Το καλοκαιρινό αξεσουάρ με ιστορία για το οποίο δεν μιλάει κανείς, αλλά το έχουν όλες οι γυναίκες στην τσάντα τους
Φωτογραφία: Raimonda Kulikauskiene/Getty Images, Ideal Image
Από τα μικρά brands μέχρι τους μεγαλύτερους οίκους μόδας, αυτό το διαχρονικό καλοκαιρινό αξεσουάρ με τη μακρά ιστορία βρίσκεται ήδη στην τσάντα σου.
Δεν υπάρχει πιο απαραίτητο καλοκαιρινό αξεσουάρ, ειδικότερα για τις κατοίκους χωρών σαν τη δική μας, από τη βεντάλια. Το πρακτικό αλλά και stylish αξεσουάρ, βρίσκεται ήδη στις τσάντες μας από τις αρχές του Ιουνίου και θα βγει από εκεί αργά το φθινόπωρο. Την έχουν αγαπήσει οι μεγάλοι οίκοι λανσάροντας τις δικές τους εκδοχές, αποτελεί το πιο ομόρφο αναμνηστικό από ένα ταξίδι ή μία πολιτιστική επίσκεψη καθώς θα βρεις τέτοιες στα gift shops μουσείων και γκαλερί, ενώ και μικρότερα brands επενδύουν στη δύναμη της βεντάλιας ως δευτερεύουσα αλλά απόλυτα stylish αγορά.
Η ιστορία της βεντάλιας
Πίσω από αυτό το τόσο απλό αξεσουάρ κρύβεται μια ιστορία χιλιάδων ετών. Η βεντάλια πιθανότατα γεννήθηκε τη στιγμή που ένας άνθρωπος χρησιμοποίησε ένα φύλλο ή ένα φτερό για να δυναμώσει τη φωτιά ή να ανακουφιστεί από τη ζέστη. Ως αυτοτελές αντικείμενο όμως, αυτό που στην αρχαιότητα ονομαζόταν ριπίδιο ή ριπίδα, εμφανίζεται πρώτα στους θερμούς πολιτισμούς της Αιγύπτου και της Ασσυρίας.
Διαβάστε Επίσης
Σύμβολο εξουσίας
Στην αρχαία Αίγυπτο, η βεντάλια υπήρξε κάτι πολύ περισσότερο από μέσο δροσιάς. Ήταν σύμβολο κύρους και εξουσίας. Οι Φαραώ περιβάλλονταν από υπηρέτες που κρατούσαν μεγάλες βεντάλιες από φτερά, συχνά στρουθοκαμήλου, για να τους δροσίζουν αλλά και να απομακρύνουν τα έντομα. Στον τάφο του Τουταγχαμών βρέθηκαν περίτεχνες χρυσές βεντάλιες, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και ένα καθημερινό αντικείμενο μπορούσε να αποκτήσει σχεδόν ιερό χαρακτήρα. Ανάλογη ήταν η χρήση της και στην Ασσυρία, όπου η βεντάλια παρέμενε προνόμιο της εξουσίας. Αρχικά τη συναντούσε κανείς μόνο στα χέρια βασιλέων και υψηλά ιστάμενων προσώπων. Χρειάστηκε χρόνος για να περάσει από τους άνδρες της εξουσίας στις γυναίκες και να γίνει εν τέλει σύμβολο κομψότητας.
Η Κίνα και η γέννηση της πτυσσόμενης βεντάλιας
Αν ένας πολιτισμός αγάπησε βαθιά τη βεντάλια, αυτός ήταν αναμφίβολα ο κινεζικός. Στην Κίνα η βεντάλια συνδέθηκε με κοινωνικές τάξεις, συμβολισμούς και την ίδια την τέχνη της σιωπηλής επικοινωνίας. Οι πρώτες βεντάλιες κατασκευάζονταν από ξύλο, δέρμα, μεγάλα φύλλα δέντρων ή φτερά πουλιών. Σταδιακά εξελίχθηκαν σε πιο περίτεχνα αντικείμενα από ελεφαντόδοντο, κοχύλι, σανταλόξυλο, κόκαλο ή μαργαριτάρι, καλυμμένα με χαρτί και ύφασμα που συχνά διακοσμούνταν με ζωγραφικές παραστάσεις.
