Με αφορμή το νέο της άλμπουμ "Women Deserve Rage" και την επερχόμενη εμφάνισή της στο WOW Festival, η Imany μιλά για τη γυναικεία οργή και τη δύναμη του να βρίσκεις τη φωνή σου.
Η Imany επιστρέφει στην Αθήνα για μια βραδιά που υπερβαίνει τα όρια μιας συναυλίας και μετατρέπεται σε ένα "μουσικό μανιφέστο”, όπως θα πει η ίδια στην παρακάτω συνέντευξη. Στο πλαίσιο του WOW Athens, της μεγαλύτερης διοργάνωσης στον κόσμο για γυναίκες, θηλυκότητες και non-binary άτομα, η Γαλλίδα τραγουδοποιός και ακτιβίστρια φέρνει στη σκηνή το νέο της άλμπουμ Women Deserve Rage, ένα έργο που αναμετριέται με τη γυναικεία οργή, την αυτοδιάθεση και την ανάγκη για αυθεντική έκφραση. Με τη χαρακτηριστική, βαθιά φωνή της και μια σκηνική παρουσία που λειτουργεί σχεδόν τελετουργικά, η εμφάνισή της τη Δευτέρα 30 Μαρτίου στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος αναμένεται να είναι μία έντονη συναισθηματική εμπειρία.
Imany, είσαι ενθουσιασμένη που επιστρέφεις στην Ελλάδα;
Είμαι πάντα ενθουσιασμένη που επιστρέφω στην Ελλάδα. Πάντα περνάω υπέροχα. Οφείλω πολλά στους υπέροχους ανθρώπους εδώ. Οπότε ναι, πάντα χαίρομαι πολύ.
Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε όλο και περισσότερο τη γυναικεία οργή στην ποπ κουλτούρα, και εσύ κυκλοφορείς ένα άλμπουμ που την έχει ακόμη και στον τίτλο του. Νομίζω ότι θα συμφωνήσεις ότι όταν ένας άντρας εκφράζει θυμό, μοιάζει δικαιολογημένος, όταν όμως το κάνει μια γυναίκα, χαρακτηρίζεται "υστερική". Γιατί πιστεύεις ότι η γυναικεία οργή είναι τόσο στιγματισμένη;
Νομίζω επειδή το σύστημα ξέρει ότι αν οι γυναίκες έρθουν σε επαφή με την οργή τους, πολλά από αυτά που συμβαίνουν σήμερα δεν θα μπορούσαν να συνεχίσουν να συμβαίνουν. Και το να μας χαρακτηρίζουν "υστερικές" είναι ένας τρόπος να μας χειραγωγούν. Καταφέρνουν να εμφυσήσουν φόβο μέσα μας, τον φόβο ότι δεν θα αγαπηθούμε αν δείξουμε την οργή μας. Οπότε προσπαθείς να κρατήσεις την ισορροπία γύρω σου, να φροντίσεις να σε αγαπούν όλοι. Αλλά αυτός είναι ακριβώς ο τρόπος με τον οποίο οι άντρες ή το σύστημα σε ελέγχουν. Ξέρουν ότι αν οι γυναίκες αποφασίσουν να έρθουν σε επαφή με την οργή τους, υπάρχουν πολλά πράγματα που δεν θα μπορούν πια να περνούν έτσι. Νομίζω ότι αυτός είναι ο λόγος.
Πιστεύεις ότι αυτή η εξερεύνηση της γυναικείας οργής στην ποπ κουλτούρα μπορεί να οδηγήσει στην αποδοχή της;
Ναι, το πιστεύω. Πολλές έννοιες μέσα στην ιστορία της ποπ μουσικής έγιναν αποδεκτές χάρη στην ίδια την ποπ μουσική. Σκέψου, για παράδειγμα, την LGBTQ+ κοινότητα. Τη δεκαετία του ’60 και του ’70 ήταν δύσκολο να αποδεχτεί κανείς ότι μπορούσες να είσαι γκέι και ελεύθερος και δημιουργικός. Και μετά έγινε κάτι το φυσιολογικό, σε σημείο που σήμερα ένας νέος άνθρωπος, για παράδειγμα, θα δυσκολευτεί να φανταστεί ότι καλλιτέχνες όπως ο Elton John έπρεπε να κρύβουν τη σεξουαλικότητά τους για να υπάρξουν. Η μουσική, όχι μόνο η ποπ κουλτούρα, είναι ένα μέσο που πηγαίνει κατευθείαν στην καρδιά. Αλλάζει κάτι μέσα σου. Έχει τεράστια δύναμη. Οπότε ναι, το πιστεύω.
