Madame Figaro France
Οι άνθρωποί μας, όσα μας δίνουν νόημα στη ζωή και η καθημερινότητα στη δουλειά. Τι δείχνουν οι έρευνες για όσα μας βοηθούν να νιώθουμε καλύτερα.
Έχεις κι εσύ εκείνη τη νοερή λίστα με όσα πρέπει να συμβούν για να αισθανθείς επιτέλους καλά; Να βρεις καλύτερη δουλειά, να λυθεί το θέμα του σπιτιού, να έρθει μια σχέση που δεν θα χρειάζεται αποκρυπτογράφηση. Και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, να καταφέρεις να γίνεις ο άνθρωπος που κοιμάται αρκετά, απαντά στα μηνύματα και ξέρει τι θα φάει το βράδυ.
Οι συνθήκες της ζωής μας έχουν πραγματική σημασία. Το ίδιο, όμως, ισχύει για τις σχέσεις που διατηρούμε, για όσα θεωρούμε σημαντικά και για το πώς βιώνουμε την εργασία μας. Αυτοί οι τρεις τομείς συνδέονται επανειλημμένα στην έρευνα με την ικανοποίηση από τη ζωή και την ευημερία, χωρίς να αποτελούν συνταγή που λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο για όλους.
Γι' αυτό αξίζει να τους κοιτάξουμε λίγο πιο προσεκτικά, με την περιέργεια που θα δείχναμε για τη ζωή μιας φίλης μας. Να αναρωτηθούμε τι μας στηρίζει ήδη, τι έχουμε αφήσει στην άκρη και τι μπορεί πράγματι να αλλάξει.
Οι άνθρωποι με τους οποίους μπορείς να είσαι ο εαυτός σου
Σκέψου ποιον θα ήθελες να πάρεις τηλέφωνο ύστερα από μια δύσκολη ημέρα. Εκείνον στον οποίο μπορείς να μιλήσεις χωρίς να έχεις βρει πρώτα έναν κομψό τρόπο να παρουσιάσεις το πρόβλημα. Η αίσθηση ότι έχεις κάποιον στον οποίο μπορείς να στηριχτείς είναι σημαντικό μέρος της συζήτησης για μια καλή ζωή.
Η Harvard Study of Adult Development, που ξεκίνησε το 1938, έχει αναδείξει τη στενή σύνδεση ανάμεσα στις καλές σχέσεις, στην υγεία και στην ευτυχία. Ο ψυχίατρος Robert Waldinger, διευθυντής της μελέτης, έχει εξηγήσει ότι η φροντίδα των σχέσεών μας αποτελεί και μορφή φροντίδας του εαυτού μας.
Στην καθημερινότητα, η φροντίδα αυτή μπορεί να έχει πολύ απλή μορφή. Να προτείνεις μια συγκεκριμένη ημέρα για εκείνον τον καφέ που αναβάλλετε εδώ και εβδομάδες. Να ακούσεις την απάντηση στο "τι κάνεις;" χωρίς να ετοιμάζεις ήδη τη δική σου. Να πεις ότι χρειάζεσαι παρέα, αντί να περιμένεις να το καταλάβουν οι άλλοι.
Οι σχέσεις συχνά παίρνουν ό,τι περισσεύει από το πρόγραμμά μας. Κι ύστερα απορούμε που μια εβδομάδα γεμάτη συναντήσεις μπορεί να μας αφήνει τόσο μόνες.
Το νόημα μπορεί να βρίσκεται σε κάτι πολύ συγκεκριμένο
Η ερώτηση "ποιος είναι ο σκοπός της ζωής σου;" ακούγεται κάπως απαιτητική όταν ακόμη προσπαθείς να αποφασίσεις αν θέλεις να παραμείνεις στη δουλειά σου. Ευτυχώς, μπορούμε να ξεκινήσουμε από μικρότερες ερωτήσεις. Πότε αισθάνεσαι ότι κάνεις κάτι που έχει αξία για σένα; Ποιες στιγμές αναγνωρίζεις περισσότερο τον εαυτό σου;
Στη σχετική ψυχολογική βιβλιογραφία, το νόημα περιγράφεται συχνά μέσα από τρεις διαστάσεις. Τη συνοχή, δηλαδή την αίσθηση ότι η ζωή σου βγάζει νόημα. Τον σκοπό, που αφορά την κατεύθυνση και τους στόχους σου. Και την αίσθηση ότι η ύπαρξή σου έχει αξία. Οι Clay Routledge και Taylor FioRito συζητούν αυτές τις διαστάσεις σε επιστημονικό άρθρο γνώμης του 2021, συνθέτοντας προηγούμενες έρευνες για τη σχέση νοήματος και ευημερίας.
