Photo by Laurent KOFFEL/Gamma-Rapho via Getty Images/Ideal Image
Η "Οδύσσεια" του Christopher Nolan βρίσκεται στο επίκεντρο αντιδράσεων, μετά το κάλεσμα του FiSahara για μποϊκοτάζ λόγω γυρισμάτων στη Δυτική Σαχάρα.
Η "Οδύσσεια" του Christopher Nolan ήταν εξαρχής μία από τις πιο πολυσυζητημένες κινηματογραφικές στιγμές του 2026. Μετά το Oppenheimer, ο βραβευμένος με Oscar σκηνοθέτης επιστρέφει με μια επική μεταφορά του ομηρικού μύθου, γυρισμένη με νέα τεχνολογία IMAX και με ένα cast που μοιάζει σχεδόν αδύνατο να χωρέσει σε μία αφίσα. Matt Damon, Tom Holland, Anne Hathaway, Robert Pattinson, Lupita Nyong’o, Zendaya και Charlize Theron βρίσκονται ανάμεσα στους πρωταγωνιστές, με την ταινία να έχει προγραμματιστεί να κυκλοφορήσεις στις αίθουσες στις 17 Ιουλίου.
Λίγο πριν από την κυκλοφορία της, όμως, η συζήτηση γύρω από το The Odyssey άνοιξε σε ένα πολύ πιο δύσκολο πεδίο. Το Western Sahara International Film Festival, γνωστό ως FiSahara, καλεί σε μποϊκοτάζ της ταινίας, λόγω γυρισμάτων που έγιναν στη Dakhla, στην περιοχή της Δυτικής Σαχάρας.
Το κάλεσμα του FiSahara
Το FiSahara υποστηρίζει πως η επιλογή της Dakhla ως τοποθεσίας γυρισμάτων συμβάλλει στην ομαλοποίηση της παρουσίας του Μαρόκο στη Δυτική Σαχάρα. Στην ανακοίνωσή του, το φεστιβάλ αναφέρει ότι είχε ήδη απευθυνθεί από το 2025 στον Christopher Nolan, στη Syncopy και στη Universal Pictures, ζητώντας να μην χρησιμοποιηθούν οι σκηνές που γυρίστηκαν εκεί χωρίς τη συναίνεση του λαού του Sahrawi.
Η ένταση αναζοπυρώθηκε μετά την κυκλοφορία του τελευταίου trailer, καθώς το FiSahara αναφέρει πως στην αρχική σκηνή φαίνεται πλάνο από την παραλία στην Dakhla. Το φεστιβάλ σημειώνει επίσης πως, παρά τις εκκλήσεις και την περσινή καμπάνια που στηρίχθηκε από πρόσωπα όπως ο Javier Bardem και ο Pedro Almodóvar, δεν υπήρξε δημόσια απάντηση από την πλευρά της παραγωγής μέχρι την ανακοίνωσή του.
Γιατί η τοποθεσία έχει πολιτικό βάρος
Η Δυτική Σαχάρα παραμένει ένα από τα πιο σύνθετα ανοιχτά ζητήματα αποαποικιοποίησης. Η αποστολή MINURSO των Ηνωμένων Εθνών ιδρύθηκε το 1991 για να στηρίξει την εκεχειρία και την πολιτική διαδικασία ανάμεσα στο Morocco και το Frente POLISARIO. Αυτό το πλαίσιο κάνει κάθε διεθνή παραγωγή που γυρίζεται στην περιοχή πολιτικά ευαίσθητη, ειδικά όταν πρόκειται για μια ταινία τόσο μεγάλης κλίμακας.
Στην περίπτωση της Οδύσσειας, το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο φορτισμένο λόγω του ίδιου του μύθου. Η ιστορία του Οδυσσέα είναι μια ιστορία επιστροφής στην πατρίδα, επιμονής, απώλειας και διεκδίκησης ενός τόπου. Αυτή η συμβολική σύμπτωση δεν πέρασε απαρατήρητη από το FiSahara, που συνδέει την ομηρική διαδρομή με το αίτημα των Sahrawis για επιστροφή και αυτοδιάθεση.
Το μεγάλο ερώτημα για το Hollywood
Η καλλιτεχνική προσμονή για την ταινία παραμένει τεράστια. Το The Odyssey είναι ένα από τα πιο φιλόδοξα projects της χρονιάς και φέρει την κινηματογραφική σφραγίδα του Nolan. Παράλληλα όμως, η συγκεκριμένη υπόθεση δείχνει πως η εποχή των μεγάλων παραγωγών δεν μπορεί πια να αντιμετωπίζει τις τοποθεσίες γυρισμάτων μόνο ως εντυπωσιακά φυσικά σκηνικά.
Κάθε τοπίο έχει ιστορία. Κάθε άδεια γυρίσματος έχει πολιτικό πλαίσιο. Και όταν μια ταινία τέτοιου μεγέθους πατά σε μια περιοχή με ανοιχτή διεθνή διαμάχη, το ερώτημα δεν μένει έξω από την αίθουσα.