Ο σχεδιαστής Alexis Mabille παρουσίασε στο πλαίσιο της Couture Week στο Παρίσι μία συλλογή δημιουργημένη στο σύνολό της με Τεχνητή Νοημοσύνη. Τι σημαίνει αυτό για τη μόδα σήμερα;
Αν οι fashion experts με ψηφιακή παρουσία ζούσαν στον μεσαίωνα, αυτή τη στιγμή θα βρίσκονταν με αναμμένες δάδες και δικράνια έξω από το σπίτι του σχεδιαστή Alexis Mabille, έτοιμοι να αυτοδικήσουν. Ο Γάλλος σχεδιαστής παρουσίασε την συλλογή Couture SS26 στο Lido στο Παρίσι στο πλαίσιο της Εβδομάδας Μόδας Υψηλής Ραπτικής και οι καλεσμένοι, μιας και δεν ήταν απόλυτα σαφές στο σημείωμα του οίκου, ήταν σίγουροι πώς θα παρακολουθήσουν ένα παραδοσιακό fashion show. Αν’ αυτού βρέθηκαν μπροστά από μία τεράστια οθόνη από την οποία σύντομα παρέλασαν 30 looks σε κάτι που έμοιαζε να συμβαίνει σε κάποιον άλλο χώρο. Μόνο που δεν ήταν έτσι, μοντέλα και δημιουργίες ήταν όλα φτιαγμένα εξολοκλήρου με AI.
Τεχνητή Νοημοσύνη και Ανθρώπινος παράγοντας
Τα looks άνευρα και ανέμπνευστα στο σύνολό τους - από έναν σχεδιαστή που έχει δώσει εξαιρετικά δείγματα γραφής - δεν αντικατοπτρίζουν σε καμία περίπτωση την ουσία της haute couture που είναι ασφαλώς τα υψηλά επίπεδα δεξιοτεχνίας των ατελιέ. Ο ίδιος ο Alexis Mabille ωστόσο, αντιμετωπίζει τη συλλογή ως ένα σχόλιο πάνω στον ανθρώπινο παράγοντα ως απαραίτητο προαπαιτούμενο για να λειτουργήσει η Τεχνητή Νοημοσύνη. "Η ιδέα ήταν να πάμε κόντρα στο ρεύμα με την τεχνητή νοημοσύνη και να δείξουμε ότι το ανθρώπινο στοιχείο παραμένει ουσιαστικό πίσω από αυτήν. Να δείξουμε ότι, στην πραγματικότητα, χωρίς εμάς, χωρίς τις ιδέες μας, χωρίς τα χέρια των τεχνικών που εκτελούν ατελείωτους υπολογισμούς για κάθε σιλουέτα, δεν συμβαίνουν και πολλά πράγματα – εκτός από εκφυλιστικά αποτελέσματα", εξηγεί σε συνέντευξή του.
Η εταιρεία παραγωγής προϊόντων ΤΝ Glor’IA χρειάστηκε πέντε μήνες για να δημιουργήσει τη συλλογή. Σύμφωνα με τον σχεδιαστή, ορισμένα looks χρειάστηκαν έως και 300 δοκιμές για να επιτευχθούν τα σχήματα και τα εφέ που επιθυμούσε, του οποίου οι γνώσεις βοήθησαν επίσης τους ειδικούς υπολογιστών με την πολύ ρεαλιστική συμπεριφορά και τις αντανακλάσεις κάθε υλικού. Ο Alexis Mabille επέλεξε επίσης τα υλικά από πραγματικά δείγματα (προτίμησε κρεπ, οργάντζα, μετάξι, ξηρά μάλλινα και φτερά στρουθοκαμήλου), ενώ κάποια από τα μοντέλα ήταν απεικονίσεις πραγματικών προσώπων όπως η προσωπική του φίλη και μοντέλο Diana Gartner, αλλά και η μητέρα του που έκλεισε τo show με την παραδοσιακή νυφική δημιουργία.
Πρέπει να φοβόμαστε όντως την εμπλοκή της ΤΝ στη μόδα;
Η κριτική απέναντι στο show του Mabille εστιάζει κυρίως στο πώς η Fédération de la Haute Couture et de la Mode, ο επίσημος γαλλικός φορέας που εποπτεύει, ρυθμίζει και προωθεί τη γαλλική υψηλή ραπτική, το prêt-à-porter και συνολικά το οικοσύστημα της μόδας, διοργανώνοντας μεταξύ άλλων τα Paris Fashion Weeks, επέτρεψε την παρουσίαση μιας τέτοιας συλλογής στην Εβδομάδα Μόδας Υψηλής Ραπτικής της οποίας σκοπός είναι να γιορτάσει τους artisanals των οίκων, την εξειδίκευσή τους, την αρτιότητα και την πολυπλοκότητα των κατασκευών τους. Το ότι όλα είναι φτιαγμένα στο χέρι.