Ως κοινωνία, πιστεύεις ότι έχουμε κάνει βήματα προς την αποδοχή, είτε μιλάμε για διαφορετικές σεξουαλικές ταυτότητες είτε για τα δικαιώματα των γυναικών;
Νομίζω πως ναι. Πρέπει να κάνουμε κι άλλα, αλλά ναι, έχουμε κάνει. Αν συγκρίνουμε το σήμερα με 50 χρόνια πριν, δεν υπάρχει αμφιβολία. Θα ήταν ανόητο να μην γιορτάζουμε αυτές τις μικρές νίκες. Ξέρουμε ότι δεν έχουμε φτάσει ακόμα στον στόχο, αλλά τον βλέπουμε. Και πρέπει να αναγνωρίζουμε πόσο δρόμο έχουμε διανύσει. Παρ’ όλα αυτά, πρέπει να συνεχίσουμε να δουλεύουμε, γιατί υπάρχει μια αντίρροπη δύναμη που θα ήθελε να μας γυρίσει πίσω, αλλά αυτό είναι αδύνατο.
Θα ήταν άδικο να μην αναγνωρίζουμε αυτές τις μικρές νίκες, ναι.
Είναι άδικο και αντιπαραγωγικό. Αν δεν γιορτάζεις τις μικρές νίκες, ποιο το νόημα να συνεχίζεις; Μόνο επειδή ξέρεις ότι έχεις φτάσει μέχρι εδώ βρίσκεις τη δύναμη και το κουράγιο να συνεχίσεις.
Έχεις πει ότι αυτό είναι ένα προσωπικό άλμπουμ, που αποτυπώνει μια μεταβατική περίοδο για σένα, μετά από μια σχέση. Νιώθεις ότι μεγαλώνοντας γίνεσαι λιγότερο ανεκτική απέναντι σε καταπιεστικές συμπεριφορές;
Ναι, απολύτως. Δεν έχω καμία ανοχή πια. Πρέπει να είμαι ειλικρινής. Οι περισσότερες σχέσεις μου ήταν πολύ καταπιεστικές. Είχα την τάση να επιλέγω πολύ ελεγκτικούς άντρες. Είναι σαν η ψυχή μου να χρειαζόταν να βιώσει την "αιχμαλωσία" για να καταλάβει τι σημαίνει πραγματικά ελευθερία. Ξέρω ότι ακούγεται περίεργο, αλλά έτσι το νιώθω. Τώρα που ξέρω τι είναι η φυλακή, δεν θέλω να επιστρέψω ποτέ εκεί. Οπότε την παραμικρή ένδειξη ελέγχου ή χειραγώγησης, είτε σε ερωτική είτε σε επαγγελματική σχέση, την αναγνωρίζω και δεν την ανέχομαι καθόλου. Γιατί συνειδητοποίησα ότι οι άλλοι έχουν μόνο τη δύναμη που εγώ τους δίνω πάνω μου. Και αυτή είναι μια πολύ απελευθερωτική περίοδος για μένα.
Μήπως επηρεαζόμαστε από τον δημόσιο διάλογο γύρω από τα γυναικεία ζητήματα, αναφορικά με το πώς νιώθουμε μέσα σε μία σχέση; Υπάρχει περίπτωση, συμπεριφορές που υπό άλλες συνθήκες θα τις αντιλαμβανόμασταν ως "ανθρώπινες", να τις περνάμε από ένα έμφυλο φίλτρο;
Νομίζω ότι πρέπει να εμπιστεύεσαι αυτό που σου λέει το σώμα σου. Το σώμα πάντα ξέρει. Το μυαλό όμως παίζει παιχνίδια, γιατί έχει εκπαιδευτεί έτσι. Εγώ το λέω "ο τύραννος στο κεφάλι σου", αυτός που σου λέει ότι δεν είσαι αρκετή. Μπορεί να βρίσκεσαι δίπλα σε κάποιον και το σώμα σου να ξέρει ήδη ότι δεν είναι ο σωστός άνθρωπος, αλλά το μυαλό σου να βρίσκει δικαιολογίες. Γι’ αυτό πιστεύω ότι πρέπει να επιστρέψουμε στο σώμα μας. Μας έχουν αποκόψει από αυτό. Η οργή ξεκινά ως αίσθηση στο σώμα. Ζεσταίνεσαι, σφίγγεσαι, σταματάς να αναπνέεις. Είναι ένας τρόπος να σου πει ότι κάτι δεν πάει καλά. Το σώμα ξέρει πάντα.
