λάθος για την υφή τους τρόπου αφήνοντας εμφανή κενά, αλλά και για τη στάση της. Παρότι διαχειρίστηκε κάθε προσβολή με αξιοπρέπεια, της αποδόθηκε η ταμπέλα της "επιθετικής” και τελικά αποκλείστηκε από το show. Και βέβαια, δύσκολα ξεχνά κανείς τα επεισόδια όπου τα μοντέλα βάφτηκαν ώστε να μοιάζουν με "άλλη εθνικότητα" και κλήθηκαν να οικειοποιηθούν διαφορετικούς πολιτισμούς για τις ανάγκες φωτογράφισης κάτι που συνέβη μάλιστα δύο φορές.
Υπάρχουν και άλλα περιστατικά που αφορούν αισθητικές επεμβάσεις (ή μάλλον παρεμβάσεις), παραβιαστικές συμπεριφορές στο σετ φωτογραφήσεων που πέρασαν στα ψηλά, αλλά αν έχεις κέφι να επενδύσεις σχεδόν τρεις ώρες για το ντοκιμαντέρ, ας μη συνεχίσω το "spoiler”. Εκείνο που δε σταματά να προκαλεί δυσφορία είναι η στάση της Tyra Banks, η οποία επιμένει ότι εκείνα ήταν "τα εργαλεία και η γνώση", που διέθετε η ίδια εκείνη την εποχή και με αυτά προσπαθούσε να ενδυναμώσει τα κορίτσια που στήριζαν όλα τους τα όνειρα στην εκπομπή. Κορίτσια, που μετά την έξοδό τους από το σπίτι του ANTM κουβαλούσαν για πάντα τα στίγμα του reality και έβρισκαν όλες τις πόρτες κλειστές, μία πραγματικότητα που Tyra Banks γνώριζε εκ των προτέρων και δεν έκανε τίποτα για την αλλάξει.
Ακόμα και μπροστά στις πιο σκληρές ιστορίες που οι παραγωγοί του ντοκιμαντέρ της θυμίζουν, η Tyra δε βλεφαρίζει καν και δε σταματά στιγμή να επιστρατεύει την περσόνα της παρουσιάστριας, εμπνεύστριας και παραγωγού του ANTM, που υπερασπίζεται το προϊόν της. Μάλιστα, αναφέρει, πως, παρόλο που τα κορίτσια όλων των κύκλων του ANTM δεν έκαναν καριέρα στη βιομηχανία της μόδας, άνοιξαν δρόμο για τις επόμενες που ακολούθησαν. Για plus size μοντέλα, για trans μοντέλα, για τους influencers ακόμα, αλλά και για τη reality τηλεόραση όπως την ξέρουμε σήμερα. Δεν ειπώνεται καθαρά, αλλά στο μοντάζ προβάλλεται ένα σύντομο βίντεο των Kardashians όταν γίνεται η αναφορά στα δύο τελευταία. Αυτό που μοιάζουν να μην καταλαβαίνουν ο Ken Mok, η Tyra και λοιπό cast του ANTM, είναι ότι οι Kardashians και κάθε νέα influencer ή reality tv star ελέγχουν οι ίδιες το αφήγημα, από την ημέρα μηδέν, ενώ κάθε κορίτσι που μπήκε στον διαγωνισμό του America’s Next Top Model, όχι.
Το μόνο ειλικρινές πράγμα που λέει η Tyra Banks σε ολόκληρο το ντοκιμαντέρ είναι πως, όταν άλλαξε η ηγεσία του UPN, ενώ τα νούμερα του reality άρχισαν να πέφτουν και ο νέος πρόεδρος της ζήτησε να απολύσει τους βασικότερους πυλώνες του πάνελ της Jay Manuel, Miss Jay Alexander και Nigel Barker λέγοντάς της πως δεν υπάρχουν "ιερές αγελάδες”, το ερμήνευσε ως κάτι που ισχύει και για την ίδια. Συνεπώς για να κρατήσει τη δουλειά της και το δημιούργημά της, έπρεπε να κάνει ό,τι της λένε. Αυτή της η φράση συνοψίζει ολόκληρη τη φιλοσοφία πίσω από το ANTM.
