Φωτογραφία: Courtesy of Chanel
Από τον Joey στα Φιλαράκια στον Haaland με Hermès, η ανδρική fashion bag έγινε σύμβολο μιας νέας εποχής. Tι αποκαλύπτει αυτή η αλλαγή για τη μόδα και την ίδια την έννοια του ανδρισμού.
Κάθε φορά που βλέπω έναν σύγχρονο άνδρα να κρατά τσάντα (κάτι το οποίο τώρα τελευταία συμβαίνει όλο και συχνότερα) δεν μπορώ παρά να σκεφτώ ένα από τα αγαπημένα μου επεισόδια της καλύτερης σειράς που γυρίστηκε ποτέ (ναι, για τα Φιλαράκια μιλάω). Το 13ο επεισόδιο της 5ης σεζόν τιτλοφορείται "The One with Joey's Bag” και είναι ένα από τα πιο αιχμηρά σχόλια πάνω στην αρρενωπότητα, ένα από τα πολλά που έχει κάνει η σειρά.
Η ιστορία θέλει τον Joey να αναζητά ρούχα για να πάει σε μία οντισιόν. Η Rachel προσφέρεται να τον βοηθήσει και του προτείνει να τον ντύσει η ίδια με κομμάτια Ralph Lauren στον οποίο εργάζεται. Στο κομψό σύνολο που συνθέτει για εκείνον προσθέτει και μία τσάντα ώμου. Στην αρχή ο Joey εξοργίζεται καθώς θεωρεί την "τσάντα” γυναικεία, όμως τότε η Rachel του δείχνει το lookbook της συλλογής και τονίζει πως όλοι οι άνδρες κρατούν τσάντες.
Διαβάστε Επίσης
O Joey εν τέλει βρίσκει την τσάντα ταυτόχρονα πρακτική και στιλάτη και τότε ξεκινά το ανελέητο bullying από τους φίλους του. Αυτό το γεγονός γέννησε μία από τις πιο ουσιαστικές ατάκες του show. Μετά από ένα ακόμη πείραγμα ο Joey ξεσπά και λέει, "Λοιπόν, το γεγονός ότι δεν κατανοείτε κάτι, δεν σημαίνει ότι είναι λάθος..." συμπυκνώνοντας σε αυτή τη φράση τον αυτοματισμό της αντίδρασης απέναντι σε κάθε τι διαφορετικό.
Από το (προφητικό) επεισόδιο του 1999, στο σήμερα
Αν το συγκεκριμένο επεισόδιο γυριζόταν σήμερα, δεν έκανε καμία ηχηρή δήλωση για τον συντηρητισμό και την ομοφοβία. Η εικόνα ενός άνδρα με δερμάτινη τσάντα ώμου δεν ξενίζει πια κανέναν. Αντιθέτως, αποτελεί σχεδόν προϋπόθεση για να χαρακτηριστεί κάποιος καλοντυμένος. Από τον Jacob Elordi μέχρι τον A$AP Rocky και από τον Harry Styles μέχρι τον Erling Haaland, οι άνδρες κρατούν πλέον τσάντες που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θα βρίσκονταν αποκλειστικά στις γυναικείες συλλογές. Το ενδιαφέρον όμως δεν βρίσκεται στο ίδιο το αξεσουάρ. Βρίσκεται σε όσα συμβολίζει.
Η μόδα λειτουργεί ανέκαθεν σαν ένας από τους πιο ευαίσθητους δείκτες κοινωνικής αλλαγής. Πολύ πριν αλλάξει ο τρόπος που μιλάμε για το φύλο, την ταυτότητα ή την έκφραση, αλλάζει ο τρόπος που ντυνόμαστε. Η ανδρική τσάντα αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές αποδείξεις.
Οι άνδρες κρατούσαν πάντα τσάντες. Όχι όμως αυτές.
Η ιδέα ότι οι άνδρες άρχισαν ξαφνικά να κρατούν τσάντες είναι ιστορικά λανθασμένη. Για αιώνες χρησιμοποιούσαν μπόγους, "λουκάνικα", δερμάτινα σακίδια, στρατιωτικές θήκες, το "τσαντάκι μπανάνα” του raver που έγινε το τσαντάκι χιαστί του ράπερ και χαρτοφύλακες. Η τσάντα υπήρχε πάντοτε στην ανδρική γκαρνταρόμπα ως εργαλείο. Εκείνο που άλλαξε μέσα στην τελευταία δεκαετία είναι η μετάβαση από τη χρηστικότητα στην επιθυμία. Η τσάντα έπαψε να εξυπηρετεί αποκλειστικά μια ανάγκη και μετατράπηκε σε αντικείμενο μόδας, σε status symbol, σε συλλεκτικό κομμάτι.
Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν οι πασαρέλες. Ο Jonathan Anderson, αρχικά στη Loewe και αργότερα στον Dior, αλλά και ο Blazy στην Bottega Veneta και ο Pharrell στην Louis Vuitton, αντιμετώπισαν τις ανδρικές τσάντες με την ίδια δημιουργική βαρύτητα που αντιμετωπίζονταν μέχρι τότε οι γυναικείες It Bags. Η Fendi, υπό τη Silvia Venturini Fendi, είχε ήδη ανοίξει τον δρόμο επανερμηνεύοντας εμβληματικά σχέδια όπως η Baguette για το ανδρικό κοινό, ενώ ο Daniel Lee στην Burberry, ο Maximilian Davis στον Ferragamo και ο Raul Lopez της Luar συνέχισαν να θολώνουν ακόμη περισσότερο τα όρια ανάμεσα στα ανδρικά και τα γυναικεία αξεσουάρ. Ξαφνικά, οι ανδρικές συλλογές δεν παρουσίαζαν απλώς δερμάτινες τσάντες εργασίας. Παρουσίαζαν αντικείμενα πόθου.
