Η ΕΕ ανακοίνωσε νέα μέτρα για την πρόληψη και τη μείωση των αποβλήτων από κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα εμπλέκοντας περισσότερο από ποτέ τα ίδια τα brands.
Μόνο τα είδη ένδυσης και υπόδησης αντιστοιχούν σε 5,2 εκατομμύρια τόνους αποβλήτων, ποσότητα που ισοδυναμεί με 12 κιλά αποβλήτων ανά άτομο ετησίως. Εκτιμάται ότι λιγότερο από το 1% όλων των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων παγκοσμίως ανακυκλώνεται σε νέα προϊόντα. Στο πλαίσιο, ανακοινώθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο νέοι κανόνες για τη μείωση σπατάλης υφασμάτων. Η σημαντικότερη εξέλιξη; Οι παραγωγοί που διαθέτουν κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα στην ΕΕ θα πρέπει να καλύψουν το κόστος συλλογής, διαλογής και ανακύκλωσής τους, μέσω νέων συστημάτων ευθύνης του παραγωγού που θα θεσπιστούν από κάθε κράτος μέλος, εντός 30 μηνών από την έναρξη ισχύος της οδηγίας.
Διαβάστε Επίσης
Διευρυμένη ευθύνη παραγωγών - Τι είναι και πού αποσκοπεί;
Οι παραγωγοί θα πρέπει να είναι υπεύθυνοι για τη δημιουργία συστημάτων συλλογής όλων των μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης, και των σχετικών αποβλήτων, και για τη διασφάλιση ότι στη συνέχεια αυτά υποβάλλονται σε διαλογή για επαναχρησιμοποίηση, προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση, ώστε να μεγιστοποιηθεί η διαθεσιμότητα μεταχειρισμένων ενδυμάτων και υποδημάτων και να μειωθούν οι όγκοι των κλωστοϋφαντουργικών ειδών για τύπους επεξεργασίας αποβλήτων που τοποθετούνται χαμηλότερα στην ιεράρχηση των αποβλήτων.
Η διασφάλιση ότι τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα μπορούν να χρησιμοποιηθούν, και όντως χρησιμοποιούνται και επαναχρησιμοποιούνται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, αποτελεί τον αποτελεσματικότερο τρόπο για τη σημαντική μείωση των επιπτώσεών τους στο κλίμα και το περιβάλλον. Με αυτόν τον τρόπο αναμένεται επίσης να μπορεί η εφαρμογή βιώσιμων και κυκλικών επιχειρηματικών μοντέλων, όπως η επαναχρησιμοποίηση, η ενοικίαση και η επισκευή, οι υπηρεσίες επιστροφής και το λιανικό εμπόριο μεταχειρισμένων ειδών, να δημιουργεί νέες πράσινες ποιοτικές θέσεις εργασίας και ευκαιρίες εξοικονόμησης κόστους για τους πολίτες. Είναι απαραίτητο οι παραγωγοί να καταστούν υπεύθυνοι για τα απόβλητα που δημιουργούν τα προϊόντα τους, ώστε να αποσυνδεθεί η δημιουργία αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών ειδών από την ανάπτυξη στον τομέα.
Οι παραγωγοί θα πρέπει επίσης να είναι υπεύθυνοι για την ανακύκλωση, δίνοντας ειδικότερα προτεραιότητα στην επέκταση της ανακύκλωσης από ίνα σε ίνα και σε άλλες εργασίες ανάκτησης και διάθεσης. Οι παραγωγοί θα πρέπει να χρηματοδοτήσουν την επέκταση της ανακύκλωσης κλωστοϋφαντουργικών ειδών, ιδίως της ανακύκλωσης από ίνα σε ίνα, καθιστώντας με αυτόν τον τρόπο δυνατή την ανακύκλωση μεγαλύτερης ποικιλίας υλικών και δημιουργώντας μια πηγή πρώτων υλών για την παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών ειδών στην Ένωση. Οι διατάξεις αυτές θα ισχύουν για όλους τους παραγωγούς, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που χρησιμοποιούν πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου και ανεξάρτητα από το αν είναι εγκατεστημένοι εντός ή εκτός της ΕΕ. Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις θα έχουν στη διάθεσή τους ένα επιπλέον έτος για να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού.
