Ρετινόλη, ρετινάλη ή τρετινοΐνη; Ποιο συστατικό να επιλέξεις και πώς να το χρησιμοποιήσεις σωστά
Photo: Madame Figaro France
Ανακάλυψε τι ξεχωρίζει το καθένα και πώς να εντάξεις τα ρετινοειδή στη skincare ρουτίνα σου χωρίς να ταλαιπωρήσεις την επιδερμίδα σου
Από τα προϊόντα περιποίησης για τις πρώτες λεπτές γραμμές μέχρι τις θεραπείες για την ακμή και τη φωτογήρανση, τα ρετινοειδή έχουν αποκτήσει αναμφίβολα πρωταγωνιστικό ρόλο στη σύγχρονη δερματολογία.
Η ρετινόλη έχει καθιερωθεί ως ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ενεργά συστατικά της αντιγήρανσης, η ρετινάλη κερδίζει ολοένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον ως η γρήγορη εναλλακτική της ρετινόλης, ενώ η τρετινοΐνη αποτελεί μια πιο δραστική επιλογή που χρησιμοποιείται στη δερματολογία, κυρίως στις περιπτώσεις με ενεργή ακμή. Παρότι ανήκουν στην ίδια οικογένεια και σχετίζονται με τη βιταμίνη Α, δεν λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο ούτε απευθύνονται απαραίτητα στις ίδιες ανάγκες. Ποιες είναι, λοιπόν, οι βασικές διαφορές τους, τι μπορεί να προσφέρει το καθένα και πώς θα επιλέξεις εκείνο που ταιριάζει καλύτερα στην επιδερμίδα σου;
Τι είναι τα ρετινοειδή και πώς δρουν στην επιδερμίδα;
Τα ρετινοειδή είναι παράγωγα της βιταμίνης Α που συμβάλλουν στην ανανέωση των κυττάρων και στην παραγωγή κολλαγόνου. Ανάλογα με τη μορφή και τη δραστικότητά τους, μπορούν να βελτιώσουν την υφή της επιδερμίδας, να μειώσουν την εμφάνιση λεπτών γραμμών και δυσχρωμιών, αλλά και να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της ακμής και των σημαδιών φωτογήρανσης.
Η βασική διαφορά ανάμεσα στις επιμέρους μορφές τους βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο μετατρέπονται σε ρετινοϊκό οξύ, δηλαδή στην ενεργή μορφή της βιταμίνης Α που μπορεί να αξιοποιήσει η επιδερμίδα.
Ρετινόλη: Η πιο γνωστή επιλογή
Η ρετινόλη είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα ρετινοειδή στα καλλυντικά προϊόντα και συχνά αποτελεί την πρώτη επιλογή για όσους θέλουν να εντάξουν ένα τέτοιο συστατικό στη ρουτίνα τους. Για να μετατραπεί στην ενεργή μορφή της, χρειάζεται να περάσει από δύο στάδια: αρχικά γίνεται ρετινάλη και στη συνέχεια ρετινοϊκό οξύ.
Η διαδικασία αυτή συνδέεται με τη συνήθως καλύτερη ανεκτικότητά της σε σύγκριση με την τρετινοΐνη. Μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της υφής, των λεπτών γραμμών και του ανομοιόμορφου τόνου της επιδερμίδας. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι είναι απαλλαγμένη από ανεπιθύμητες αντιδράσεις. Ξηρότητα, κοκκινίλα και ξεφλούδισμα είναι πιθανό να εμφανιστούν, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιείται πολύ συχνά ή εισάγεται απότομα στη ρουτίνα περιποίησης.
Η ρετινάλη που δρα 11 φορές πιο γρήγορα από τη ρετινόλη
Η ρετινάλη, γνωστή και ως ρετιναλδεΰδη, βρίσκεται ένα στάδιο πιο κοντά στο ρετινοϊκό οξύ, καθώς χρειάζεται μόνο μία μετατροπή για να φτάσει στην ενεργή μορφή της. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους έχει αποκτήσει αυξημένο ενδιαφέρον στον χώρο της περιποίησης.
Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι είναι αυτομάτως πιο αποτελεσματική από τη ρετινόλη. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από παράγοντες όπως η συγκέντρωση, η σταθερότητα της σύνθεσης και τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα για το συγκεκριμένο προϊόν. Όπως και τα υπόλοιπα ρετινοειδή, μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό, επομένως χρειάζεται σταδιακή εισαγωγή και προσαρμογή στις ανάγκες της επιδερμίδας.
Τρετινοΐνη: Η πιο δραστική μορφή
Η τρετινοΐνη είναι το ίδιο το ρετινοϊκό οξύ, δηλαδή η ενεργή μορφή στην οποία πρέπει να μετατραπούν η ρετινόλη και η ρετινάλη. Σε αντίθεση με τα δύο προηγούμενα συστατικά, δεν χρειάζεται να περάσει από κάποιο στάδιο μετατροπής.