Οι πιο παλιές γνωστές κινεζικές βεντάλιες από μπαμπού χρονολογούνται ήδη από τον 2ο αιώνα π.Χ., όμως το σημαντικότερο ίσως κεφάλαιο στην ιστορία τους ήταν η εφεύρεση της πτυσσόμενης μορφής. Η βεντάλια που ανοίγει και κλείνει με μία κίνηση, αυτή που γνωρίζουμε και σήμερα, άλλαξε για πάντα τη σχέση του ανθρώπου με το αντικείμενο. Κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Μινγκ, η πτυσσόμενη βεντάλια γνώρισε τεράστια άνθηση και η περιοχή Χανγκτσόου έγινε σημαντικό κέντρο παραγωγής.
Η άφιξη στην αρχαία Ελλάδα
Όταν η βεντάλια έφτασε στην αρχαία Ελλάδα από την Ανατολή, η υποδοχή της δεν ήταν ακριβώς θερμή. Ο Ευριπίδης φέρεται να θεωρούσε τη χρήση της βαρβαρική συνήθεια, μια ξενόφερτη πολυτέλεια που δεν ταίριαζε στο ελληνικό μέτρο. Σταδιακά όμως η εικόνα αυτή άλλαξε. Η ελληνική ριπίς, όπως ονομαζόταν, ήταν μονόκομματη και διέθετε χερούλι, δημιουργώντας τεχνητές ριπές αέρα. Κατασκευαζόταν συχνά από λινό ύφασμα, είχε σχήμα φύλλου φοίνικα ή στρογγυλή φόρμα και εμφανιζόταν σε λευκές, γαλάζιες, πράσινες ή χρυσές αποχρώσεις.
Οι Αθηναίες άρχισαν να κρατούν βεντάλιες από φτερά παγωνιού, που έφταναν μέσω εμπόρων από τη Φοινίκη και τα μακρινά λιμάνια. Παράλληλα, το αντικείμενο συνδέθηκε συμβολικά με την Αφροδίτη και τον Έρωτα, εμφανιζόμενο ακόμη και σε απεικονίσεις φτερωτών συνοδών της θεάς. Η βεντάλια είχε ήδη αρχίσει να αποκτά κάτι από θηλυκή χάρη και παιχνιδιάρικη γοητεία.
Διαβάστε Επίσης
Από την Ανατολή στις ευρωπαϊκές αυλές
Η μεγάλη ευρωπαϊκή στιγμή της βεντάλιας ήρθε τον 16ο αιώνα, όταν η πτυσσόμενη μορφή της εισήχθη από την Κίνα. Πολύ γρήγορα μετατράπηκε σε αριστοκρατικό αξεσουάρ. Η βασίλισσα Ελισάβετ Α΄ της Αγγλίας υπήρξε από τις πιο διάσημες λάτρεις της, συλλέγοντας περίτεχνες δημιουργίες διακοσμημένες με κοσμήματα, φτερά και pom poms.
Τον 18ο αιώνα η βεντάλια έφτασε ίσως στο απόγειο της καλλιτεχνικής της έκφρασης. Σε εργαστήρια της Ευρώπης δημιουργούνταν πραγματικά έργα τέχνης από μετάξι, περγαμηνή, δαντέλα και σκαλιστά υλικά, ζωγραφισμένα με μυθολογικές, θρησκευτικές ή ρομαντικές σκηνές. Τον 19ο αιώνα μάλιστα, στα βασιλικά περιβάλλοντα της Αγγλίας και της Ισπανίας, γεννήθηκε ακόμη και ο θρύλος μιας μυστικής "γλώσσας της βεντάλιας", σύμφωνα με την οποία οι κινήσεις της λειτουργούσαν ως κώδικας ερωτικών μηνυμάτων.
Η επιστροφή ενός αξεσουάρ που δεν έφυγε ποτέ
Κι όμως, παρά τη βαθιά ιστορία της, η βεντάλια δεν έμεινε φυλακισμένη σε μουσεία και πίνακες, αλλά αποτελεί διαχρονικά ένα από τα πιο κομψά καλοκαιρινά αξεσουάρ, αγαπημένο τόσο μικρών brands όσο και μεγάλων οίκων μόδας. Μια βεντάλια χωρά στην τσάντα, προσφέρει δροσιά, αλλά ταυτόχρονα κουβαλά κάτι σχεδόν κινηματογραφικό. Ένα άνοιγμα του καρπού αρκεί για να θυμίσει εικόνες από μεσογειακά καλοκαίρια, αυλές γεμάτες γιασεμιά, παλιές ντίβες του σινεμά και γυναίκες που γνώριζαν πως η κομψότητα κρύβεται συχνά στις μικρότερες κινήσεις.
Editor's Choice:
