ΑΚΥΛΛΑΣ ΚΑΡΑΖΗΣΗΣ

<p style="margin-bottom: 0cm;"><span data-scaytid="1" data-scayt_word="Ηθοποιός">Ηθοποιός</span>, <span data-scaytid="3" data-scayt_word="σκηνοθέτης">σκηνοθέτης</span>, <span data-scaytid="5" data-scayt_word="συγγραφέας">συγγραφέας</span>, <span data-scaytid="7" data-scayt_word="δάσκαλος">δάσκαλος</span>. Ο <span data-scaytid="9" data-scayt_word="στόχος">στόχος</span> του <span data-scaytid="11" data-scayt_word="είναι">είναι</span> <span data-scaytid="13" data-scayt_word="να">να</span> <span data-scaytid="15" data-scayt_word="βελτιώνεται">βελτιώνεται</span> <span data-scaytid="17" data-scayt_word="διαρκώς">διαρκώς</span> <span data-scaytid="19" data-scayt_word="σε">σε</span> <span data-scaytid="22" data-scayt_word="αυτές">αυτές</span> τις <span data-scaytid="24" data-scayt_word="ιδιότητές">ιδιότητές</span> του.</p>

Παρακολουθώντας τη δουλειά του έχεις την αίσθηση ότι ο Ακύλλας Καραζήσης δεν σταματάει ποτέ να δουλεύει. Την περσινή χρονιά μόνο σκηνοθέτησε μαζί με τον Νίκο Χατζόπουλο και πρωταγωνίστησε στην παράσταση Όταν Έκλαψε ο Νίτσε, ένα έργο βασισμένο στο πασίγνωστο βιβλίο του Ίρβιν Γιάλομ -η οποία θα επαναληφθεί και αυτή τη σεζόν-, παράλληλα εμφανίστηκε στο bios με τις Ιστορίες του Κυρίου Νίκου, όπου επιμελήθηκε το κείμενο, σκηνοθέτησε και έπαιξε, ενώ λίγο αργότερα ήταν υποδύθηκε τον Αρχιμάστορα Σόλνες διά χειρός Γιάννη Χουβαρδά. Αυτά μόνο στο θέατρο. Γιατί ως ένας από τους καλύτερους κινηματογραφικούς ηθοποιούς συμμετέχει με ένα μικρό ρόλο στο Αν, την πρώτη ταινία του Χριστόφορου Παπακαλιάτη, αλλά και στο J.A.C.E., την καινούργια ταινία του Μενέλαου Καραμαγγιώλη, η οποία βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ του Τόκιο, παίζοντας τον ρόλο ενός γκέι γιατρού. Ταυτόχρονα με ό,τι άλλο κάνει κάθε χρονιά ο Ακύλλας Καραζήσης διδάσκει και σε δύο σχολές, στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου και στο Ωδείο Αθηνών.
Το ραντεβού μας για τη συνέντευξη ήταν στο κοκτέιλ μπαρ 42, όπου λίγο πριν είχε γίνει και η φωτογράφιση. Με περίμενε όχι μόνος του αλλά με τη σύντροφό του Μαριλλένα και την 22 μηνών κόρη του Ζωή - περαστικές για να δουν λίγο τον μπαμπά. Μία ευκαιρία να διαπιστώσω ότι εκτός από αρρενωπός, ευγενικός και σεμνός είναι και ένας πολύ τρυφερός πατέρας. Χαρακτηριστικά πολύ διαφορετικά από εκείνα του ρόλου του στο J.A.C.E.

Είχες ενδοιασμούς στο να δεχτείς το ρόλο του γκέι στο J.A.C.E.;

Καθόλου. Έχω ξαναπαίξει τον γκέι σε ταινία, στο Οξυγόνο των Ρέππα-Παπαθανασίου, επίσης με σκληρές σκηνές. Στο J.A.C.E. υποδύομαι έναν γιατρό, ο οποίος έχει καταδικαστεί στη Νότια Αφρική, του έχουν αφαιρέσει την άδεια και γι' αυτό έρχεται στην Ελλάδα και δουλεύει για ένα κύκλωμα εμπορίας οργάνων. Και είναι ομοφυλόφιλος. Είναι ένα πράγμα που με αφορά. Υπάρχουν πράγματα που ως ηθοποιό με ενδιαφέρουν πολύ και άλλα που δεν με ενδιαφέρουν καθόλου. Ας πούμε, δεν θα με τραβούσε να παίξω έναν μάτσο άντρα ή έναν φασίστα.