Πρόκειται για φαρμακευτική ουσία και όχι για ένα συνηθισμένο καλλυντικό συστατικό. Χρησιμοποιείται στη δερματολογία, με ισχυρά επιστημονικά δεδομένα για την αντιμετώπιση της ακμής και της φωτογήρανσης, αλλά απαιτεί ιατρική καθοδήγηση. Η δραστικότητά της συνοδεύεται και από μεγαλύτερη πιθανότητα ερεθισμού, ξηρότητας και απολέπισης, γι' αυτό και δεν είναι κατάλληλη για αυθαίρετη χρήση.
Ποιο ρετινοειδές ταιριάζει στη δική σου επιδερμίδα;
Η επιλογή δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ποιο συστατικό θεωρείται ισχυρότερο. Σημασία έχουν ο τύπος και η ευαισθησία της επιδερμίδας, το ζήτημα που θέλεις να αντιμετωπίσεις, αλλά και τα υπόλοιπα προϊόντα που χρησιμοποιείς.
Αν δεν έχεις προηγούμενη εμπειρία με τα ρετινοειδή, η ρετινόλη αποτελεί συχνά μια πιο ήπια αφετηρία. Η ρετινάλη μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική επιλογή, ανάλογα με τη σύνθεση και την ανοχή της επιδερμίδας σου. Αντίθετα, η τρετινοΐνη χρειάζεται αξιολόγηση και καθοδήγηση από δερματολόγο, καθώς πρόκειται για φαρμακευτική αγωγή.
Σε περίπτωση που η επιδερμίδα είναι ήδη ερεθισμένη, παρουσιάζει έντονη ξηρότητα ή έχει διαταραγμένο δερματικό φραγμό, μπορεί να χρειάζεται πρώτα αποκατάσταση και ενίσχυση της ενυδάτωσης, πριν από την εισαγωγή ενός ρετινοειδούς.
Πώς να εντάξεις τα ρετινοειδή στη ρουτίνα σου
Η σταδιακή εφαρμογή είναι βασική προϋπόθεση για την καλύτερη ανοχή τους. Αν ξεκινάς τώρα, μπορείς να αρχίσεις με δύο εφαρμογές την εβδομάδα και να αυξήσεις τη συχνότητα μόνο εφόσον η επιδερμίδα σου ανταποκρίνεται καλά. Ακολούθησε πάντοτε τις οδηγίες χρήσης του προϊόντος και χρησιμοποίησε μικρή ποσότητα σε καθαρή και στεγνή επιδερμίδα.
Η ενυδατική κρέμα μπορεί επίσης να βοηθήσει στον περιορισμό της ξηρότητας. Μια πρακτική που εφαρμόζεται είναι η μέθοδος "σάντουιτς": απλώνεις πρώτα μια λεπτή στρώση ενυδατικής, συνεχίζεις με το ρετινοειδές και ολοκληρώνεις με ακόμη μία στρώση κρέμας. Η τεχνική αυτή μπορεί να βελτιώσει την ανοχή, αν και δεν είναι απαραίτητη για κάθε προϊόν ή κάθε τύπο επιδερμίδας.
Χρειάζεται, επίσης, προσοχή στον συνδυασμό με άλλα δραστικά συστατικά. Η ταυτόχρονη χρήση πολλών απολεπιστικών οξέων ή άλλων προϊόντων που ενδέχεται να προκαλέσουν ερεθισμό μπορεί να επιβαρύνει την επιδερμίδα. Η κατάλληλη σύνθεση της ρουτίνας εξαρτάται από την ανοχή σου και τις ανάγκες σου.
Τέλος, η καθημερινή αντηλιακή προστασία είναι απαραίτητη. Επίλεξε αντηλιακό ευρέος φάσματος με δείκτη προστασίας SPF 30 ή υψηλότερο και μην παραλείπεις την εφαρμογή του, ακόμη κι όταν χρησιμοποιείς το ρετινοειδές μόνο το βράδυ.
Το ισχυρότερο δεν σημαίνει πάντα και καλύτερο
Είναι εύκολο να θεωρήσεις ότι όσο πιο δραστικό είναι ένα συστατικό τόσο πιο γρήγορα θα δεις αποτέλεσμα. Στην πράξη, όμως, η επιλογή ενός ρετινοειδούς χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη την ανοχή της επιδερμίδας και τη δυνατότητα συστηματικής χρήσης του. Μια σύνθεση που μπορείς να χρησιμοποιείς με συνέπεια, χωρίς να προκαλεί έντονο ερεθισμό, ενδέχεται να αποδειχθεί πιο κατάλληλη από μια ισχυρότερη επιλογή που δυσκολεύεσαι να εντάξεις στη ρουτίνα σου.