Όταν οι celebrities έκαναν την τσάντα ανδρική υπόθεση
Οι σχεδιαστές άνοιξαν τον δρόμο. Οι celebrities τον μετέτρεψαν σε λεωφόρο. Φυσικά, αυτό που έχει ενδιαφέρον εδώ είναι ο σεξουαλικός προσανατολισμός των διάσημων ανδρών που κρατούν γυναικεία τσάντα. Δεν ανήκουν στην queer κοινότητα, αλλά είναι αρχετυπικοί straight άντρες. Ο A$AP Rocky, από τους πρώτους άνδρες που υιοθέτησε τη γυναικεία fashion bag έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι μπορεί να φορέσει με την ίδια φυσικότητα μία Chanel ρόμπα, και μία από τις πιο περιζήτητες τσάντες της αγοράς- μία ροζ tote bag Bottega Veneta. Ο Pharrell Williams το ίδιο. Ο Harry Styles αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια τη γυναικεία γκαρνταρόμπα σαν μια ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης, ενώ ο Bad Bunny έχει καταφέρει να μετατρέψει μία Gucci Jackie σε μέρος της δημόσιας εικόνας του.
Τις τελευταίες μέρες, ανάμεσά τους έρχεται να προστεθεί και ο απόλυτος σταρ των ημερών λόγω Μουντιάλ, Erling Haaland. Ένας ποδοσφαιριστής που ενσαρκώνει το στερεότυπο της παραδοσιακής αρρενωπότητας, με επιβλητική σωματική διάπλαση και εικόνα σχεδόν μυθολογικού Βίκινγκ, έχει εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους συλλέκτες Hermès στον κόσμο. Οι τεράστιες HAC 50 που κρατά, μαζί με σπάνιες Kelly Dépêches και συλλεκτικά σχέδια του γαλλικού οίκου, δεν αποτελούν styling trick κάποιου δημιουργικού διευθυντή. Αποτελούν προσωπική επιλογή. Και αυτό αλλάζει τα δεδομένα. Αρκεί κανείς να σκεφτεί το κοινό στο οποίο απευθύνεται ο Haaland για να καταλάβει τη σημασία της κίνησης.
Από τον performative male στη νέα αρρενωπότητα
Τα τελευταία χρόνια το διαδίκτυο γέννησε τον λεγόμενο performative male. Τον άνδρα που υιοθετεί στοιχεία μιας πιο ευαίσθητης, πιο προοδευτικής αισθητικής, συχνά για να δείξει ότι βρίσκεται στη "σωστή" πλευρά της ιστορίας. Tote bags, πέρλες, μανό, tank tops, bag charms, φουλάρια και κοσμήματα έγιναν μέρος αυτού του νέου στιλιστικού κώδικα. Η τσάντα βρέθηκε φυσικά ανάμεσα στα πιο χαρακτηριστικά σύμβολά του.
Σήμερα όμως η εικόνα έχει ξεπεράσει κατά πολύ αυτό το πλαίσιο. Η ανδρική τσάντα δεν περιορίζεται στους δημιουργικούς χώρους ή σε όσους αυτοπροσδιορίζονται ως fashion insiders. Βρίσκεται στους ηθοποιούς του Χόλιγουντ, στους μουσικούς, στους αθλητές, στους επιχειρηματίες και στους ανθρώπους που απλώς θέλουν να ντυθούν καλύτερα. Το ενδιαφέρον δεν είναι ότι οι άνδρες δανείζονται ένα παραδοσιακά γυναικείο αξεσουάρ. Είναι ότι σταματούν να αισθάνονται την ανάγκη να απολογηθούν γι' αυτό.
Τελικά, η τσάντα δεν είναι το θέμα
Μία fashion bag δεν κάνει κανέναν πιο προοδευτικό. Ούτε πιο φεμινιστή. Ούτε απαραίτητα πιο ενδιαφέροντα. Η ιστορία της μόδας όμως αποδεικνύει ότι οι μεγάλες κοινωνικές αλλαγές ξεκινούν συχνά από μικρές αισθητικές μετατοπίσεις. Ένα χρώμα, ένα κόσμημα, ένα τακούνι ή μια τσάντα μπορούν να αμφισβητήσουν στερεότυπα πολύ πριν το κάνουν οι πολιτικοί ή οι κοινωνιολόγοι. Κάποτε γελούσαμε βλέποντας τον Joey να υπερασπίζεται τη δερμάτινη τσάντα του. Σήμερα ο πιο περιζήτητος ποδοσφαιριστής στον κόσμο κρατά μια Hermès αξίας δεκάδων χιλιάδων ευρώ, ο Jacob Elordi συλλέγει It Bags και ο Harry Styles συνεχίζει να αντιμετωπίζει τη μόδα σαν πεδίο απόλυτης ελευθερίας. Η ανδρική τσάντα δεν είναι απλώς ακόμη μία τάση. Είναι η απόδειξη ότι το menswear διανύει τη πιο ενδιαφέρουσα περίοδο της σύγχρονης ιστορίας του.