Επειδή είναι έξω από το δικό σου χαρακτήρα;

Και γι' αυτό. Από την άλλη ούτε γκέι είμαι, αλλά είναι κάτι που με ενδιαφέρει. Ίσως επειδή σχετίζομαι περισσότερο ιδεολογικά με τις μειονότητες - αν έχουν χαρακτηριστικά μειονότητας οι ομοφυλόφιλοι, που μάλλον έχουν. Ταυτίζομαι με αυτή την πλευρά. Όπως είναι ο χαρακτήρας της ταινίας, που το πάθος του είναι, με έναν τρόπο, κρυμμένο. Δεν είναι καθόλου εμφανές ότι ο ήρωάς μου είναι γκέι, είναι πολύ διακριτικό. Και αυτό με ενδιαφέρει πολύ. Θυμάμαι ότι και στις δεκαετίες του '60 και του '70 που μεγάλωσα, κάποιοι φίλοι του πατέρα μου που ήταν ομοφυλόφιλοι, το αποσιωπούσαν από το ευρύτερο περιβάλλον και ζούσαν μια ημινόμιμη ζωή.

Τελικά, έχει αλλάξει αυτό τόσο πολύ όσο πιστεύουμε;

Όχι όσο θέλουμε να νομίζουμε. Φαντάζομαι ότι ακόμα και σήμερα όταν συζείς με τον φίλο σου δεν είναι εύκολο να νοικιάσεις ένα σπίτι και να είσαι εκτεθειμένος στα σχόλια ή στα βλέμματα των γειτόνων. Το ίδιο ισχύει και για το περιβάλλον της δουλειάς. Τώρα αν είσαι σε ένα θύλακα, όπως το θέατρο, το σινεμά ή η μουσική που είναι αρκετά προφυλαγμένος, εκεί τα πράγματα είναι διαφορετικά. Υπάρχει πάντως ένα έλλειμμα ανεκτικότητας και δημοκρατίας στην Ελλάδα. Αυτά τα πράγματα γίνονται εν κρυπτώ δεκτά, αλλά όχι φανερά. Πάντως εγώ δεν μπόρεσα να καταλάβω ποτέ -και από αυτό κρίνεται και η δημοκρατικότητα μιας κοινωνίας- γιατί πρέπει να με ενδιαφέρει τι κάνει ο άλλος στην ιδιωτική του ζωή. Γιατί να με νοιάζει αν έχει σχέση με λεπτές, παχουλές, άντρες ή γυναίκες;

Τελικά, η κοινωνία μας είναι δημοκρατική;

Όχι στην ουσία της. Δεν έγινε ποτέ στην Ελλάδα μια πραγματική απελευθέρωση, όπως έγινε στη Δυτική Ευρώπη με τον Μάη του 68 κ.τλ όπου οι άνθρωποι μίλησαν περισσότερο για το σεξ και τις μειονότητες. Στην Ελλάδα μιλήσαμε γι'αυτά κάτω από την καλύπτρα της Αγίας Ελληνικής Οικογένειας. Η οποία μια χαρά είναι, αλλά δεΝ γίνεται να μη μιλήσουμε και πιο ανοιχτά για το πώς είμαστε, γιατί είμαστε έτσι, να μπορέσουμε να δούμε τον εαυτό μας και τους άλλους, τους διαφορετικούς από εμάς. Πράγμα που δεν είναι εύκολο. Γι' αυτό και από αυτή την άποψη το J.A.C.E. είναι μια σοκαριστική ταινία. Εκτός από τη μαφία και το εμπόριο οργάνων που είναι τοποθετημένα στην εγκληματικότητα, πραγματεύεται όλο αυτό το περιθωριακό κομμάτι της κοινωνίας, όπως είναι οι τραβεστί και οι γκέι, και νομίζω ότι ο Μενέλεαος Καραμαγγιώλης κατάφερε να στήσει ένα περίεργο τσίρκο, που έχει τρομερό ενδιαφέρον.