Υπάρχει κάποιο τραγούδι στο άλμπουμ που ήταν ιδιαίτερα έντονο συναισθηματικά για σένα;
Είναι δύσκολο να διαλέξω. Αυτό το άλμπουμ το έγραψα ενώ μου συνέβαιναν όλα αυτά, για να επιβιώσω. Δεν ήμουν απλώς παρατηρήτρια. Τα ζούσα σε πραγματικό χρόνο. Κάθε τραγούδι είναι σαν μια μηχανή του χρόνου. Όταν τα ακούω, επιστρέφω ακριβώς σε εκείνες τις στιγμές. Όλα ήταν δύσκολα, το να τα γράψω, να τα τραγουδήσω. Στην αρχή της περιοδείας ήταν πολύ έντονο. Ένιωθα σαν να ζητάω αποδοχή. "Αγαπήστε με!". Μετά κατάλαβα ότι δεν το κάνω για μένα. Το κάνω για όλες τις γυναίκες που δεν έχουν φωνή. Αν έπρεπε να ξεχωρίσω όμως ένα κομμάτι, θα έλεγα το I Am Who I Am. Είναι το τραγούδι που τα συνοψίζει όλα. Κάνω το καλύτερο που μπορώ, είμαι αυτό που είμαι και αυτό είναι αρκετό. Δεν μπορώ να περιμένω από τους άλλους να με αγαπήσουν αν δεν αγαπώ εγώ τον εαυτό μου. Και αυτή είναι η βάση του άλμπουμ. Αν αγαπάς τον εαυτό σου, δεν μένεις σε μια κακή σχέση.
Βλέπουμε όλο και περισσότερες γυναίκες καλλιτέχνιδες να εκφράζουν εμπειρίες και τραύματα μέσα από τη μουσική τους — από το Lemonade της Beyoncé πίσω στο 2014, μέχρι σήμερα με το West End Girl της Lilly Allen. Πώς το σχολιάζεις αυτό;
Είναι η στιγμή. Είναι ώρα για απελευθέρωση. Η πατριαρχία έχει συνειδητοποιήσει ότι χάνει έδαφος και γι’ αυτό σφίγγει τα λουριά. Γι’ αυτό φαίνεται σαν να είναι πιο δύσκολα τα πράγματα για τις γυναίκες, σαν να αφαιρούνται δικαιώματα που κατακτήθηκαν. Η πατριαρχία ξέρει ότι δεν είναι βιώσιμη και ότι πλησιάζει στο τέλος της. Και οι γυναίκες το νιώθουν κι αυτό. Για χιλιάδες χρόνια προσπαθούν να μας ελέγξουν και όμως είμαστε ακόμα το μισό του πληθυσμού. Αυτό δείχνει πόσο ανθεκτικές είμαστε.
Και ζούμε και περισσότερο.
Και ζούμε και περισσότερο, ακριβώς! Οι γυναίκες έχουν μάθει να επιβιώνουν, να εξελίσσονται, να ανθίζουν μέσα σε αυτό. Και τώρα λένε: "Ενώ εσείς προσπαθούσατε να μας ελέγξετε, εμείς δυναμώναμε". Οι καλλιτέχνες απλώς εκφράζουν αυτό που υπάρχει ήδη στον αέρα. Είμαστε μάρτυρες της εποχής μας.
Έρχεσαι στην Ελλάδα για το WOW Festival. Τι να περιμένουμε από την εμφάνισή σου;
Να περιμένετε μια αλλαγή στον ήχο. Για παράδειγμα, δεν υπάρχουν πλέον τσέλο, θα χρησιμοποιήσουμε πνευστά. Αλλά γενικότερα, αυτό το show είναι ένα μουσικό μανιφέστο.
