Η Sarah Jessica Parker ως Carrie Bradshaw με το θρυλικό σιφόν φόρεμα Dior, Φωτογραφία: James Devaney/WireImage/ Getty Images, Ideal Image
Η μόδα δεν αγαπά το παρελθόν ανακυκλώνοντας απλώς τις τάσεις. Τα τελευταία χρόνια επενδύει στο "nostalgia bait", δηλαδή την επαναφορά θρυλικών fashion items που πέρασαν στην ποπ κουλτούρα και μας συνδέεουν μα τα τελευταία ψήγματα αναλογικής ζωής που γλιστρούν διαρκώς μέσα από τα χέρια μας.
Μόλις πριν από τρεις μήνες τα feed μας πλημμύριζαν από εικόνες της Carolyn Bessette Kennedy και άρθρα για να αντιγράψεις το αμίμητα αβίαστο και καθαρό στυλ της. Ναι, την ίδια στιγμή που οι fashion editors ανά τον πλανήτη γράφαμε ότι η μόδα μετά την άχαρη περίοδο της ήσυχης πολυτέλειας επιστρέφει στον μαξιμαλισμό, στο χρώμα, στα prints, μια γυναίκα που υπήρξε η επιτομή του clean girl aesthetic έγινε (ξανά) η εμμονή όλου του πλανήτη.
Buzz ήταν και ξεθώριασε, θα σκέφτεσαι όσο διαβάζεις αυτές τις γραμμές και (ας είμαστε ειλικρινείς), καθώς σκρολάρεις στο κινητό που έχεις στο άλλο χέρι, κατακλύζεσαι από teasers του The Devil Wears Prada 2. Κι όμως, η επιρροή της μανίας με την Bessette Kennedy είναι ακόμα εδώ. Θα τη βρεις στην τάση των thong heels, των πιο μίνιμαλ ’90s παπουτσιών, που θα βλέπεις παντού φέτος το καλοκαίρι. Ενώ η βιομηχανία κινείται πιο γρήγορα από ποτέ, με μικροτάσεις που γεννιούνται και πεθαίνουν μέσα σε μερικές εβδομάδες, επιστρέφουμε διαρκώς στα ίδια αντικείμενα.
Όχι απλώς σε σιλουέτες ή δεκαετίες, όπως διαχρονικά κάνει η μόδα, αλλά και σε συγκεκριμένα fashion artifacts που κουβαλούν πολιτισμική μνήμη, ρούχα και αξεσουάρ που κάποτε έγιναν εικόνες της ποπ κουλτούρας. Ξεχωρίζουμε τρεις περιπτώσεις, η καθεμία με τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε το φαινόμενο.
The Christian Dior Daily
Ανακοινώνοντας το επικείμενο σόου για τη συλλογή Dior Cruise 2027,
ο Jonathan Anderson ανάρτησε στον προσωπικό του λογαριασμό στο Instagram μια τσάντα Dior με μια νέα ερμηνεία του θρυλικού newspaper print ή, αλλιώς, "The Christian Dior Daily" από την εποχή Galliano, ενός από τα πιο αναγνωρίσιμα τυπώματα της σύγχρονης μόδας.
Το newspaper print μας συστήθηκε στο catwalk της συλλογής Φθινόπωρο/Χειμώνας 2000, αν και μια άλλη εκδοχή του είχε παρουσιαστεί νωρίτερα στο επίσης θρυλικό couture show του John Galliano για τον οίκο Dior, "Homeless Chic" Spring 2000, μια συλλογή που προκάλεσε έντονο θόρυβο, καθώς ήταν εμπνευσμένη από τους κλοσάρ του Παρισιού που σκεπάζονταν με εφημερίδες για να προστατευτούν από το κρύο.
Για το print ο Galliano χρησιμοποίησε σελίδες της Herald Tribune με κριτικές για τα σόου του και τις αποτύπωσε πάνω σε καμπαρντίνες, δερμάτινα τζάκετ και σιφόν φορέματα σχολιάζοντας ευθέως τη σχέση μόδας, μέσων και κοινωνικής πραγματικότητας. Το print κατέκτησε αμέσως την ποπ κουλτούρα και έμεινε βαθιά χαραγμένο στη συλλογική μνήμη όταν η Sarah Jessica Parker ως Carrie Bradshaw σε ένα επεισόδιο της σειράς Sex and the City περπάτησε στο Μανχάταν φορώντας το πλέον θρυλικό newspaper σιφόν φόρεμα μετά από ακόμη έναν χωρισμό με τον Mr. Big.