Φόβοι και προσδοκίες
Όπως αναφέρει και η ανεξάρτητη πλατφόρμα 1Granary, αν και αρκετοί εκφράζουν φόβους ότι οι ρυθμίσεις αυτές θα πλήξουν περισσότερο τα μικρά βιώσιμα brands παρά τους κολοσσούς της γρήγορης μόδας, στην πραγματικότητα ισχύει μάλλον το αντίθετο. Οι νέες διατάξεις μπορεί να αποδειχθούν θετικές για τις επιχειρήσεις που ήδη λειτουργούν με βιώσιμες πρακτικές. Το διοικητικό βάρος είναι υπαρκτό, ωστόσο το πλεονέκτημα που προσφέρει η αυστηροποίηση των κυρώσεων απέναντι στη γρήγορη μόδα ενδέχεται να υπερκαλύψει το κόστος συμμόρφωσης.
Η νομοθεσία προβλέπει ειδικές δικλίδες προστασίας για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις: επιπλέον χρόνο προσαρμογής, εξαιρέσεις ή καθυστερήσεις στην απαγόρευση καταστροφής αδιάθετων αποθεμάτων, κοινή πρόσβαση σε εγκαταστάσεις ανακύκλωσης και μειωμένα τέλη για πρακτικές κυκλικής οικονομίας. Πιο αναλυτικά, για να διευκολυνθεί η συμμόρφωση με την παρούσα τροποποιητική οδηγία, τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι οικονομικοί φορείς του τομέα της κλωστοϋφαντουργίας, ιδίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, έχουν στη διάθεσή τους πληροφορίες και βοήθεια, η οποία θα πρέπει να λαμβάνει τη μορφή καθοδήγησης, οικονομικής στήριξης, πρόσβασης σε χρηματοδότηση, εξειδικευμένου υλικού διαχείρισης και κατάρτισης του προσωπικού ή οργανωτικής και τεχνικής βοήθειας.
Διαβάστε Επίσης
Η κινητοποίηση ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων για την κυκλικότητα και την απαλλαγή του τομέα της κλωστοϋφαντουργίας από τις ανθρακούχες εκπομπές αποτελεί επίσης το επίκεντρο διαφόρων χρηματοδοτικών προγραμμάτων και χαρτών πορείας της Ένωσης. Το κριτήριο, λοιπόν, δεν είναι μόνο το μέγεθος της επιχείρησης, αλλά πρωτίστως η βιωσιμότητα του επιχειρηματικού της μοντέλου. Μια μικρή μάρκα fast fashion μπορεί να βρεθεί σε δυσκολότερη θέση από έναν μεγάλο οίκο που έχει ήδη υιοθετήσει κυκλικές πρακτικές.
Η στρατηγική της ΕΕ είναι σαφής: να δώσει χώρο στις μικρές και ανερχόμενες εταιρείες να προσαρμοστούν, ενώ οι γίγαντες που δημιούργησαν το πρόβλημα θα πρέπει να συμμορφωθούν άμεσα και να υποστούν τις αυστηρότερες απαγορεύσεις και κυρώσεις. Εφόσον τα νέα τέλη οικολογικής διαμόρφωσης ανταμείβουν πράγματι τη βιωσιμότητα αντί του καθαρού όγκου, τότε η οικονομία της μόδας θα μπορούσε να αναδιαμορφωθεί ουσιαστικά δίνοντας στους νέους σχεδιαστές και στις καινοτόμες μάρκες ένα πραγματικό ανταγωνιστικό προβάδισμα.
