Φωτογραφία: �� John Springer Collection/CORBIS/Corbis via Getty Images/Ideal Image
Ένας Γάλλος ανθρωπολόγος εξήγησε πριν από έναν αιώνα γιατί γυρνάς κουρασμένη από τις διακοπές.
Η μεγαλύτερη χαρά των διακοπών, λένε οι έρευνες, κρύβεται νωρίτερα απ' όσο νομίζουμε, στις εβδομάδες πριν φύγουμε, όταν ανοίγουμε την εφαρμογή του ξενοδοχείου το βράδυ στον καναπέ και φανταζόμαστε ήδη τον εαυτό μας εκεί. Αυτό ακριβώς μέτρησε ο Ολλανδός ερευνητής Jeroen Nawijn, παρακολουθώντας πάνω από 1.500 ανθρώπους πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τις διακοπές τους. Η διάθεσή μας ανεβαίνει σταθερά όσο πλησιάζει η αναχώρηση, κορυφώνεται στις πρώτες μέρες του ταξιδιού, και μέσα σε λίγες μόλις εβδομάδες από την επιστροφή γυρίζει σχεδόν στο ίδιο επίπεδο με πριν, σαν να μη συνέβη ποτέ.
Το ξέρω καλά αυτό το συναίσθημα, γιατί κάθε φορά το περιμένω λες και θα είναι διαφορετικό, και κάθε φορά με βρίσκει απροετοίμαστη, σαν να μην το έχω ξαναζήσει δεκάδες φορές. Έρχεται πάντα με τον ίδιο τρόπο, όχι σαν θλίψη αλλά σαν βαρύτητα, ένα σώμα που ακόμα κινείται με τους ρυθμούς της παραλίας μέσα σε ένα μυαλό που έχει ήδη γυρίσει στο πρόγραμμα της εβδομάδας, και οι δύο αυτές ταχύτητες αρνούνται για μέρες να συναντηθούν.
Διαβάστε Επίσης
Γιατί γυρνάς κουρασμένη από τις διακοπές;
Ένας Γάλλος ανθρωπολόγος εξήγησε πριν από έναν αιώνα γιατί γυρνάς από τις διακοπές πιο κουρασμένη απ' όσο έφυγες. Τον έλεγαν Arnold van Gennep, και πέρασε τη ζωή του παρατηρώντας γάμους, κηδείες και τελετουργικά λαών σε όλο τον κόσμο. Το 1909 πρόσεξε κάτι που επαναλαμβανόταν παντού, ανεξάρτητα από τον πολιτισμό που μελετούσε. Καμία μεγάλη αλλαγή δεν συμβαίνει απότομα. Ανάμεσα στο πριν και το μετά χρειάζεται πάντα μια ενδιάμεση φάση, μια ζώνη όπου δεν ανήκεις ακόμα πλήρως πουθενά, και εκεί ακριβώς είναι που συντελείται η αλλαγή. Σκέφτομαι φευγαλέα, όποτε νιώθω αυτό το κενό, τους αστροναύτες, που χρειάζονται μήνες μετά από μια αποστολή για να ξανασυνηθίσουν κάτι τόσο απλό όσο το βάρος του ίδιου τους του σώματος στο έδαφος, σαν υπενθύμιση πως όσο πιο μεγάλη η μετάβαση τόσο πιο σοβαρά την παίρνουμε, εκτός προφανώς από τη δική μας. Σε εκείνους πάντως κανείς δεν λέει να είναι στη θέση τους τη Δευτέρα το πρωί σαν να μην έγινε τίποτα. Ο van Gennep ονόμασε αυτή τη μεσαία φάση liminal, από τη λατινική λέξη για το κατώφλι. Οι παλιότερες κοινωνίες έχτιζαν γύρω της ολόκληρες τελετουργίες, γάμους που κρατούσαν μέρες, πένθη με αυστηρά στάδια, ταξίδια μύησης πριν από την ενηλικίωση.
Παλιότερα, όταν κάποιος ταξίδευε με πλοίο ή με τρένο, το ίδιο το ταξίδι τού χάριζε μέρες ολόκληρες μέσα στη μετάβαση, χρόνο αρκετό για να αφήσει πίσω του τη μια ζωή πριν μπει στην άλλη. Εμείς έχουμε τρεις ώρες πτήσης και ένα Σαββατοκύριακο, και μετά ένα ξυπνητήρι που χτυπάει σαν να μην το αφήσαμε ποτέ πίσω.
Εσύ ξέρεις να ξεκουράζεσαι;
Αυτό σημαίνει πως το κενό ανάμεσα στην παραλία και το πρώτο μας mail αξίζει να το προστατεύουμε σαν μέρος της ίδιας της ξεκούρασης, όσο κι αν ποτέ δεν μπαίνει στο πρόγραμμα. Κάποιες φίλες μου έχουν αρχίσει να προγραμματίζουν σκόπιμα την επιστροφή τους μια μέρα νωρίτερα, όχι για να προλάβουν να βάλουν πλυντήριο, αλλά για να έχουν ένα ολόκληρο εικοσιτετράωρο στο σπίτι πριν χρειαστεί να βγουν ξανά στον έξω κόσμο. Το δοκίμασα κι εγώ την τελευταία φορά, και η διαφορά ήταν αισθητή, όχι δραματική, απλώς αισθητή, σαν να προλάβαινα επιτέλους να προσγειωθώ πριν χτυπήσει το ξυπνητήρι. Ήταν μια απόφαση τόσο μικρή που ντρέπομαι λίγο που μου πήρε τόσα καλοκαίρια για να τη σκεφτώ.
Η κούραση που νιώθουμε, λοιπόν, την πρώτη Δευτέρα μετά τις διακοπές είναι, τις περισσότερες φορές, απλώς η απόδειξη πως χρειαστήκαμε χρόνο για να προσαρμοστούμε, χρόνο που η ζωή μας σπάνια προβλέπει και που εμείς ακόμα πιο σπάνια τολμάμε να ζητήσουμε. Καμιά φορά σκέφτομαι πόσο διαφορετικά θα το βίωνα αν είχα μάθει από μικρή πως το κατώφλι μετράει εξίσου με τα δύο δωμάτια που ενώνει - η σημασία της μετάβασης βλέπεις.