Κάποια στιγμή λες στον J.A.C.E. “σε βοηθάω από ενοχές”. Πόσα πράγματα κάνουμε από τύψεις στη ζωή;

Είναι ένας κυνικός τρόπος να βλέπουμε τα πράγματα, αλλά είναι και ένα μεγάλο μέρος της πραγματικότητας. Νομίζω ότι πολλά τα κάνουμε είτε από φόβο είτε από τύψεις. Υπάρχει μια πλευρά του εαυτού μας που είναι έτσι, δεν είναι απαραίτητα η κακή πλευρά, αλλά είναι αυτή που δεν ζει εκείνη τη στιγμή με την έμπνευση, την αγάπη και τον αλτρουισμό, ζει με το φόβο. Είναι ένα ανθρώπινο κομμάτι που πρέπει να το δεχτεί κανείς και να συνομιλεί μαζί του, να το απομυθοποιήσει. Αυτή η παραδοχή σε απελευθερώνει κιόλας. Αρκεί να μην το χρησιμοποιείς κυνικά τύπου “εγώ έτσι είμαι”, πράγμα που βλέπουμε τώρα να γίνεται κατά κόρον στην ελληνική κοινωνία.

Είμαστε κυνικοί οι Έλληνες;

Πιστεύω ότι η Ελλάδα έχει γίνει κυνική εδώ και πολλά χρόνια, πριν από την κρίση - τώρα γινόμαστε πιο συμπαθητικοί. Τα τελευταία 20 χρόνια και ο πολιτισμός είχε γίνει κυνικός. Δεν άκουγες ποτέ “έγινε αυτό! Τι ωραία!”, αλλά “έλα μωρέ, έγινε και αυτό, εντάξει”. Λες και αν λέγαμε ότι κάτι μας αρέσει, θα μας εξέθετε στους άλλους.

Η τέχνη διατηρεί ακόμη τον κοινωνικό της ρόλο;

100%. Η τέχνη με τον ένα με τον άλλο τρόπο το κάνει. Και το κάνει κυρίως επειδή δεν υπάρχει η παράμετρος του κέρδους στο θέατρο και στο σινεμά στην Ελλάδα, oπότε δουλεύεις σε αυτό το χώρο επειδή έχεις μεγάλη όρεξη και διάθεση. Κάτι άλλο σε καθοδηγεί –όχι τα χρήματα- και αυτό σε διαπαιδαγωγεί. Και με αυτό διαπαιδαγωγείς και εσύ. Η τέχνη έχει σχέση με την ουτοπία και η ουτοπία σχετίζεται με κάτι ευγενικό και με την επιθυμία να αλλάξεις κάτι. Να διορθώσουμε αυτό που ζούμε, να το ζήσουμε λίγο καλύτερα.

Ο κόσμος που έρχεται στο θέατρο έχει αλλάξει;

Ο κόσμος έρχεται καλύτερα στο θέατρο τα τελευταία δύο χρόνια. Πιο ευγενικός, με πιο ανοιχτά αυτιά. Θέλουν να ακούσουν παραμύθια, να παρηγορηθούν, να ακούσουν κάτι για τη ζωή τους. Το έβλεπα πολύ αυτό πέρυσι που κάναμε το Όταν Έκλαψε ο Νίτσε του Γιάλομ. Έβλεπα πώς αφορούσε τον κόσμο. Επειδή το θέμα του -η ψυχοθεραπεία, η λύτρωση, η εμπιστοσύνη- μας αφορά όλους. Γι' αυτό πήγε τόσο καλά η παράσταση και θα την επαναλάβουμε και αυτή τη σεζόν.

