Η ILGA-Europe δημοσίευσε τον ετήσιο "Χάρτη του Ουράνιου Τόξου" για τα δικαιώματα και την προστασία των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων στις χώρες της Ευρώπης.
Λίγες ημέρες πριν από τη 17η Μαΐου που έχει ανακυρηχθεί International Day Against Homophobia, Transphobia and Biphobia, η ILGA-Europe δημοσίευσε τον ετήσιο "Χάρτη του Ουράνιου Τόξου" (Rainbow Map), την πιο γνωστή ευρωπαϊκή αξιολόγηση για τα δικαιώματα και την προστασία των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων σε 49 χώρες της Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας.
Η φετινή έκθεση φέρνει σημαντικές ανακατατάξεις, με την Ισπανία να κατακτά για πρώτη φορά την κορυφή της κατάταξης, βάζοντας τέλος στη δεκαετή κυριαρχία της Μάλτας. Η Ισπανία συγκέντρωσε ποσοστό 88,70%, χάρη σε νέες νομοθετικές μεταρρυθμίσεις, τη δημιουργία ανεξάρτητης αρχής κατά των διακρίσεων και την πλήρη εφαρμογή διαδικασιών αποπαθολογικοποίησης των τρανς ταυτοτήτων στην υγειονομική περίθαλψη.
Η Μάλτα πέρασε πλέον στη δεύτερη θέση με 87,73%, ενώ ακολουθούν η Ισλανδία, το Βέλγιο και η Δανία, όλες με ποσοστά άνω του 85%.
Όπως δήλωσε η αναπληρώτρια διευθύντρια της ILGA-Europe, Katrin Hugendubel, ο φετινός χάρτης "αφηγείται δύο παράλληλες ιστορίες": από τη μία πλευρά χώρες που επιλέγουν να ενισχύσουν την ισότητα και από την άλλη μια αυξανόμενη τάση περιορισμού δικαιωμάτων και στοχοποίησης της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. "Το πολιτικό θάρρος είναι επιλογή", δήλωσε χαρακτηριστικά, αναφερόμενη στην περίπτωση της Ισπανίας.
Η θέση της Ελλάδας
Στη φετινή κατάταξη η Ελλάδα σημειώνει πτώση από την 7η στην 11η θέση στη φετινή κατάταξη, παραμένει όμως πάνω από τον ευρωπαικό μέσο όρο (52%) με 68,27%, επιβεβαιώνοντας την ύπαρξη ενός σχετικά βελτιωμένου νομικού πλαισίου γύρω από τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας τα τελευταία χρόνια. Στα στοιχεία που συνυπολογίστηκαν ήταν η ανατροπή από το Συμβούλιο της Επικρατείας απόφασης του Υπουργείου Υγείας του 2022 που είχε άρει την απαγόρευση αιμοδοσίας από ομοφυλόφιλους άνδρες, επικαλούμενο ανεπαρκή αιτιολόγηση της υπουργικής απόφασης. Κατά συνέπεια, η απαγόρευση της αιμοδοσίας επανήλθε. Επιπλέν, στα θετικά προσμετρήθηκε η αναγνώριση του γάμου μεταξύ ομοφυλόφιλων και το δικαίωμα υιοθεσίας για παντρεμένα ομόφυλα ζευγάρια.
Μάλιστα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που διαθέτουν πλήρη νομική προστασία κατά των διακρίσεων με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό, την ταυτότητα και έκφραση φύλου, καθώς και τα χαρακτηριστικά φύλου. Παράλληλα, είναι μία από τις μόλις έξι χώρες στην Ευρώπη που απαγορεύουν ρητά τα εγκλήματα και τη ρητορική μίσους με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό, την ταυτότητα φύλου και τα χαρακτηριστικά φύλου.
Η έκθεση σημειώνει επίσης ότι η Ελλάδα ανήκει στις χώρες που απαγορεύουν περιττές ιατρικές επεμβάσεις σε ίντερσεξ παιδιά, ενώ περιλαμβάνεται και στα κράτη όπου η σεξουαλική ταυτότητα μπορεί να ληφθεί υπόψη στο πλαίσιο αιτήματος ασύλου.
Διαβάστε Επίσης
Η χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη χαμηλότερη βαθμολογία
Σημαντική άνοδο κατέγραψε η Σουηδία, η οποία ανέβηκε τρεις θέσεις και πλέον βρίσκεται στην 9η θέση της κατάταξης με ποσοστό 68,43%. Αντίθετα, η Ρουμανία υποχώρησε μία θέση και βρίσκεται πλέον στην 42η θέση από τις 49 χώρες της λίστας, παραμένοντας η χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη χαμηλότερη βαθμολογία.
Χαμηλά στην κατάταξη βρίσκονται επίσης η Λευκορωσία, που έπεσε στην 46η θέση, καθώς και η Τουρκία, η Αρμενία και η Γεωργία.
Στην τελευταία θέση για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά βρίσκεται η Ρωσία, μαζί με το Αζερμπαϊτζάν, συγκεντρώνοντας μόλις 2%, γεγονός που αντανακλά — σύμφωνα με την ILGA-Europe — τη συστηματική στοχοποίηση της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας μέσω νόμων, συλλήψεων και περιορισμών.
Βασικά στοιχεία του Rainbow Map 2026
- Επτά χώρες δεν διαθέτουν καμία νομική προστασία απέναντι σε διακρίσεις με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό, την ταυτότητα και έκφραση φύλου ή τα χαρακτηριστικά φύλου.
- Οι λεγόμενες "θεραπείες μεταστροφής" απαγορεύονται μόνο σε 10 χώρες.
- Τα εγκλήματα μίσους και η ρητορική μίσους με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό, την ταυτότητα φύλου και τα χαρακτηριστικά φύλου απαγορεύονται στο Βέλγιο, τη Δανία, την Ελλάδα, την Ισλανδία, τη Μάλτα και σε ορισμένες περιοχές της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου.
- Η ισότητα στον γάμο αναγνωρίζεται σε 22 χώρες.
- 18 χώρες εξακολουθούν να μην παρέχουν καμία νομική προστασία στα ομόφυλα ζευγάρια.
- Η τρανς γονεϊκότητα αναγνωρίζεται πλήρως στο Βέλγιο, τη Δανία, τη Φινλανδία, την Ισλανδία, τη Μάλτα, τη Σλοβενία, την Ισπανία και τη Σουηδία.
- 12 χώρες εξακολουθούν να μην διαθέτουν καμία νομική ή διοικητική διαδικασία νομικής αναγνώρισης φύλου. Η Βουλγαρία, η Γεωργία, η Ουγγαρία, η Ρωσία, η Σλοβακία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν ρητές απαγορεύσεις ή νομικούς περιορισμούς που καθιστούν πρακτικά αδύνατη τη νομική αναγνώριση φύλου.
- Μόνο σε 12 χώρες τα τρανς άτομα μπορούν να αποκτήσουν νομική αναγνώριση φύλου με βάση τον αυτοπροσδιορισμό.
- Η ελευθερία συνάθροισης και οργάνωσης των ΛΟΑΤΚΙ+ κοινοτήτων περιορίζεται ή δέχεται επιθέσεις σε τουλάχιστον 13 χώρες.
- Ο σεξουαλικός προσανατολισμός αποτελεί κριτήριο για τη χορήγηση ασύλου σε 34 χώρες. Η ταυτότητα φύλου αναγνωρίζεται ως κριτήριο ασύλου σε 28 χώρες. Οι ίντερσεξ αιτούντες άσυλο προστατεύονται νομικά μόλις σε 7 χώρες.
Διαβάστε Επίσης