Ερωτηθείς ο σχεδιαστής για το αν η FHCM ήταν ενήμερη για το γεγονός ότι θα παρουσίαση μία αμιγώς AI generated συλλογή απάντα γελώντας "Φυσικά όχι!" και συνεχίζει "Είμαι πολύ χαρούμενος που κάναμε κάτι που θα πυροδοτήσει ενδεχομένως και άλλα πράγματα. Γιατί τελικά, η υψηλή ραπτική δεν είναι απαραίτητα στην πρώτη γραμμή, αλλά ανανεώνεται συνεχώς". Για το διαδίκτυο μία τέτοια δήλωση μοιάζει αιρετική. Στην πλειονότητά τους κριτικοί μόδας και fashion bloggers απαιτούν από την FHCM να τοποθετηθεί και να θεσπίσει περιορισμούς που οριοθετούν τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης, την οποία βλέπουν ως μία ξεκάθαρη απειλή προς τους χειροτέχνες της βιομηχανίας.


Έχοντας μόλις συνέλθει από τις συναρπαστικές δημιουργίες του Alessandro Michele, το συγκλονιστικό ντεμπούτο του Jonathan Anderson για τον Dior και την άρτια συλλογή Chanel Couture του Matthieu Blazy, βλέποντας κανείς τις εικόνες του Alexis Mabille δεν χρειάζεται να ανησυχεί καθόλου για την επέλαση της Τεχνητής Νοημοσύνης στη μόδα. Οι ψηφιακές δημιουργίες του σχεδιαστή, όσο ρεαλιστικές και αν είναι, είναι εξόφθαλμα άψυχες. Τι κι αν η κίνηση των υφασμάτων έχει αποδοθεί όσο πιο φυσικά γίνεται, είναι προφανές ότι τους λείπει η υλική υπόσταση. Μπορούν αυτές οι εικόνες να συγκριθούν με τις art deco τουαλέτες που παρουσίασε ο Michele; Με τις μικρές συμβολικές λεπτομέρειες που "έκρυψε” οπ Blazy σε κάθε look; Με την ασύλληπτη δουλειά που έγινε στο πιετάρισμα στη συλλογή του Anderson;

Η μόδα είναι μία συλλογική εμπειρία. Βιώνεται σε πολλαπλά επίπεδα. Ως εικόνα και ως θέαμα, ως συναίσθημα αλλά κυρίως ως απτό υλικό. Ακόμα κι αν δεν μπορούμε όλοι να νιώσουμε πάνω στο δέρμα μας ή να αγγίξουμε με τα δάχτυλά μας τις δημιουργίες των μεγάλων οίκων, τα ρούχα, τα αξεσουάρ και τα υλικά από τα οποία φτιάχνονται έρχονται σε επαφή με όλες μας τις αισθήσεις.
Σε κάθε δημιουργία, πρέπει στις φλέβες της να κυλάει αίμα. Μέσα της να πάλλεται μία καρδιά, μία μικρή αντλία που τροφοδοτεί τη φαντασία, την δημιουργικότητα, την απογοήτευση, την αποτυχία, την επιμονή, την προσπάθεια. Όσο η Τεχνητή Νοημοσύνη και οι δυνατότητές της εξελίσσονται είναι σημαντικό να δούμε αν και πώς μπορεί να οριοθετηθεί η χρήση τους στη βιομηχανία. Τα πρώτα δείγματά της ωστόσο, δείχνουν ότι η ανθρώπινη δημιουργία δεν κινδυνεύει στο ελάχιστο.