Γιατί οι άντρες είναι ακόμα σκεπτικοί με την ψυχανάλυση;

Μάλλον επειδή ο Έλληνας άντρας θεωρεί ότι είναι ντροπή να κλαίει, είναι ντροπή να έχει ψυχολογικά προβλήματα. Αυτό βέβαια, είναι το αρχετυπικό μοντέλο. Τα πράγματα έχουν αλλάξει αρκετά, αλλά όχι πολύ. Και αυτό είναι ένας δείκτης βαθιού συντηρητισμού και υπανάπτυξης. Αυτά όλα είναι αλληλένδετα. Η Ελλάδα έγινε μια πολύ ανοιχτή, προοδευτική, δημοκρατική κοινωνία με δείκτες επιφανειακούς, ενώ στην ουσία πάρα πολλά πράγματα στην ψυχοδομή του Έλληνα δεν άλλαξαν, αντιστάθηκαν. Δεν βοήθησαν και οι θεσμοί που είναι υπέρ της αλλαγής, όπως η αριστερά - θα το πω πάλι. Δεν κριτίκαρε ποτέ τον άντρα μέσα στην οικογένεια. Ούτε και τα σοσιαλιστικά κόμματα ασχολήθηκαν με αυτό. Τώρα εμφανίζονται αυτά τα μορφώματα όπως η Χρυσή Αυγή, και αναρωτιόμαστε γιατί ήρθανε; Ήρθαν από αυτές τις δομές για τις οποίες δεν μιλήσαμε ποτέ, από αυτόν τον άντρα που δεν θα πάει ποτέ για ψυχοθεραπεία. Το θεωρεί ντροπή, ξεφτίλα, γυναικείο πράγμα.

Εσύ έχεις κάνει ψυχοθεραπεία;

Πήγα μία-δύο φορές για συμβουλευτική, αλλά όχι για ψυχοθεραπεία. Κάποιες φορές ένιωσα την ανάγκη, αλλά δεν μπορούσα για οικονομικούς λόγους, αλλά μέσα μου ωριμάζει η επιθυμία. Είναι από τα πράγματα που θέλω να κάνω σ' αυτή τη ζωή.

Πιστεύεις ότι η συμπεριφορά μας και οι επιλογές μας έχουν να κάνουν με τα παιδικά μας χρόνια;

Απόλυτα. Από τα νιάτα μου -ίσως επειδή μεγάλωσα μέσα στη χούντα- δύο τρόποι σκέψεις με επηρέασαν: ο Μαρξισμός -τον οποίο τώρα δεν τον δέχομαι επ' ουδενί- και ο Φρόιντ. Δύο μεγάλες πηγές σκέψεις που οδηγούσαν πάρα πολύ τη γενιά μου. Ασχέτως αν από αυτή τη γενιά ελάχιστοι θα πήγαιναν για ψυχοθεραπεία. Αλλά ο Φρόιντ και η ψυχανάλυση έπαιξαν μεγάλο ρόλο στον τρόπο που καταλαβαίναμε τι συμβαίνει γύρω μας. Δηλαδή ότι δεν είναι στο DNA του άλλου να είναι παραβατικός, αλλά είναι οι κοινωνικές συνθήκες και το ψυχολογικό backround μέσα στο οποίο μεγαλώνει που τον οδηγούν εκεί. Όταν ένα παιδί μεγαλώνει με βία, θα αναπαράγει τη βία. Και όχι επειδή έχει τα χαρακτηριστικά του εγκληματία, όπως έλεγαν το 19ο αιώνα στον οποίο παρεμπιπτόντως επιστρέφουμε με τις αμερικάνικες θεωρίες περί DNA κ.τλ., τις οποίες εγώ θεωρώ εξόχως αντιδραστικές και αναχρονιστικές, με την έννοια ότι μας γυρίζουν πίσω. Για μένα οι θεωρίες πρέπει να είναι φιλικές προς τον άνθρωπο. Για παράδειγμα, αν μπω ως δάσκαλος σε μια τάξη και πω ότι κάποιος είναι ταλαντούχος και ο άλλος είναι ατάλαντος, είμαι κακός δάσκαλος.

Δεν πιστεύεις στο ταλέντο;

Όχι. Πιστεύω ότι υπάρχουν κλίσεις, οι οποίες αν καλλιεργηθούν, εξελίσσονται σε αυτό που κάποιος μπορεί να το ονομάσει ταλέντο. Αλλά όλα τα μικρά παιδιά είναι καλλιτέχνες. Μετά αρχίζουν να τα τρομοκρατούν από πολύ νωρίς “δεν θα βρεις δουλειά, κ.τλ” και γίνονται π.χ. ηλεκτρολόγοι μηχανολόγοι θάβοντας την καλλιτεχνική τους φύση.

Η δική σου οικογένεια πώς ήταν;

Ο πατέρας μου ήταν ζωγράφος και η μητέρα μου ήταν δασκάλα γερμανικών. Οπότε η οικογένειά μου de facto ήταν πιο ανεκτική και πιο φιλελεύθερη απέναντι σε αυτά τα πράγματα.

Εξ ου και οι σπουδές στη Χαϊλδεβέργη;

Ναι, πήγα στη Γερμανία όταν ήμουν 18 χρονών και έμεινα 15 χρόνια. Σπούδασα Ιστορία και Πολιτικές Επιστήμες, αλλά δεν τελείωσα. Τα μισά χρόνια σπούδασα και τα άλλα μισά έπαιξα στο θέατρο. Ήμουν σε ένα γερμανικό κρατικό θέατρο. Αλλά δεν ήθελα να μείνω για πάντα εκεί. Ήθελα να δουλέψω στα ελληνικά, στη γλώσσα μου.

Εσύ πώς είσαι ως πατέρας ή πώς θέλεις να είσαι;

Η σχέση μου με τις κόρες μου –τη Μαίρη που είναι 9 χρονών και τη Ζωή που είναι 22 μηνών- και με τους ανθρώπους που αγαπώ είναι πάντα ένα πεδίο προς αναζήτηση. Είναι ένα πράγμα στο οποίο μπαίνεις μέσα και ψάχνεις, προσπαθείς, δουλεύεις. Έχω πάντα μία αγωνία, δεν είμαι ποτέ ευχαριστημένος από τον εαυτό μου. Προσπαθώ κάθε μέρα να γίνομαι καλύτερος μπαμπάς, να μαθαίνω από τα λάθη που κάνω -και γυρίζοντας πίσω βλέπω να έχω κάνει πολλά! Προσπαθώ να τα διορθώνω.

Αλλάζει ο άνθρωπος μεγαλώνοντας;

Εξαρτάται από τον άνθρωπο. Κάποιοι καλυτερεύουν και άλλοι χειροτερεύουν. Προσπαθώ για το πρώτο και αγαπώ τους μεγαλύτερους ανθρώπους που έχουν γίνει πιο γλυκείς, πιο σοφοί, πιο καλοί και πιο δημιουργικοί από ό,τι ήταν στα νιάτα τους. Αυτή είναι μια ωραία και παρήγορη εικόνα.

Σε σένα συμβαίνει αυτό;

Αυτό το βλέπω σε άλλους! Σε εμένα βλέπω ότι αγωνίζομαι. Η αλήθεια είναι ότι νεότερος ήμουν πιο ήρεμος, τώρα είμαι πιο ανήσυχος, πιο οξύθυμος και νευρικός. Είναι κάτι που έχω παρατηρήσει τα τελευταία χρόνια, από τότε που έχασα τον πατέρα μου, εκεί το τοποθετώ. Ίσως να μην έχει σχέση. Αλλά θέλω ειδικά για τα παιδιά μου αλλά και για τη ζωή μου να το αλλάξω. Δεν μου είναι ευχάριστη η εικόνα μου έτσι. Ίσως να ευθύνεται και η κρίση της μέσης ηλικίας.

Πώς τη βιώνεις;

Είναι ύπουλη, υφέρπουσα, σου έρχεται από διάφορες μεριές. Μεγαλώνεις, βλέπεις το σώμα σου και το πρόσωπό σου να αλλάζουν, βλέπεις τα μάτια σου να αλλάζουν. Το εξωτερικό παίζει πολύ μεγάλο ρόλο και δεν το λέω καθόλου από άποψη ωραιοπάθειας. Μου έστειλε πρόσφατα μια συμμαθήτριά μου μία φωτογραφία που είχαμε βγάλει με τα παιδιά της τάξης μου στο γυμνάσιο και συγκλονίστηκα από το πώς ήταν τα μάτια μας! Το βλέμμα μας είχε όχι μόνο λάμψη, ζωντάνια και ενθουσιασμό, αλλά ένα πράγμα απερίγραπτο, σοκαρίστηκα. Είχε κάτι συγκλονιστικό, κάτι που δεν έχει το μάτι του πενηντάρη. Αυτές οι αλλαγές για μένα φέρνουν την κρίση της μέσης ηλικίας.

