Η γαλαζοπράσινη καρτ ποστάλ των Σποράδων, με τα πλακόστρωτα δρομάκια, τα λευκά και μπλε σπιτάκια, τη μοναδική θέα στο Αιγαίο και τις πανέμορφες αμμώδεις παραλίες, είναι ένας προορισμός που προσφέρει πολλά και σίγουρα θα ανταμείψει όποιον την επισκεφθεί.
Η Σκόπελος είναι ένα ιδιαίτερο νησί, καταπράσινο (ένα τμήμα άνω του 67% της έκτασής της καλύπτεται από παρθένο πευκοδάσος) και με πλούσια ιστορία. Οι μύθοι και οι θρύλοι που την αφορούν, με θεούς, μυθικούς βασιλιάδες, πειρατές και αγίους, της προσδίδουν μια μυστηριακή διάσταση που ξεκινάει από την αρχαιότητα, όταν, σύμφωνα με την παράδοση, ο Πεπάρηθος, γιος της Αριάδνης και του Διονύσου και εγγονός του βασιλιά της Κρήτης Μίνωα, έδωσε το όνομά του στο νησί. Στην πορεία των χρόνων η Πεπάρηθος μετονομάστηκε σε Σκόπελο και έζησε περιόδους παρακμής και ανάτασης, επιδρομές βαρβάρων, αγώνες για την ελευθερία, συμμαχίες με Αθηναίους, Βυζαντινούς και Ενετούς.
Η αρχιτεκτονική της Χώρας, η οποία από το 1987 είναι επίσημα χαρακτηρισμένη ως "παραδοσιακός οικισμός", έχει έντονες επιρροές από το Πήλιο, τη Μακεδονία και την Ήπειρο. Το νησί διαθέτει περισσότερες από 300 εκκλησίες και εκκλησάκια, με παλαιότερο τον ναό του Αγίου Αθανασίου στο Κάστρο, που χρονολογείται από τον 11ο αιώνα. Εκείνο όμως που είναι το πιο διάσημο είναι το εκκλησάκι του Αϊ-Γιάννη στο Καστρί. Βρίσκεται στην κορυφή ενός βράχου, ύψους περίπου 100 μ., και, για να φτάσει κανείς, πρέπει να ανέβει 106 σκαλοπάτια λαξευμένα πάνω στον βράχο. Εκεί γυρίστηκε η περίφημη σκηνή του γάμου στην ταινία Mamma Mia! και έκτοτε στο συγκεκριμένο εκκλησάκι κάθε χρόνο σημειώνεται ρεκόρ γάμων.
Οι ωραιότερες παραλίες
Ο Στάφυλος είναι η πιο κοντινή παραλία στη Χώρα και έχει πάρει το όνομά της από τον Στάφυλο, αδελφό του Πεπάρηθου, που ήταν και ο πρώτος βασιλιάς της Σκοπέλου στην αρχαιότητα. Πρόκειται για μια άψογα οργανωμένη παραλία, όμως όποιος αγαπάει την απόλυτη ησυχία αρκεί να περπατήσει γύρω στα 100 μ. από το άκρο της για να βρεθεί στο ονομαστό Βελανιό. Κινούμενος προς την αντίθετη κατεύθυνση θα συναντήσει το Λιμνονάρι, μία από τις απάνεμες παραλίες του νησιού με χρυσή άμμο, και, πηγαίνοντας προς τα δυτικά, την επίσης γνωστή παραλία Πάνορμος με τα βότσαλα και τα κρυστάλλινα νερά. Λίγο πιο πέρα βρίσκονται οι περίφημες Αντρίνες, πνιγμένες στα πεύκα, οι οποίες πήραν το όνομά τους από την πειρατίνα Αντρίνα, που χρησιμοποιούσε τον απάνεμο κόλπο για να κρύψει τα καράβια με τους θησαυρούς της. Ακολουθεί η παραλία Μηλιά, η μεγαλύτερη του νησιού, όπου οι επισκέπτες έχουν το προνόμιο, εκτός από τα κρυστάλλινα νερά, να απολαύσουν το μπάνιο τους με θέα το καταπράσινο νησάκι Δασιά. Στη συνέχεια της ίδιας διαδρομής συναντάμε τη γνωστή σε όλο τον κόσμο παραλία Καστάνη, που έγινε διάσημη από την ταινία Mamma Mia! Εκεί γυρίστηκαν πολλές από τις σκηνές, συμπεριλαμβανομένης εκείνης όπου η Donna και οι τρεις μπαμπάδες αποχαιρετούν την κόρη τους Sophie και τον Sky τραγουδώντας I Have a Dream.