It girls wear Tabis
Λίγα αντικείμενα συμβολίζουν καλύτερα το fashion insider status από τα Tabis του Maison Margiela. Τα split toe παπούτσια, που ο Martin Margiela παρουσίασε το 1988, συνεχίζουν, σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά, να προκαλούν εμμονή, αντιδράσεις και πλέον αμέτρητες απομιμήσεις. Κάποτε τα Tabis λειτουργούσαν σαν ένας μυστικός κώδικας αναγνώρισης μεταξύ ανθρώπων της μόδας.
Σήμερα, εξαιτίας των social media, έχουν μετατραπεί σε μαζικό αντικείμενο πόθου. Συνέβη το αναμενόμενο. Αντίγραφά τους εμφανίζονται παντού, από high street brands μέχρι fast fashion αλυσίδες, κάνοντας ένα άλλοτε niche fashion item ξαφνικά προσβάσιμο σχεδόν σε όλους. Η γοητεία τους, πάντως, παραμένει ίδια, καθώς τα Tabis αντιπροσωπεύουν κάτι βαθύτερο από ένα "άσχημο" παπούτσι.
Αντιπροσωπεύουν την ανάγκη του σύγχρονου καταναλωτή να αισθανθεί μέρος μιας πολιτισμικής αναφοράς, να φορέσει κάτι με ιστορία. Η γυναίκα που έχει ταυτιστεί περισσότερο με αυτά τα εμβληματικά "ασχημοπάπουτσα" είναι το αιώνιο it girl Chloë Sevigny.
Μόλις έκλεισε τα 18, αγόρασε το πρώτο της ζευγάρι Tabis. Το συναίσθημα που περιγράφει 33 χρόνια μετά σε πρόσφατη συνέντευξή της παραμένει επίκαιρο – είναι η ανάγκη του ανθρώπου να ανήκει κάπου. "Ήταν η πρώτη μου high fashion αγορά, μια καθοριστική στιγμή που με άλλαξε. Ένιωσα ότι, επιτέλους, έχω αυτό το "κάτι”".
The Devil Wears Prada effect
Τον περασμένο Νοέμβριο κυκλοφόρησε το πρώτο επίσημο τρέιλερ του The Devil Wears Prada 2, του πολυαναμενόμενου sequel της ταινίας του 2006, που έγινε ποπ φαινόμενο. Η εναρκτήρια σκηνή ακολουθεί το στιβαρό βήμα της Miranda Priestly με ένα ζευγάρι κόκκινα Valentino Rockstud pumps, το παπούτσι-σύμβολο των 2010s. Αυτό ήταν! Βάσει ανάλυσης συναισθήματος σε online αναρτήσεις και δημοσιεύματα του Data, but make it fashion, η μέση θετική ανταπόκριση απέναντι στα Rockstud heels του Valentino εμφανίστηκε αυξημένη κατά 7%.
Αμέσως μετά ακολούθησε το σόου του Valentino για τη συλλογή Φθινόπωρο 2026. Και λες και το The Devil Wears Prada το είχε προβλέψει, ο Alessandro Michele επαναλάνσαρε μια νέα εκδοχή του παπουτσιού που πρωτοεμφανίστηκε το 2010, στη συλλογή Φθινόπωρο/Χειμώνας του οίκου, διά χειρός των Maria Grazia Chiuri και Pierpaolo Piccioli.
Προς το τέλος των 2010s, τα Rockstuds έχασαν την αίγλη τους, ωστόσο παρέμεναν πάντα αντιπροσωπευτικά της γυναίκας που διαθέτει κύρος. Ταυτισμένα, λοιπόν, με μια ταινία που ακουμπάει σχεδόν προκλητικά το νεύρο της νοσταλγίας και επανασχεδιασμένα από τον Michele, που ενίσχυσε τον punk χαρακτήρα τους, γίνονται τα παπούτσια της σεζόν. Το φαινόμενο έχει όνομα: nostalgia bait. Μια αισθητική και συναισθηματική στρατηγική που βασίζεται στην ανάγκη μας να επιστρέψουμε σε κάτι γνώριμο. Τότε που η ζωή ήταν αναλογική και λιγότερο εξαντλητική από τον διαρκή ψηφιακό θόρυβο του σήμερα.
Όσοι τη ζήσαμε παραδινόμαστε γλυκά στην αγκαλιά της νοσταλγίας, ενώ η νέα γενιά την αντιμετωπίζει σαν κάτι μυθολογικό. Η Gen Z δε νοσταλγεί πραγματικά τα ’90s και τα ’00s. Νοσταλγεί την ιδέα τους, όπως ένας millennial μαγεύεται ακόμα από τα Swinging ’60s. Η μόδα γνωρίζει πολύ καλά τη δύναμη αυτών των συναισθηματικών καταστάσεων, αλλά –πείτε μας ρομαντικούς– δεν το εκμεταλλεύεται μόνο για να πουλήσει, το έχει ανάγκη και η ίδια.