Τι φοβάσαι περισσότερο;

Δεν με ενδιαφέρει πια τόσο πολύ το τι θα συμβεί σε μένα όσο το να είναι απόλυτα προφυλαγμένα και ασφαλή τα παιδιά μου. Να μπορώ να προσφέρω στα παιδιά μου.

Θα μπορούσες, δηλαδή, να κάνεις κάτι εντελώς άσχετο;

Οπωσδήποτε, αναγκαστικά. Έχω κάνει πάρα πολλές δουλειές, γκαρσόνι, μπάρμαν, έπαιζα κιθάρα και έτσι δεν φοβάμαι τέτοια πράγματα. Αλλά ζω από το θέατρο, το παίξιμο, τη σκηνοθεσία, το γράψιμο, τη διδασκαλία. Θεωρώ λοιπόν, ότι με αυτές τις 4 δουλειές σε εναλλαγή θα μπορούσα να επιβιώσω. Εάν τύχει και δεν μπορώ, θα κάνω κάτι άλλο. Μπορώ και να μαγειρεύω! Μαγειρεύω πάρα πολλά χρόνια. Μπορώ να πλένω και πιάτα.

Αυτό τη σεζόν τι θα κάνεις;

Παράλληλα με το Όταν έκλαψε ο Νίτσε, σκηνοθετώ τον Θανάση Ευθυμίαδη σε ένα μονόλογο που έχει γράψει η ψυχολόγος Κατερίνα Μαγγανά και λέγεται Έφη από το Ευτυχία. Θα ανέβει στο θέατρο Βασιλάκου στα τέλη Νοεμβρίου. Θα σκηνοθετήσω, επίσης, τη Μαρία Σκουλά στο Bios σε ένα υλικό σχετικό με την Ουλρίκε Μάινχοφ και το Φεβρουάριο θα παίξω στο Εθνικό, στην παράσταση Το Πένθος Ταιριάζει στην Ηλέκτρα, που σκηνοθετεί ο Χουβαρδάς.

Τι θέλεις να πετύχεις στη ζωή σου;

Στα 55; Θέλω να ακολουθήσω το δρόμο των μαστόρων, εκείνων δηλαδή που μαθαίνουν όλο και καλύτερα το αντικείμενό τους. Να γίνω καλύτερος πατέρας, ηθοποιός και δάσκαλος. Αυτά τα τρία μαστοριλίκια θέλω να τα μάθω καλά. Και θέλω να μπορώ να πω ότι προσπαθώ επί της ουσίας με τα παιδιά μου, ότι οι μαθητές μου μαθαίνουν κάτι από μένα, ότι εμβαθύνω στη δουλειά μου.

Για ποιο πράγμα είσαι περήφανος;

Για τα παιδιά μου και μόνο. Για τα άλλα χαίρομαι. Χαίρομαι που έχω ζήσει πολλά και που τα έζησα και τα ζω με τρόπο ανορθόδοξο. Και τα παιδιά μου τα έκανα μεγάλος, και την επαγγελματική μου ταυτότητα τη βρήκα πολύ αργότερα. Έμαθα ότι η ζωή είναι κάτι πολύ ανοιχτό και απρόσμενο, που έχει και ωραίες εκπλήξεις.

Και πολλές άσχημες;

Ε ναι. Όπως λέει και ο Σαββόπουλος “η ευτυχία τζιέρι μου είναι την για τα ζώα”.

Info
* To Όταν έκλαψε ο Νίτσε παίζεται στη Θεσσαλονίκη (Θέατρο Αυλαία) έως τις 7/10 και “κατεβαίνει” στην Αθήνα (Θησείον – Ένα θέατρο για τις τέχνες) από τις 13/10 έως τις 18/11.

* Το J.A.C.E. Βγαίνει στις αίθουσες στις 8/11 και το Αν στις 29/11.