Η παραλία Έλιος βρίσκεται λίγο πριν από το Λουτράκι, το δεύτερο λιμάνι του νησιού και επίνειο της Γλώσσας, του δεύτερου μεγαλύτερου οικισμού, μετά τη Χώρα, με την εξαιρετική αρχιτεκτονική.
Γνωρίζοντας τη Χώρα
Η Χώρα της Σκοπέλου δε μοιάζει με καμία άλλη σε οποιοδήποτε νησί του Αιγαίου και αξίζει πραγματικά να τη γυρίσει κανείς απ’ άκρη σ’ άκρη. Μια όμορφη διαδρομή ξεκινά από το Πηγαδάκι, πάνω από την παραλία της Χώρας, με κατεύθυνση προς το Ενετικό Κάστρο, που χρονολογείται από τον 13ο αιώνα και δημιουργήθηκε από την οικογένεια των Γκίζι, ευγενών με καταγωγή από την Πάντοβα, που κατέκτησαν και κυβέρνησαν για περίπου δύο αιώνες πολλά νησιά του Αιγαίου. Σήμερα διασώζονται υπολείμματα από τα τείχη, που προσφέρουν μοναδική θέα.
Στην κορυφή του Κάστρου υπάρχει ένα νεότερο "αξιοθέατο", η ταβέρνα του Γιώργου Ξηντάρη, ενός εκ των τελευταίων αυθεντικών εκπροσώπων της ρεμπέτικης μουσικής. Στη Χώρα της Σκοπέλου ξεχωρίζει, επίσης, το σπίτι του λογοτέχνη Παύλου Νιρβάνα. Πολύ ενδιαφέρουσα στη Χώρα είναι και η ανάβαση από την Παναγίτσα του Πύργου –στην άκρη του λιμανιού– έως το Κάστρο, μια διαδρομή που μοιάζει με ταξίδι στον χρόνο.
Τα "μυστικά" μονοπάτια
Η Σκόπελος προσφέρεται για πεζοπορίες μέσα στη μοναδική καταπράσινη φύση της, σε διαδρομές που περνούν από μοναστήρια και ξωκλήσια αλλά και από χωριά και παραλίες. Το μονοπάτι Τ1 ξεκινάει από τη Χώρα και ανεβαίνει προς την κορυφή του βουνού Παλούκι, ενώ μια υπέροχη κυκλική διαδρομή μήκους περίπου 6 χλμ. είναι αυτή που ξεκινά από τη Χώρα, περνά από την Αγία Μαρίνα και τη Μονή Μεταμόρφωσης του Σωτήρος και καταλήγει πάλι στη Χώρα.
Το Μονοπάτι της Ρετσίνας είναι ένα από τα πολλά αρχαία μονοπάτια που χρησιμοποιούσαν οι ρητινοσυλλέκτες ως τη δεκαετία του ’90, όταν η ζήτηση για ρετσίνι μειώθηκε σημαντικά. Παλιότερα μεταφέρονταν μέσω αυτού του μονοπατιού στο λιμάνι του νησιού τόνοι ρητίνης που χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή χρωμάτων και καλλυντικών αλλά και για το παραδοσιακό ελληνικό κρασί, τη ρετσίνα. Το μονοπάτι έχει μήκος 12 χλμ. και αξίζει να το περπατήσει κανείς. Σημαντική είναι η συνεισφορά της Heather Parsons, μιας Βρετανίδας που εγκαταστάθηκε στη Σκόπελο πριν από περίπου 30 χρόνια και σήμερα διοργανώνει πεζοπορικές εκδρομές στα μονοπάτια του νησιού, ενώ έχει γράψει και βιβλίο-οδηγό για μονοπάτια που ανακάλυψε.
Η γεύση της Σκοπέλου
Το πιο χαρακτηριστικό ίσως παραδοσιακό πιάτο της τοπικής κουζίνας είναι η διάσημη στριφτή τυρόπιτα. Εξαιρετικά πιάτα της σκοπελίτικης γαστρονομίας είναι, επίσης, οι κεφτέδες με σάλτσα και δαμάσκηνα, το κατσικάκι με άγρια χόρτα αυγολέμονο, το κατσικάκι με χυλοπίτες, η γίδα με δαμάσκηνα και κυδώνια και ο διάσημος αστακός γιουβέτσι. Ακόμα, στη Σκόπελο ο ταξιδιώτης μπορεί να απολαύσει πεταλίδες πιλάφι, καβούρια με μανέστρα, λιαστή γούνα και γαλιποκεφτέδες (οι "γάλιπες" είναι οι ανεμώνες της θάλασσας). Τα τσιτσίραβλα (τρυφερές κορφές αγριοφιστικιάς) αλλά και τα κρίταμα τουρσί είναι συνηθισμένοι μεζέδες για το τσίπουρο. Από τα γλυκά το πιο ξακουστό είναι το αυγάτο, το παραδοσιακό γλυκό κουταλιού της Σκοπέλου, που φτιάχνεται από δαμάσκηνα και έχει μοναδική γεύση.
