Margarita Yoko Nikitaki for Onassis Stegi
Είδαμε το "clinamen" στη Μάντρα του Ωνάση και ανακαλύψαμε πώς ο ήχος του αλλάζει μέσα στην αθηναϊκή αυλή.
Το "clinamen" του Céleste Boursier-Mougenot παρουσιάζεται από τις 26 Σεπτεμβρίου έως τις 5 Δεκεμβρίου 2026 στην Onassis Mandra, στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου 2. Στο δημοσιογραφικό preview, σήμερα το πρωί, βρέθηκα μπροστά σε τρεις κυκλικές λεκάνες με νερό. Εκατοντάδες λευκά πορσελάνινα μπολ επέπλεαν μέσα τους, παρασυρμένα από ένα ήπιο ρεύμα, και κάθε τόσο ακουμπούσαν μεταξύ τους. Αυτός ήταν ο ήχος που είχαμε έρθει να ακούσουμε.
Διαβάστε Επίσης
Μερικά λεπτά μπροστά στο νερό
Στην αρχή προσπαθείς να παρακολουθήσεις πολλά μπολ μαζί. Κάποια κινούνται προς την άκρη, άλλα πλησιάζουν μεταξύ τους και ύστερα απομακρύνονται. Δεν ξέρεις ποια συνάντηση θα ακουστεί, οπότε διαλέγεις ένα και το ακολουθείς με το βλέμμα. Σήμερα πάνω από την ανοιχτή αυλή ο αττικός ουρανός είχε εκείνο το συγκλονιστικό καθαρό πρωινό μπλε που κάνει τις λευκές επιφάνειες να φαίνονται σχεδόν εκτυφλωτικές. Έπεφτε στο μπλε των λεκανών και στο εσωτερικό της λευκής πορσελάνης και το φως τριγύρω ήταν απερίγραπτο.
Μείναμε εκεί αρκετή ώρα. Ο ήχος των μπολ είχε ενδιαφέρον, αλλά εξίσου ενδιαφέρουσα ήταν και η στιγμή λίγο πριν ακουστεί, όταν περίμενες να δεις αν δύο αντικείμενα που είχαν πλησιάσει τόσο πολύ θα συναντιούνταν τελικά. Έξω, ο πεζόδρομος της Διονυσίου Αρεοπαγίτου συνέχιζε να ακούγεται. Από τη μία πλευρά είχες την κίνηση της πόλης και από την άλλη αυτούς τους αραιούς, καθαρούς ήχους, που απαιτούσαν λίγη προσοχή για να τους ακολουθήσεις, αλλά ήταν κάπως σαν να ηρεμούν το νευρικό σου σύστημα, υπήρχε μία σωματική επιρροή στο περιβάλλον που σε έκανε να θέλεις να μείνεις κι άλλο.
Ομολογώ ότι έμαθα το όνομα του Boursier-Mougenot μέσα από τη μόδα. Το "clinamen" είχε παρουσιαστεί το 2025 στο Bourse de Commerce του Παρισιού, τον χώρο όπου ο Anthony Vaccarello επέλεξε να δείξει την ανδρική συλλογή Summer 2026 του Saint Laurent. Στις εικόνες από εκείνη την παρουσίαση, το νερό και τα μπολ έχουν την κλίμακα και την αμεσότητα ενός εντυπωσιακού σκηνικού. Η επίσκεψη στην Αθήνα όμως, πρόσθεσε κάτι που οι εικόνες δύσκολα μεταφέρουν, τον χρόνο ανάμεσα στους ήχους και την ευχαρίστηση να προσπαθείς να καταλάβεις από πού θα έρθει ο επόμενος.
Ο Γάλλος εικαστικός και συνθέτης αναπτύσσει το "clinamen" από το 1997, προσαρμόζοντάς το κάθε φορά στον χώρο που το φιλοξενεί. Τα μπολ έχουν επιλεγεί για τη χροιά τους, όμως καμία σειρά ήχων δεν επαναλαμβάνεται ακριβώς. Την κίνηση την καθορίζει το νερό. Ο τίτλος παραπέμπει στην αρχαία ιδέα της μικρής, απρόβλεπτης απόκλισης στην πορεία των ατόμων. Μπροστά στις λεκάνες, αυτή η σκέψη γίνεται αρκετά συγκεκριμένη. Ένα μπολ αλλάζει ελαφρά πορεία και η συνάντηση που περίμενες συμβαίνει κάπου αλλού.
Διαβάστε Επίσης
Η Μάντρα και ό,τι ακούγεται γύρω της
Η αθηναϊκή παρουσίαση είναι η πρώτη του έργου σε ανοιχτό χώρο, και γι’ αυτό νομίζω πως έχει σημασία ότι γίνεται σε μια αυλή δίπλα σε έναν από τους πιο πολυσύχναστους περιπάτους της πόλης. Στη Μάντρα σώζεται υπαίθρια θεατρική σκηνή του 1909, από την εποχή που οι Αθηναίοι παρακολουθούσαν παραστάσεις σε τέτοιους ανοιχτούς χώρους. Σήμερα το κοινό κάθεται και πάλι στην αυλή. Η παρουσία του δρόμου και οι αλλαγές του φωτός κάνουν την αθηναϊκή εκδοχή διαφορετική από τις παρουσιάσεις που προηγήθηκαν σε κλειστούς χώρους, στο Παρίσι και στη Νέα Υόρκη.
Μετά την επίσκεψη, ο Boursier-Mougenot μίλησε στους δημοσιογράφους. Μου έμεινε η γλυκύτητα και η απλότητα στον τρόπο που εκφραζόταν για κάτι που εκείνος είχε σκεφτεί πριν από σχεδόν τρεις δεκαετίες και εξακολουθούσε να αφήνει ανοιχτό στο απρόβλεπτο. Φεύγοντας, άκουγα ακόμη τους ήχους της Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Είχα απλώς περισσότερη περιέργεια για τον καθένα απ' αυτούς.
