Μήπως τα βλέπεις αλλά επιμένεις να τα αγνοείς;

Θα έχεις πιθανότατα ακούσει τον όρο "τοξική σχέση". Ίσως ακόμα και να έχεις κάποια φίλη που σε μια φάση της ζωής της υπέφερε από μια τέτοια σχέση. Αλλά η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι από εμάς δεν έχουμε καταλάβει ακριβώς σε τι αναφέρεται ο όρος.

Σύμφωνα με το λεξικό, "τοξικό" είναι κάτι που σχετίζεται ή είναι υπερβολικά σκληρό, κακόβουλο και βλαβερό". Όταν μιλάμε για σχέσεις, αυτό μεταφράζεται στην επιβολή εξουσίας τους ενός έναντι του άλλου, σε σημείο που εκείνος χάνει την αυτοπεποίθησή του και αμφισβητεί την αξία του –αν και κάθε σχέση είναι μοναδική και, ως εκ τούτου, οι γενικεύσεις είναι εξ’ ορισμού λάθος.

Ένα πολύ συνηθισμένο χαρακτηριστικό της τοξικότητας είναι ότι δύσκολα αντιλαμβάνεται κανείς ότι η δική του σχέση είναι μία από αυτές. Ο λόγος είναι μπαίνουν στη μέση τα συναισθήματα που θολώνουν την κρίση και μας κάνουν να μην μπορούμε να δούμε ακόμα κι αυτό που βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας.

Διάβασε τα σημάδια που ακολουθούν κι ίσως διαπιστώσεις ότι βρίσκεσαι κι εσύ σε μια τοξική σχέση –είτε πρόκειται για ερωτική είτε για φιλική ή επαγγελματική.

Σημάδια ότι μια σχέση είναι τοξική:

Ο άλλος σε χειραγωγεί είτε υποδεικνύοντας πώς πρέπει να νιώθεις είτε υποβιβάζοντας τα συναισθήματά σου όταν τα εκφράζεις. Με άλλα λόγια, αν κάποιος σου πει "αυτή τη στιγμή, γίνεσαι υπερβολικά ευαίσθητη" όταν εξηγείς πώς νιώθεις για μια κατάσταση, πιθανότατα προσπαθεί να σε χειραγωγήσει.

Σε κατηγορεί για προβλήματα που εκείνος δημιούργησε. Προσπαθεί δηλαδή συστηματικά να μετατοπίσει το επίκεντρο μακριά του, στοχοποιώντας εσένα και κάνοντάς σε να νιώθεις ενοχή παρόλο που δεν ευθύνεσαι για αυτό που συμβαίνει. Ένα πολύ συνηθισμένο παράδειγμα είναι όταν ένας σύντροφος κατηγορεί τον άλλο για τη δική του απιστία.

Σε απομονώνει από φίλους και οικογένεια. Πολύ συχνά μέσα σε μια τοξική σχέση αυτός που θέλει να επιβάλει την εξουσία του επιχειρεί να απομονώσει τον άλλον, βάζοντας εμπόδια στην πρόθεσή του να μιλήσει ή να συναντηθεί με φίλους ή δικούς του ανθρώπους. Αυτό μπορεί να γίνεται με πολύ έμμεσο τρόπο. Για παράδειγμα, όταν λες στο σύντροφό σου ότι θα βγεις το βράδυ με την κολλητή σου, εκείνος σου αποκαλύπτει ότι ειδικά απόψε είχε στο μυαλό του να σου κάνει μια ωραία έκπληξη. Όταν αυτό γίνεται συστηματικά, μάλλον κάτι πάει πολύ λάθος.

Συνηθίζει να το παίζει θύμα. Μήπως κάθε φορά που του εξηγείς πώς νιώθεις για κάτι εκείνος το αντιστρέφει και βρίσκει έναν τρόπο να μεταφέρει την συζήτηση στα δικά του συναισθήματα και πόσο αδικημένος νιώθει; Όταν ο ένας από τους δύο ασχολείται διαρκώς με τα δικά του συναισθήματα, η σχέση δεν μπορεί να είναι ισορροπημένη.

Είσαι διαρκώς αγχωμένη ή το ανοσοποιητικό σου σύστημα είναι εξασθενημένο. Οι τοξικές σχέσεις μας βάζουν σε μια διαδικασία "fight or flight" που σημαίνει ότι ο οργανισμός μας εξαντλείται προσπαθώντας να βρίσκεται συνεχώς σε ετοιμότητα να αντιμετωπίσει μια επίθεση. Αυτό μπορεί να εξηγεί και τους πονοκεφάλους σου.

Έχεις εφιάλτες. Ακόμα κι αν σε συνειδητό επίπεδο δεν έχεις καταλάβει πόσο κακό σου κάνει αυτή η σχέση, το υποσυνείδητό σου ίσως έχει ήδη αρχίσει να το επεξεργάζεται. Εάν βλέπεις συχνά στον ύπνο σου εφιάλτες που περιλαμβάνουν αυτόν τον άνθρωπο, δεν αποκλείεται αυτό να είναι ένα σημάδι ότι η σχέση σας σου δημιουργεί προβλήματα.

Κρύβεις πληροφορίες από τους φίλους και την οικογένειά σου. Εάν παραλείπεις λεπτομέρειες που θα "ενοχοποιούσαν" τον άλλο και προσπαθείς να κάνεις την κατάσταση να δείχνει καλύτερη από ό,τι είναι, τότε υπάρχει πρόβλημα. Κυρίως όταν αποκρύπτεις πράγματα επειδή ντρέπεσαι να τα πεις ακόμα και στην κολλητή ή τη μητέρα σου.

Βρίσκεις πάντα δικαιολογίες για τη συμπεριφορά του. Δεν έχει απαντήσει στο μήνυμά σου, παρόλο που κρίνοντας από το πόσα stories έχει ανεβάζει είναι από το πρωί στο instagram; Μάλλον θα είχε πολλή δουλειά και δεν πρόλαβε. Ξέχασε τα γενέθλιά σου; Αφού, τον ξέρεις, τώρα, έχει μνήμη χρυσόψαρου. Σου έβαλε τις φωνές; Είχα μια δύσκολη μέρα στο γραφείο. Εάν όλα αυτά σου ακούγονται οικεία, μην επαναπαυτείς.

Είναι χειριστικός. Εάν προσπαθεί διαρκώς να σου πει τι να φορέσεις, τι να ποστάρεις στο social media ή ακόμα και τι να παραγγείλεις για να φας… από εμάς είναι όχι!

Δεν θέλεις να κάνεις παρέα με τους φίλους του. Κάποιος με τον οποίο απολαμβάνεις μια όμορφη, ισορροπημένη σχέση κατά κανόνα ανήκει σε μια παρέα με έξυπνους, καλούς, συμπονετικούς ανθρώπους. Εάν όλοι στην παρέα του σου φαίνονται ανήθικοι, αγενείς ή γελοίοι, γιατί αυτός να αποτελεί εξαίρεση; Επιπλέον, οι τοξικοί άνθρωποι τείνουν να κάνουν παρέα με άλλους τοξικούς ανθρώπους που δικαιολογούν τις πράξεις τους.  

Διάβασε κι εδώ: Γιατί το Bridgerton είναι μια ωδή στις τοξικές σχέσεις.