Παλιότερα η Σκόπελος ήταν διάσημη και για τα κρασιά της, όμως το 1940 η φυλλοξήρα κατέστρεψε τους αμπελώνες. Σήμερα η αμπελοκαλλιέργεια επανέρχεται και ο ξακουστός Πεπαρήθιος μαύρος οίνος από την τοπική ποικιλία μαύρων σταφυλιών ξεκίνησε να παράγεται και πάλι. Στο νησί παράγεται και λευκός οίνος από τις ποικιλίες Σαββατιανό, Ροδίτης και Ασύρτικο. Σε ερασιτεχνικό επίπεδο παράγεται και το σκοπελίτικο τσίπουρο.
Τέσσερα αξιοθέατα που πρέπει να δεις
Τα Σεντούκια είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά αρχαιολογικά ευρήματα της νησιωτικής Ελλάδας. Πρόκειται για αρχαίους λαξευτούς τάφους στην κορυφή του βουνού Καρυά, στο ψηλότερο σημείο του νησιού. Η πρόσβαση είναι αρκετά δύσκολη, καθώς απαιτεί πεζοπορία τουλάχιστον 20-30 λεπτών. Από εκεί μπορεί να απολαύσει κανείς τη θέα προς την Αλόννησο, την Εύβοια, τη Σκιάθο και το Πήλιο.
Η Ιερά Μονή Ευαγγελίστριας είναι ένα από τα πιο σημαντικά μεταβυζαντινά μνημεία της Σκοπέλου. Χτισμένη στη δυσπρόσιτη πλευρά ενός φαραγγιού, μοιάζει με φρούριο. Από τα κτίσματα διασώζονται πλέον μόνο το καθολικό και ο φρουριακός περίβολος. Εδώ αποσύρθηκε και έζησε μέχρι τον θάνατό του ο σημαντικός Σκοπελίτης λόγιος και μοναχός Καισάριος Δαπόντες.
Το Λαογραφικό Μουσείο Σκοπέλου φιλοξενείται στο σπίτι του δημογέροντα Γιαννιού Νικολαΐδη, που χτίστηκε το 1795 και δωρίστηκε στον δήμο από τους απογόνους του. Βρίσκεται στο κέντρο της Χώρας και διαθέτει μια σημαντική συλλογή από κεντήματα, χειροτεχνήματα, τοπικές παραδοσιακές φορεσιές και είδη ξυλογλυπτικής.
Η Επισκοπή Σκοπέλου σήμερα περιλαμβάνει ό,τι απέμεινε από την έδρα του επισκόπου του νησιού που βρισκόταν εκεί μέχρι και τα νεότερα χρόνια. Χτισμένη με βάση την ενετική αρχιτεκτονική, περιλαμβάνει στο κέντρο έναν μικρό ναό του 16ου-17ου αιώνα, που περικλείεται από έναν επιβλητικό λιθόκτιστο περίβολο. Ο τοίχος αυτός αποτελεί κομμάτι του παλαιού κτιρίου που ξεκίνησε να χτίζεται την περίοδο της ενετικής κατοχής, αλλά παρέμεινε ημιτελής.
Info:
Υπάρχουν πολλά δρομολόγια πλοίων για τη Χώρα της Σκοπέλου από διάφορα λιμάνια της Ελλάδας, ενώ υπάρχει ακτοπλοϊκή σύνδεση με τη Σκιάθο και την Αλόννησο. Από τον Βόλο υπάρχει καθημερινά πλοίο καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και το ταξίδι διαρκεί από 2 έως 4 ώρες.
Κατά τη θερινή σεζόν υπάρχει ακτοπλοϊκή σύνδεση με το Μαντούδι της Εύβοιας (1,5 έως 3 ώρες), ενώ εποχιακά δρομολόγια πραγματοποιούνται κάθε καλοκαίρι και από το λιμάνι του Αγίου Κωνσταντίνου στη Φθιώτιδα (γύρω στις 4 ώρες).