Μπορεί να βρίσκεις κάτι από αυτά στη δημιουργία, στη φροντίδα ενός ανθρώπου, σε μια συλλογική προσπάθεια ή σε κάτι που μαθαίνεις επειδή σε ενδιαφέρει. Δεν χρειάζεται κάθε δραστηριότητα να υπηρετεί έναν εντυπωσιακό μακροπρόθεσμο στόχο.
Δοκίμασε να παρατηρήσεις τη διαφορά ανάμεσα σε μια ημέρα που απλώς διεκπεραίωσες πολλά και σε μια ημέρα που είχε κάτι δικό σου. Ίσως εξωτερικά να μοιάζουν σχεδόν ίδιες. Για σένα, όμως, η διαφορά μπορεί να είναι μια ώρα που αφιέρωσες σε κάτι που έχεις επιλέξει.
Η δουλειά χρειάζεται να σου προσφέρει κάτι και να σου αφήνει χώρο
Περνάμε μεγάλο μέρος της ζωής μας δουλεύοντας, οπότε το πώς αισθανόμαστε εκεί δύσκολα μένει πίσω μαζί με τον υπολογιστή όταν σχολάμε.
Μεταανάλυση που δημοσιεύτηκε στο Journal of Management Studies το 2019, με δεδομένα από 44 δημοσιεύσεις και 23.144 συμμετέχοντες, συνέδεσε την εργασία που βιώνεται ως ουσιαστική με μεγαλύτερη επαγγελματική ικανοποίηση, αλλά και με μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή.
Οι όροι εργασίας έχουν επίσης βάρος. Μεταανάλυση του 2023 βρήκε σύνδεση ανάμεσα στην αξιοπρεπή εργασία και στην ευημερία. Η συζήτηση περιλαμβάνει ασφάλεια, δικαιοσύνη και σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Μπορεί να αγαπάς το αντικείμενό σου και ταυτόχρονα να σε εξαντλεί ο τρόπος με τον οποίο εργάζεσαι. Να αισθάνεσαι χρήσιμη και να χρειάζεσαι καλύτερη αμοιβή. Η αναζήτηση νοήματος στη δουλειά χωράει μαζί με την ανάγκη για όρια, χρόνο και οικονομική ασφάλεια.
Και τα χρήματα; Η σχέση τους με την ευημερία είναι πιο σύνθετη από το γνωστό "δεν φέρνουν την ευτυχία". Ανάλυση των Matthew Killingsworth, Daniel Kahneman και Barbara Mellers, που δημοσιεύτηκε το 2023 στο PNAS, έδειξε ότι η συναισθηματική ευημερία γενικά αυξανόταν μαζί με το εισόδημα, με διαφορετικά μοτίβα ανάλογα με το πόσο ευτυχισμένοι ήταν ήδη οι συμμετέχοντες. Τα αποτελέσματα βέβαια δεν υποστηρίζουν ένα ενιαίο οικονομικό όριο πέρα από το οποίο τα επιπλέον χρήματα παύουν να έχουν σημασία για όλους.
Από πού να ξεκινήσεις μέσα στη δική σου εβδομάδα
Ίσως βοηθά να αφήσεις για λίγο την τεράστια ερώτηση "είμαι ευτυχισμένη;" και να κοιτάξεις πιο συγκεκριμένα τη ζωή σου. Με ποιον έχεις ανάγκη να μιλήσεις; Τι σου λείπει και αναβάλλεις συνεχώς; Ποια δυσκολία στη δουλειά χρειάζεται μια πρακτική διεκδίκηση, αντί για άλλη μία προσπάθεια να την αντέξεις;
Δεν χρειάζεται να απαντήσεις σε όλα σήμερα. Μπορείς να κλείσεις εκείνον τον καφέ, να κρατήσεις ένα απόγευμα για κάτι που σε ενδιαφέρει ή να προετοιμάσεις μια συζήτηση που αποφεύγεις. Και μπορείς να αναγνωρίσεις ότι ορισμένα προβλήματα απαιτούν χρόνο, βοήθεια και αλλαγές που δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από εσένα.
Η ζωή που θέλεις να ζεις αξίζει λίγη προσοχή και μέσα στην εβδομάδα που ήδη τρέχει. Ακόμη κι αν αυτή την εβδομάδα ο καφές με τη φίλη σου γίνει με άλουστα μαλλιά και με τις εκκρεμότητες ακόμη στην to do list σου.

